← Geri
98 / 102 mövzu hazırdır

Psixologiya, ailə və məişət

Hisslər, ailə, baxıcılar, iş və evdə gündəlik qayğı. Mövzu seçin — hər mövzu ayrıca səhifədə açılır.

  1. Diaqnoz səsləndikdəLeykoz diaqnozunu eşitdiyiniz an bir çox insan üçün həyatın “əvvəl” və “sonra” kimi bölündüyü andır. Şok, qorxu…
  2. Şok və ilk günlərLeykoz diaqnozunu eşitdiyiniz an bir çox insan üçün həyatın “əvvəl” və “sonra” kimi bölündüyü andır. Şok, qorxu…Məqalədə: Diaqnozdan sonrakı ilk hisslər
  3. QorxuLeykozla yaşamaq çox vaxt naməlumluqla yaşamaq deməkdir: analizlərin nəticəsi, müalicənin təsiri, ailənin gələcəyi.…
  4. PanikaLeykozla yaşamaq çox vaxt naməlumluqla yaşamaq deməkdir: analizlərin nəticəsi, müalicənin təsiri, ailənin gələcəyi.…Məqalədə: Qorxu və narahatlıqla necə baş etməli
  5. StressDiaqnoz, müalicə, analiz nəticələrini gözləmək, maliyyə və ailə qayğıları — bunların hamısı stress yaradır. Stress…
  6. Müalicə zamanı emosiyalarMüalicə uzun yoldur və emosiyalar dalğa kimi dəyişir: ümid, qorxu, qəzəb, kədər, yorğunluq, hətta sevinc. Steroidlər…
  7. ÜmidÜmid yalnız "sağalacağam" fikri deyil. O, dəyişə bilər: yaxşı nəticəyə, ağrısız günə, ailə ilə vaxta, kiçik məqsədə…
  8. Özünü günahlandırmaÇox insan diaqnozdan sonra özünü və ya yaxınlarını günahlandırır: "Gec getdim", "Stress keçirdim", "Düzgün…
  9. Özünə inamXəstəlik işi, gündəlik rolları, görünüşü və gücü dəyişə bilər. Bu, özünəinamı sarsıda bilər: "Mən artıq əvvəlki kimi…
  10. Xarici görünüşün dəyişməsiMüalicə saç tökülməsi, çəki dəyişməsi, steroidlə üz şişkinliyi, dəri quruluğu və ya rəngi, dırnaq dəyişikliyi…
  11. Saç tökülməsiBəzi kimyəvi terapiya dərmanları saç kökü hüceyrələrinə təsir edir və saç tökülməsinə səbəb olur — başda, qaşlarda…
  12. Xəstəliklə yaşamaqLeykoz bəzən aylarla, bəzən illərlə davam edən müalicə və müşahidə tələb edir. Həyat dayanmır, amma yeni ritm tələb…
  13. Ailə necə dəstək olurAilənin dəstəyi müalicənin vacib hissəsidir. Amma çox vaxt yaxınlar bilmirlər nə etsinlər. Bu bölmədə ailənin konkret…
  14. Həyat yoldaşıLeykoz cütlüyün hər ikisinə təsir edir. Yoldaş həm sevən insan, həm baxıcı olur; rollar, planlar, maddi vəziyyət…
  15. ValideynlərUşaqda leykoz bütün ailəni dəyişir; valideynlər qorxu, günahkarlıq və yorğunluq yaşayır. Böyüklərdə isə yaşlı…
  16. Uşağa necə izah etməliUşaqlar ailədə nəsə dəyişdiyini həmişə hiss edirlər. Susmaq onların qorxusunu artırır. İstər uşağın özü, istər…
    Həmçinin:Ailə və uşaqlarla danışmaq
  17. Nə demək olarXəstə yaxınla danışarkən çox insan "səhv bir şey deməkdən" qorxur və susur. Halbuki sadə, səmimi sözlər böyük…
  18. Nə deməmək daha yaxşıdırBəzi sözlər yaxşı niyyətlə deyilir, amma xəstəni incidir, günahlandırır və ya tək hiss etdirir. Bu bölmədə onlardan…
  19. Ailədə ünsiyyətXəstəlik vaxtı ailədə hər kəs fərqli məlumata, fərqli qorxulara və fərqli fikirlərə malik olur. Bu, gərginlik…
  20. Yaxın insan necə tükənməsinBaxıcılar çox vaxt öz ehtiyaclarını unudurlar. Aylarla davam edən qayğı yorğunluğa, yuxusuzluğa, əsəbiliyə və…
    Həmçinin:Baxıcılar üçün dəstək
  21. Xəstəxanada uzun müddət qalmaqKəskin leykozun induksiya müalicəsi və ya transplantasiya həftələrlə xəstəxanada qalmaq tələb edə bilər. Bu, fiziki…
  22. PalataLeykoz müalicəsində çox vaxt tək və ya ikinəfərlik palatalar istifadə olunur; transplantasiya şöbələrində havası…
  23. Şəxsi əşyalarŞəxsi əşyalar xəstəxanada rahatlıq verir, amma toz və mikroblar da daşıya bilər. Bu bölmədə nəyi gətirmək və necə…
  24. Xəstəxana çarpayısıXəstəxana çarpayısı tənzimlənən hündürlüyü, arxası və yan tutacaqları ilə rahatlıq və təhlükəsizlik verir. Bu bölmədə…
  25. ZiyarətçilərZiyarətçilər xəstənin əhvalını yüksəldir, amma infeksiya da gətirə bilər. Bu bölmədə ziyarəti həm xoş, həm təhlükəsiz…
  26. Ziyarətçilərin gigiyenasıZiyarətçinin əlləri və paltarı xəstəyə mikrob daşıya bilər. Bir neçə sadə qayda bu riski xeyli azaldır.
  27. Telefon və cihazlarTelefon və planşet xəstəxanada ailə ilə əlaqə, iş, təhsil və istirahət üçün vacibdir. Amma onlar ən çox toxunulan və…
  28. Müalicə zamanı geyimMüalicə zamanı dəri həssas olur, hərarət dəyişir, kateter və damcılar olur. Doğru geyim rahatlıq verir və infeksiya…
  29. Parça və dəriKimyəvi terapiya, radioterapiya və bəzi dərmanlar dərini quru, həssas və asan qıcıqlanan edə bilər. Parça seçimi…
  30. Alt paltarıAlt paltarı dəriyə ən yaxın geyimdir. Neytrofillər aşağı olanda dəri qıvrımları və intim nahiyə infeksiyaya daha…
  31. Corab və ayaqqabıMüalicə zamanı ayaqlar zəifləyə, uyuşa (neyropatiya) və şişə bilər; dəri zədələri asan infeksiyalaşır. Doğru corab və…
  32. Baş örtüyüSaç töküləndə baş dərisi həssas olur, günəşdən yanır və soyuqda istini tez itirir. Baş örtüyü həm qoruyur, həm də…
  33. Soyuq və istiMüalicə zamanı üşümə və istilik hissi tez-tez olur: anemiya, dərmanlar, hərarət. Vacib qayda — üşümə və titrəmə…
  34. Paltarların yuyulmasıTəmiz geyim və yataq ağları neytropeniya zamanı dərini və bədəni mikroblardan qoruyur. Bu bölmədə evdə yumağın sadə…
  35. Xəstəxana çantasıLeykozda təcili xəstəxanaya yatmaq tez-tez olur — hərarət, qanaxma, planlı müalicə. Əvvəlcədən hazırlanmış çanta vaxt…
  36. Yatağı necə hazırlamalıİnsan günün üçdə birini yataqda keçirir, müalicə zamanı isə daha çox. Təmiz, rahat, təhlükəsiz yataq dərini qoruyur…
    Həmçinin:Ev, geyim və yataq gigiyenası
  37. Döşəkağı və yorğanDöşəkağı dəriyə uzun saatlar toxunur. Yorğan və ədyallar isə toz və mikrob toplaya bilər. Bu bölmədə doğru seçimi…
  38. YastıqYastıq üz, ağız və saçla birbaşa təmasdadır. Saç tökülməsi, ağız yaraları, tərləmə olanda onun təmizliyi xüsusilə…
  39. Otaqda havaNeytrofillər aşağı olanda, xüsusən transplantasiyadan sonra, havadakı göbələk sporları (məsələn, Aspergillus) və…
  40. Temperatur və rütubətÇox quru hava dərini, dodaqları və burun selikli qişasını qurudur — burun qanaması riskini artırır. Çox nəm hava isə…
  41. TozToz allergenlər, mikroorqanizmlər və göbələk sporları daşıya bilər. Neytrofillər aşağı olanda təmizlik vacibdir, amma…
  42. Gecə təhlükəsizliyiGecə qaranlıq, yuxulu vəziyyət, anemiya, dərmanlar və tez-tez tualetə getmək yıxılma riskini artırır. Trombositlər…
  43. Evin hazırlanmasıXəstəxanadan evə qayıtmazdan əvvəl ailə evi hazırlaya bilər. Məqsəd — steril ev yox, təmiz, təhlükəsiz və rahat ev.
  44. MətbəxNeytropeniya zamanı qida ilə ötürülən infeksiyalar xüsusilə təhlükəlidir. Mətbəxin təşkili «Əl yuma: ən sadə qoruma»…
  45. Vanna otağı və tualetVanna otağı nəmli olduğu üçün mikrob və kif üçün əlverişlidir. Neytropeniya zamanı onun təmizliyi xüsusilə vacibdir.
  46. ZibilZibil qabında qida qalıqları tez xarab olur, bakteriya və göbələk çoxalır, həşəratları cəlb edir. Neytropeniya zamanı…
  47. Evdə təhlükəsiz hərəkətMüalicə zamanı zəiflik, başgicəllənmə, anemiya və neyropatiya yıxılma riskini artırır. Trombositlər az olanda kiçik…
    Həmçinin:Müalicə zamanı təhlükəsiz hərəkət: nə vaxt olar, nə vaxt olmazNəfəs məşqləri: sakitlik və ağciyərlər üçün
  48. Duş və çimməkNeytropeniya zamanı gündəlik duş dəridəki mikrobları azaldır və infeksiyadan qoruyur. Amma bunu dərini və kateteri…
  49. Vanna otağında təhlükəsizlikVanna otağı evdə yıxılmanın ən çox baş verdiyi yerlərdən biridir: yaş döşəmə, isti su, başgicəllənmə. Trombositlər az…
  50. Sabun seçimiMüalicə zamanı dəri quru və həssas olur. Doğru sabun dərini təmizləyir, amma qurutmur və qıcıqlandırmır.
  51. Şampun və saçKimyəvi terapiya zamanı saç incələ, quruya və ya tökülə bilər; baş dərisi həssaslaşır. Doğru qulluq dərini qoruyur və…
  52. Dəriyə qulluqSağlam dəri mikroblara qarşı səddir. Müalicə zamanı dəri quruya, qızara, səpgi verə, günəşə həssaslaşa və asan…
  53. Quru dəriKimyəvi terapiya, bəzi hədəf dərmanlar, radioterapiya və quru hava dərini quruda bilər. Quru dəri qaşınır, çatlayır…
  54. Əl gigiyenasıMikrobların çoxu əllərlə ötürülür. Neytropeniya zamanı həm xəstənin, həm ətrafındakıların əl gigiyenası infeksiyadan…
  55. DırnaqlarDırnaq altı mikrob yığır, dırnaq ətrafındakı kiçik zədələr isə neytropeniya zamanı infeksiyaya çevrilə bilər. Bəzi…
  56. Ağız və dişlərKimyəvi terapiya ağzın selikli qişasını həssas edir; neytrofillər az olanda ağızdakı mikroblar infeksiyaya…
  57. Ağızda yaralar olduqda qulluqMukozit zamanı ağızda yaralar ağrılı olur, yeməyi çətinləşdirir və neytropeniyada infeksiya qapısı ola bilər. Düzgün…
  58. DəsmalNəm dəsmal mikrob üçün əlverişli mühitdir. Neytropeniya zamanı şəxsi və tez-tez dəyişdirilən dəsmal sadə, lakin vacib…
  59. Aşağı neytrofillər — gigiyenaNeytrofillər bakteriya və göbələklərə qarşı ilk müdafiədir. Onlar az olanda (neytropeniya) adi mikrob belə ağır…
  60. ANC və gününüzANC — mütləq neytrofil sayı — infeksiya riskinin əsas göstəricisidir. Onu bilmək günü planlamağa kömək edir: nə zaman…
  61. Aşağı trombositlər — məişətTrombositlər qanın laxtalanmasına kömək edir. Onlar az olanda kiçik zədə belə uzun qanamaya, göyərməyə səbəb ola…
  62. Qanaxma riski olduqda duşTrombositlər az olanda yaş vanna otağında yıxılmaq və ya dərini sürtmək qanama və göyərmə yarada bilər. Bir neçə sadə…
  63. Qanaxma riski olduqda dişlərə qulluqTrombositlər az olanda diş əti asan qanayır. Ağız qulluğunu dayandırmaq olmaz — infeksiya riski var — amma üsulu…
  64. Kəsik və sıyrıqTrombositlər az olanda kiçik kəsik uzun qanaya, neytrofillər az olanda isə infeksiyalaşa bilər. Sakit, düzgün ilk…
  65. Burun qanamasıTrombositlər az olanda burun selikli qişası asan qanayır, xüsusən quru havada. Düzgün mövqe və təzyiq çox vaxt kömək…
  66. Diş ətinin qanamasıDiş əti qanaması tez-tez trombositlərin azalmasının ilk əlamətlərindən biridir. Çox vaxt sadə tədbirlərlə dayanır…
  67. Göyərmələr və petexiyalarTrombositlər az olanda dəridə səbəbsiz göyərmələr və petexiyalar — basanda itməyən kiçik qırmızı-bənövşəyi nöqtələr …
  68. Aşağı hemoqlobin — gününüzHemoqlobin oksigeni bədənə daşıyır. O az olanda (anemiya) yorğunluq, nəfəs darlığı, başgicəllənmə, ürək döyüntüsü və…
  69. Anemiya və fiziki yükHərəkət yorğunluğu azalda və gücü qoruya bilər, amma anemiyada ürək və ağciyər daha çox işləyir. Yükü komandanın…
  70. Göstəricilər artandaNeytrofil, trombosit və hemoqlobinin bərpası müalicədə vacib və sevindirici mərhələdir. Amma qaydaları birdən-birə…
  71. Transfuziya günü gigiyenaTransfuziya günü siz neytropeniyada və ya kateterli ola bilərsiniz. Sadə gigiyena hazırlığı infeksiya riskini azaldır…
  72. Transfuziya dövründə duşTransfuziyadan sonra bədən bir müddət reaksiya üçün izlənir, giriş yeri isə təzə ola bilər. Duşun vaxtı və üsulu sadə…
  73. Trombosit köçürülməsi günüTrombositlər çox az olanda və ya qanama olanda donor trombositləri köçürülür. Prosedur adətən qısadır, amma…
  74. Eritrosit köçürülməsi günüHemoqlobin çox aşağı olanda və ya əlamətlər ağır olanda eritrositlər köçürülür. Bu, yorğunluğu və nəfəs darlığını…
  75. Transfuziyadan sonra müşahidəReaksiyaların çoxu köçürmə zamanı olur və heyət onları dərhal görür. Amma bəziləri saatlar və ya günlər sonra yarana…
  76. Transfuziyaya reaksiyaTransfuziya təhlükəsiz prosedurdur, amma reaksiyalar mümkündür: yüngül qaşınmadan nadir ağır hallara qədər. Heyət…
  77. Kateterlə gigiyenaMərkəzi kateter (PICC, port, tunelli kateter) müalicəni asanlaşdırır, amma mikroblar üçün qan dövranına birbaşa yol…
  78. Mərkəzi kateterlə duşMərkəzi kateterlə yuyunmaq olar və lazımdır, amma kateter və sarğı quru qalmalıdır. Vanna, hovuz və isti su hövzələri…
  79. Kateterin sudan qorunmasıSu sarğının altına keçərsə, dəridəki mikroblar kateterə yol tapa bilər. Uyğun örtük və sonrakı yoxlama sadə, amma…
  80. Kateter ətrafında dəriSarğı yapışqanı, antiseptik və tər kateter ətrafında dərini qıcıqlandıra bilər. Bəzən isə qızartı infeksiyanın…
  81. Kimyaterapiya günü qulluqKimyaterapiya günü uzun və yorucu ola bilər. Əvvəlcədən hazırlıq, yüngül yemək, su və dəstək günü daha rahat…
  82. Bədən mayeləri və evdə təhlükəsizlikKimyaterapiyadan sonra bir neçə gün ərzində dərman qalıqları sidik, nəcis, qusuntu, tər və digər mayelərlə çıxa…
  83. Çirkli paltarBədən mayeləri ilə çirklənmiş paltar və yataq dəstləri həm mikrob, həm də kimyaterapiyadan sonra dərman qalıqları…
  84. Qızdırma zamanı duşNeytropeniya zamanı qızdırma təcili vəziyyətdir. Duş və ya soyuq su ilə hərarəti "endirməyə" çalışmaq vaxt itkisidir…
  85. Tər və geyimHərarət, gecə tərləməsi, bəzi dərmanlar və hormon dəyişiklikləri güclü tərləməyə səbəb ola bilər. Nəm paltar dərini…
  86. Analizə görə gün xəritəsiNeytrofil, trombosit və hemoqlobin fərqli riskləri göstərir. Onları sadə "yaşıl–sarı–qırmızı" xəritəyə çevirmək günü…
  87. Ev heyvanıEv heyvanı dəstək və sevinc mənbəyidir. Çox vaxt onunla qalmaq olar, amma neytropeniyada heyvanların nəcisi…
  88. Bitkilər və torpaqTorpaq, çürümüş yarpaq, kompost və gül vazasındakı durğun su göbələk və bakteriyalar saxlaya bilər. Neytropeniyada…
  89. İzdihamKütləvi yerlərdə tənəffüs infeksiyaları asan yayılır. Neytrofillər aşağı olanda izdihamdan qaçmaq ən təsirli…
  90. QonaqlarYaxınların ziyarəti güc verir. Sadə qaydalarla qonaq qəbul etmək olar — əsas məqsəd evə infeksiya gətirməməkdir.
  91. Uşaqlarla təmasUşaqlar sevgi və güc verir, amma tez-tez soyuqdəymə, bağırsaq infeksiyaları və uşaq xəstəlikləri daşıyırlar. Sadə…
  92. İşBəzi insanlar müalicə zamanı işləməyə davam edir, bəziləri fasilə verir. Hər iki seçim normaldır. Qərar vəziyyətdən…
    Həmçinin:İş, təhsil və maliyyə məsələləri
  93. TəhsilMəktəb və universitet həyatın normal hissəsidir və müalicə zamanı da mümkün ola bilər — onlayn, evdə, xəstəxana…
  94. Sosial təcridNeytropeniya, xəstəxana, yorğunluq və izdihamdan qaçmaq insanı təcridə sala bilər. Təklik əhval-ruhiyyəyə, yuxuya və…
  95. Münasibətlər və intimlikXəstəlik və müalicə cütlüyə, bədən təsəvvürünə, enerji və istəyə təsir edir. Bu barədə danışmaq normaldır və komanda…
  96. Fertillik haqqında söhbətBəzi kimyaterapiya dərmanları, şüa və transplantasiya gələcəkdə uşaq sahibi olmaq imkanına təsir edə bilər. Bu barədə…
  97. Evdə bir günMüalicə dövrlərinin arasında evdə keçən günlər bərpa üçündür. Sadə gündəlik ritm — gigiyena, yoxlama, yemək, hərəkət…
  98. Xəstəxanada bir günİnduksiya, transplantasiya və ya ağırlaşmalar zamanı həftələrlə xəstəxanada qalmaq lazım ola bilər. Günün nə…

Saytın interaktiv versiyasını açın →