← Geri
119 / 125 mövzu hazırdır

Müalicə və müalicə prosesi

Müalicə üsulları haqqında ümumi məlumat — şəxsi plan yalnız həkiminizlə. Mövzu seçin — hər mövzu ayrıca səhifədə açılır.

  1. Leykoz necə müalicə olunurLeykoz diaqnozundan sonra ən çox verilən sual budur: “İndi nə olacaq?” Müalicə planı təsadüfi seçilmir — o, leykozun…Məqalədə: Müalicə planı necə qurulur?
  2. Müalicənin məqsədləriLeykoz diaqnozundan sonra ən çox verilən sual budur: “İndi nə olacaq?” Müalicə planı təsadüfi seçilmir — o, leykozun…Məqalədə: Müalicə planı necə qurulur?
  3. Plan necə qurulurLeykoz diaqnozundan sonra ən çox verilən sual budur: “İndi nə olacaq?” Müalicə planı təsadüfi seçilmir — o, leykozun…
  4. Qərara nə təsir edirLeykoz diaqnozundan sonra ən çox verilən sual budur: “İndi nə olacaq?” Müalicə planı təsadüfi seçilmir — o, leykozun…Məqalədə: Müalicə planı necə qurulur?
  5. Müalicə komandasıLeykoz diaqnozundan sonra ən çox verilən sual budur: “İndi nə olacaq?” Müalicə planı təsadüfi seçilmir — o, leykozun…Məqalədə: Müalicə planı necə qurulur?
  6. Venoz giriş niyə lazımdırLeykoz müalicəsi aylarla davam edir və bu müddətdə çoxlu damcı, qan köçürmələri və qan analizləri lazım olur. Hər…Məqalədə: Kateter, PICC və port
  7. PICC nədirLeykoz müalicəsi aylarla davam edir və bu müddətdə çoxlu damcı, qan köçürmələri və qan analizləri lazım olur. Hər…Məqalədə: Kateter, PICC və port
  8. Mərkəzi kateterMərkəzi venoz kateter ucu ürəyə yaxın böyük venada yerləşən nazik borudur; çox ay davam edən müalicədə qolları qoruyur.
    Həmçinin:Kateter, PICC və port
  9. Boyun vasitəsilə kateterKimyaterapiya, qan köçürmə və tez-tez analiz üçün çox vaxt böyük venaya kateter qoyulur. Bu mövzuda boyundan, daxili…
  10. Döş qəfəsi vasitəsilə kateterMüalicə aylarla davam edəndə daha uzunömürlü venoz giriş lazımdır. Bu mövzuda döşdən qoyulan iki əsas növü — tunelli…
  11. Port nədirPort dərinin altına yerləşdirilən kiçik kameradır; borucuğu böyük venaya gedir və xaricdən görünmür.
  12. Portdan necə istifadə olunurPorta xüsusi əyri iynə ilə steril şəraitdə girilir; prosedur qısa çəkir və çox vaxt az ağrılıdır.
  13. Hansı vəziyyətdə hansı girişVenaya giriş bir neçə cür olur: qoldakı adi kanyula, PICC xətti, boyun kateteri, tunelli döş kateteri və port. Bu…
  14. Uzunmüddətli müalicədə girişMüalicə aylarla davam edəndə venoz giriş həyatın bir hissəsinə çevrilir. Bu mövzuda uzunmüddətli girişlərlə — PICC…
  15. Təcili venoz girişSepsis, ağır qanaxma və ya kəskin susuzlaşma zamanı dərmanları dəqiqələr ərzində vermək lazımdır. Bu mövzuda təcili…
  16. Kateter və portun qorunmasıKateter və portun gündəlik qorunması infeksiya və zədə riskini azaldır.
  17. Kateter infeksiyasının əlamətləriKateter infeksiyası yerli (çıxış yerində) və ya qanda ola bilər; ikincisi təcili müalicə tələb edir.
  18. Tıxanma, ağrı, ödemKateter tıxana, venada laxta yarana və ya kateter yerini dəyişə bilər; hamısı vaxtında müalicə olunur.
  19. Girişin çıxarılmasıMüalicə bitəndə və ya problem yarandıqda kateter və ya port çıxarılır; bu qərarı komanda verir.
  20. AML-in müalicəsiKəskin miyeloid leykoz (AML) sürətlə inkişaf edən xəstəlikdir və müalicəsi adətən tez başlayır. Bu mövzuda AML…
  21. AML-in alt növləriKəskin miyeloid leykoz (AML) vahid xəstəlik deyil, bir çox alt növdən ibarət qrupdur. Bu mövzuda alt növlərin necə…
  22. APL-in müalicəsiKəskin promiyelositar leykoz (APL) AML-in xüsusi alt növüdür. Onun müalicəsi digər AML növlərindən tamamilə fərqlidir…
  23. ALL-in müalicəsiKəskin limfoblast leykoz (ALL) uşaqlarda ən çox rast gəlinən leykozdur, lakin böyüklərdə də olur. Bu mövzuda ALL…
  24. B-ALL və T-ALL arasında fərqKəskin limfoblast leykoz iki əsas növə bölünür: B hüceyrəli (B-ALL) və T hüceyrəli (T-ALL). Bu mövzuda onların…
  25. CML-in müalicəsiXroniki miyeloid leykoz (CML) müalicəsi son 25 ildə ən böyük dəyişikliklərdən birini yaşayıb: indi əksər insanlar…
  26. CML və tirozin kinaz inhibitorlarıTirozin kinaz inhibitorları (TKİ) CML müalicəsini dəyişən hədəfli dərmanlardır. Bu mövzuda onların necə işlədiyini…
  27. CLL-in müalicəsiXroniki limfositar leykoz (CLL) çox vaxt yavaş inkişaf edir. Bu mövzuda nə vaxt müalicəyə başlandığını və müasir…
  28. Tüklü hüceyrəli leykozun müalicəsiTüklü hüceyrəli leykoz (HCL) nadir, yavaş inkişaf edən B hüceyrəli leykozdur. Adını mikroskop altında hüceyrələrin…
  29. Uşaqlarda müalicəLeykoz uşaqlarda ən çox rast gəlinən xərçəngdir. Xoş xəbər budur ki, uşaq leykozunun müalicəsi tibbin ən böyük…
  30. Böyüklərdə müalicəBöyüklərdə leykoz müalicəsi uşaqlardan fərqlidir: leykoz növləri, genetika, yanaşı xəstəliklər və həyat şəraiti başqa…
  31. Residivin müalicəsiResidiv olduqda müalicə yenidən planlanır; çox vaxt bir neçə seçim olur.
  32. Müalicəyə cavab verməyən leykozBəzən leykoz ilk müalicəyə gözlənilən kimi cavab vermir. Buna refrakter leykoz deyilir. Bu mövzuda bunun nə demək…
  33. Kimyaterapiya nədirKimyaterapiya sürətlə bölünən hüceyrələri məhv edən dərmanlar qrupudur; leykozda əsas müalicə üsullarından biridir.
    Həmçinin:KimyaterapiyaYan təsirlər
  34. Kimyaterapiya necə işləyirKimyaterapiya dərmanları hüceyrənin DNT-sinə və ya bölünmə aparatına təsir edir; hüceyrə bölünə bilmir və ölür.
  35. Kimyaterapiya necə verilirKimyaterapiya venaya, ağızdan, dərialtına və ya onurğa beyni mayesinə verilə bilər; yolu dərmana görə seçilir.
  36. Kurs nədirKurs (sikl) — müalicə günləri və ardınca gələn bərpa fasiləsidir; leykoz müalicəsi bir neçə mərhələdən ibarət ola bilər.
  37. İnduksiyaİndüksiya kəskin leykoz müalicəsinin ilk və ən intensiv mərhələsidir. Bu mövzuda onun məqsədini, necə keçdiyini və…
  38. KonsolidasiyaKonsolidasiya remissiyadan sonra gələn mərhələdir. Onun məqsədi analizlərdə görünməyən, lakin orqanizmdə qala bilən…
  39. Saxlayıcı terapiyaDəstəkləyici (saxlayıcı) müalicə ALL müalicəsinin ən uzun, lakin ən yüngül mərhələsidir. O, adətən evdə aparılır və…
  40. Kombinə kimyaterapiyaLeykoz müalicəsində kimyaterapiya demək olar ki, həmişə bir neçə dərmanın birləşməsi kimi verilir. Bu mövzuda bunun…
  41. İntratekal kimyaterapiyaİntratekal kimyaterapiya — dərmanın bel ponksiyası ilə birbaşa onurğa beynini və beyni əhatə edən mayeyə…
  42. Əsas dərman qruplarıLeykoz müalicəsində bir neçə dərman qrupu istifadə olunur; hər biri fərqli yolla işləyir.
  43. Sitarabin və sitostatiklərSitostatiklər hüceyrələrin bölünməsini dayandıran dərmanlardır. Onların arasında sitarabin miyeloid leykozun…
  44. AntimetabolitlərAntimetabolitlər hüceyrənin özü üçün lazım olan maddələri təqlid edən dərmanlardır. Leykoz müalicəsində onlar ən çox…
  45. AntrasiklinlərAntrasiklinlər leykoz müalicəsində ən güclü və ən çox istifadə olunan kimyaterapiya dərmanlarındandır. Onların çoxu…
  46. Alkilləşdirici dərmanlarAlkilləşdirici dərmanlar ən qədim kimyaterapiya qruplarından biridir. Leykozda onlar ALL protokollarında, CLL-də və…
  47. Vinka alkaloidləriVinka alkaloidləri Madaqaskar bənövşəsi bitkisindən alınmış dərmanlardır. Onların ən tanınmışı vinkristin ALL…
  48. SteroidlərSteroidlər (kortikosteroidlər) leykoz müalicəsinin, xüsusən ALL-in əsas dərmanlarındandır. Onlar həm leykoz…
  49. Hədəfli dərmanlarHədəfli dərmanlar leykoz hüceyrəsini sürücü edən konkret dəyişikliyi bloklayır.
    Həmçinin:Hədəfli müalicə
  50. İmmunoterapiyaİmmunoterapiya orqanizmin öz immun sistemini leykoz hüceyrələrini tanımağa və məhv etməyə yönəldir.
    Həmçinin:İmmunoterapiya və CAR-T
  51. Monoklonal anticisimlərMonoklonal antitellər laboratoriyada hazırlanmış zülallardır; leykoz hüceyrəsinin səthindəki konkret işarəyə yapışırlar.
  52. Tirozin kinaz inhibitorlarıTirozinkinaz inhibitorları (TKİ) "açıq qalmış" böyümə siqnalını söndürən tabletlərdir; CML-in müalicəsini dəyişdiriblər.
  53. BCL-2 və digər hədəflərHədəfli dərmanlar leykoz hüceyrələrinin xüsusi zəif yerlərinə təsir edir. Bu mövzuda BCL-2 inhibitoru venetoklaksı və…
  54. Dərman seçimi və genetikaLeykoz hüceyrəsinin genetikası həm riski, həm də hansı dərmanın işləyəcəyini göstərir.
  55. Qan və trombosit köçürülməsiLeykoz müalicəsi zamanı eritrosit və trombosit köçürmələri tez-tez lazım olur; bu normal dəstəkləyici müalicədir.
    Həmçinin:Dəstəkləyici müalicə və transfuziya
  56. AntibiotiklərLeykoz və onun müalicəsi infeksiyalara qarşı müdafiəni zəiflədir. Antibiotiklər bakterial infeksiyaların qarşısını…
  57. Antiviral dərmanlarLeykoz müalicəsi zamanı bəzi viruslar — xüsusən orqanizmdə "yatmış" vəziyyətdə olanlar — yenidən aktivləşə bilər.…
  58. Antifungal dərmanlarUzunmüddətli neytropeniya zamanı göbələk infeksiyaları, xüsusən kif göbələkləri ağır ola bilər. Antifunqal dərmanlar…
  59. Ürəkbulanma əleyhinə dərmanlarKimyaterapiya bulantı və qusma törədə bilər. Müasir antiemetik dərmanlar bunun qarşısını çox vaxt etibarlı şəkildə alır.
  60. Ağrıya nəzarətLeykoz və onun müalicəsi zamanı ağrı ola bilər. Onu qiymətləndirmək və əksər hallarda yaxşı idarə etmək mümkündür.
  61. Qızdırma və infeksiyanın müalicəsiNeytropeniyada hərarət olduqda müalicə dəqiqələrlə hesablanır; bu məqalə xəstəxanada nə baş verdiyini izah edir.
  62. Elektrolitlər və mayeBədəndə su və duzların (elektrolitlərin) balansı ürəyin, əzələlərin, sinirlərin və böyrəklərin işi üçün vacibdir.…
  63. Venadaxili mayelərVenadaxili (Vİ) mayelər — damcı ilə venaya verilən su, duzlar və şəkər məhlullarıdır. Leykoz müalicəsində onlar çox…
  64. Sidiyə nəzarətSidiyin miqdarı, rəngi və tərkibi böyrəklərin işi və bədəndə maye balansı haqqında çox şey deyir. Müalicə zamanı bunu…
  65. DiuretiklərDiuretiklər böyrəklərin artıq su və duzu xaric etməsinə kömək edən dərmanlardır. Leykoz müalicəsində onlar əsasən…
  66. Şiş lizisi sindromuMüalicə çoxlu leykoz hüceyrəsini qısa müddətdə məhv etdikdə onların tərkibi qana keçir. Bu, böyrəklərə və ürəyə yük…
  67. Sidik turşusuSidik turşusu hüceyrələr parçalandıqda əmələ gələn maddədir. Leykoz müalicəsinin əvvəlində onun səviyyəsi diqqətlə…
  68. Böyrəklərin qorunmasıLeykoz müalicəsində bir çox dərman böyrəklərdən keçir və onlara yük verə bilər. Komanda böyrəkləri qorumaq üçün bir…
  69. Qaraciyərə nəzarətQaraciyər bir çox leykoz dərmanını emal edir. Müalicə zamanı onun işi qan analizləri ilə müntəzəm yoxlanılır.
  70. Ürəyə nəzarətBəzi leykoz dərmanları ürəyə təsir edə bilər. Müalicədən əvvəl və zamanı ürəyin yoxlanması riskləri vaxtında görməyə…
  71. Qan göstəricilərinin bərpasına dəstəkKursdan sonra qan göstəriciləri öz-özünə bərpa olunur; komanda bu dövrü təhlükəsiz keçirməyə kömək edir.
  72. Laborator nəzarətLeykoz müalicəsi boyunca qan analizləri tez-tez aparılır. Onlar müalicənin təhlükəsizliyini və effektivliyini göstərir.
  73. Hədəfli terapiyanın məntiqiHədəfli müalicə bir sualdan başlayır: bu leykoz hüceyrəsini nə idarə edir və onu necə söndürmək olar?
  74. İmmunoterapiyanın məntiqiLeykoz hüceyrələri immun sistemdən "gizlənməyi" bacarır; immunoterapiya onları yenidən görünən edir.
  75. Anticisimlər praktikadaBu məqalə antitel müalicəsinin günü necə keçdiyini addım-addım izah edir.
  76. CAR-T nədirCAR-T sizin öz T-hüceyrələrinizdən hazırlanan "canlı dərmandır".
  77. CAR-T necə hazırlanırCAR-T hazırlanması bir neçə həftə çəkir və ciddi koordinasiya tələb edir.
  78. CAR-T mərhələləriCAR-T müalicəsi qiymətləndirmədən uzunmüddətli izləməyə qədər bir neçə mərhələdən keçir.
  79. CAR-T riskləriCAR-T güclü müalicədir; onun xüsusi riskləri yaxşı tanınır və erkən müalicə olunur.
  80. Transplantasiya nədirKök hüceyrə transplantasiyası xəstə və ya zədələnmiş sümük iliyini yeni qan yaradan hüceyrələrlə əvəz edir.
    Həmçinin:Kök hüceyrə transplantasiyası
  81. Autoloji transplantasiyaAutoloji transplantasiyada sizin öz kök hüceyrələriniz toplanır, saxlanılır və yüksək dozalı müalicədən sonra geri…
  82. Allogen transplantasiyaAllogen transplantasiyada kök hüceyrələr donordan — qardaş, bacı, valideyn və ya qeydiyyatdakı könüllüdən alınır.
  83. Donor uyğunluğuDonor seçimində ən vacib amil HLA uyğunluğudur — immun sistemin "şəxsiyyət vəsiqəsi".
  84. KondisiyalaşdırmaKondisionlaşdırma transplantasiyadan əvvəlki günlərdə verilən güclü müalicədir.
  85. Transplantasiya günüTransplantasiya günü — "sıfırıncı gün" — kök hüceyrələrin venaya köçürüldüyü gündür. Bu, adi qan köçürülməsinə…
  86. Transplantatın sahibə qarşı xəstəliyi (GVHD)"Transplantatın sahibə qarşı reaksiyası" (RTPX) donor immun hüceyrələrinin resipiyentin toxumalarını "yad" kimi qəbul…
  87. Transplantasiyadan sonra bərpaTransplantasiyadan sonra bərpa mərhələlərlə gedir: əvvəl qan göstəriciləri, sonra immunitet, sonra güc.
  88. Müalicəyə cavabMüalicənin müəyyən mərhələlərində həkimlər leykozun necə cavab verdiyini yoxlayır. Bu nəticələr növbəti addımları…
  89. RemissiyaRemissiya leykoz əlamətlərinin və mikroskopda görünən leykoz hüceyrələrinin yox olması deməkdir.
  90. MRD (ölçülə bilən qalıq xəstəlik)MRD remissiyada qalan, mikroskopla görünməyən çox az sayda leykoz hüceyrəsini ölçür.
  91. Müalicədən sonra analizlərƏsas müalicə bitdikdən sonra müntəzəm izləmə başlayır. Onun məqsədi — sağlamlığınızı qorumaq, xəstəliyin geri…
  92. ResidivResidiv remissiyadan sonra leykozun geri qayıtmasıdır; o, qanda, ilikdə və ya nadir hallarda başqa orqanlarda…
  93. Residiv zamanı nə baş verirRelaps — remissiyadan sonra leykozun geri qayıtmasıdır. Belə hallarda komanda vəziyyəti yenidən qiymətləndirir və…
  94. Müalicəyə davamlı leykozBəzən leykoz ilk müalicəyə gözlənilən kimi cavab vermir. Buna "refrakter" və ya davamlı leykoz deyilir və belə…
  95. Növbəti variant necə seçilirRelaps və ya davamlı leykozda növbəti müalicə həm tibbi məlumatlara, həm də sizin dəyərlərinizə əsaslanaraq birgə…
  96. Müalicə yolunun xəritəsiLeykoz müalicəsi bir neçə mərhələdən ibarət yoldur. Yolun ümumi xəritəsini bilmək nə gözlədiyinizi anlamağa kömək edir.
  97. Reanimasiya (intensiv terapiya) nədirReanimasiya (intensiv terapiya şöbəsi) orqanların işini dəstəkləmək lazım olanda daimi nəzarət təmin edən şöbədir.
    Həmçinin:Reanimasiya nədir və ora niyə köçürürlər?Reanimasiyada aparatlar və monitorlar: sakit izahReanimasiyada olan yaxına necə dəstək olmalıReanimasiyadan sonra bərpa: bədən, yuxu, yaddaş, hisslərReanimasiya həkimlərinə veriləcək suallar
  98. Yanaşı xəstəlik: ümumi qaydaLeykoz çox vaxt artıq başqa xroniki xəstəliyi olan insanlarda aşkar edilir. Bu, müalicəni mümkünsüz etmir, lakin daha…
  99. Bütün dərmanların siyahısı və qarşılıqlı təsirlərLeykoz müalicəsi zamanı bütün dərmanlarınızın tam siyahısı təhlükəsizliyin ən sadə və ən vacib vasitələrindən biridir.
  100. Leykoz + ürək çatışmazlığıÜrək çatışmazlığı olan insanlar da leykoz müalicəsi ala bilər; sadəcə ürək daha diqqətlə izlənilir.
  101. Leykoz + işemiya və infarktKeçirilmiş infarkt və ya ürəyin işemik xəstəliyi leykoz müalicəsini istisna etmir, lakin xüsusi diqqət tələb edir.
  102. Leykoz + aritmiyaÜrək ritmi pozuntusu (aritmiya) olanlarda leykoz müalicəsi zamanı EKQ daha tez-tez çəkilə bilər.
  103. Leykoz + hipertoniyaYüksək qan təzyiqi çox yayılmışdır və adətən leykoz müalicəsinə mane olmur.
  104. Leykoz + xroniki böyrək xəstəliyiBöyrəklər bir çox dərmanı orqanizmdən çıxarır, buna görə xroniki böyrək xəstəliyində dərman seçimi və dozaları…
  105. Leykoz + dializDializdə olan insanlar da leykoz müalicəsi ala bilər; bunun üçün iki komanda cədvəlləri və dərmanları uyğunlaşdırır.
  106. Leykoz + 1-ci tip diabet1-ci tip diabetdə insulin həyati vacibdir; leykoz müalicəsi zamanı insulinin miqdarını yalnız komanda uyğunlaşdırır.
  107. Leykoz + 2-ci tip diabet2-ci tip diabet leykozla birlikdə tez-tez rast gəlinir və müalicə zamanı daha diqqətlə izlənilir.
  108. Steroidlər və qan şəkəriSteroidlər (məsələn, deksametazon, prednizolon) bir çox leykoz müalicəsinin hissəsidir və qan şəkərini yüksəldə bilər…
  109. Leykoz + XOAX və astmaXOAX və ya astması olan insanlarda leykoz müalicəsi zamanı ağciyər infeksiyaları və nəfəs darlığı xüsusilə diqqətlə…
  110. Leykoz + qaraciyər xəstəliyiQaraciyər bir çox dərmanı emal edir, buna görə qaraciyər xəstəliyində müalicə daha diqqətlə seçilir.
  111. Leykoz + hepatitHepatit B və C viruslarının yoxlanması leykoz müalicəsindən əvvəl çox vaxt standartdır.
  112. Leykoz + hipotireozHipotireoz (qalxanabənzər vəzin zəif işləməsi) adətən leykoz müalicəsinə mane olmur, amma izlənilir.
  113. Leykoz + osteoporozOsteoporoz sümüklərin zəifləməsidir; leykoz müalicəsi zamanı, xüsusilə uzun steroid kurslarında, sümüklər qorunmalıdır.
  114. Leykoz + epilepsiyaEpilepsiyası olan insanlarda leykoz müalicəsi zamanı tutma dərmanları ilə qarşılıqlı təsirlərə xüsusi diqqət yetirilir.
  115. Leykoz + autoimmun xəstəlikRevmatoid artrit, lupus, iltihabi bağırsaq xəstəliyi və ya psoriaz kimi autoimmun xəstəliklər leykoz müalicəsi zamanı…
  116. Leykoz + ağız və diş problemləriMüalicədən əvvəl diş yoxlaması ağız infeksiyalarını və qanaxmanı azaltmağa kömək edə bilər.
  117. Leykoz + depressiya və ya narahatlıqDepressiya və ya narahatlıq pozuntusu olan insanlar leykoz müalicəsi zamanı əlavə dəstəyə layiqdirlər.
  118. Leykoz + göz xəstəliyiQlaukoma, katarakta və ya diabetik retinopatiya kimi göz xəstəlikləri leykoz müalicəsi zamanı nəzərə alınır.
  119. Məndə hansı xroniki xəstəlik var?Leykozla yanaşı başqa xroniki xəstəliyiniz varsa, aşağıdakı cədvəldən uyğun mövzunu tapın.

Saytın interaktiv versiyasını açın →