← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

Əl gigiyenası: ən sadə və ən güclü qoruma

Mikrobların çoxu əllərlə ötürülür. Neytropeniya zamanı həm xəstənin, həm ətrafındakıların əl gigiyenası infeksiyadan qorunmanın əsasıdır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Əllər axar su altında sabunla yuyulur
Şəkil 1.Sabun və su — ən güclü qoruyucu

01Qısa cavab

Nə vaxt: yeməkdən və yemək hazırlamazdan əvvəl, tualetdən sonra, burnu sildikdən, öskürdükdən sonra, çiy ət, torpaq, heyvan, zibil və çirkli paltara toxunduqdan sonra, kateterə və dərmanlara toxunmazdan əvvəl, evə gələndə. Necə: əlləri isladın, sabunlayın, ən azı 20 saniyə ovuşdurun — ovuclar, arxa tərəf, barmaq araları, baş barmaqlar, dırnaq altları, biləklər; yaxalayın, təmiz dəsmal və ya kağız dəsmalla qurulayın. Sabun olmayanda — ən azı 60% spirtli antiseptik, əllər quruyana qədər ovuşdurun. Görünən çirk və ishal halında sabun və su lazımdır. Dırnaqları qısa saxlayın, üzük və qolbaqları çıxarın.

02Sadə izah

20 saniyə sabunla.

Yoxdursa — spirtli antiseptik.

Dırnaq altları və barmaq araları.

Görünən çirk — sabun və su.

03Elmi izah

ÜST: əl gigiyenası infeksiyaların yayılmasının qarşısını almağın ən effektiv yollarından biridir.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Antiseptik

Ən azı 60% spirtli vasitə əksər mikroblara təsir edir.

Quru dəri

Tez-tez yumaq dərini qurudur — ətirsiz krem sürün («Quru dəri: nəmi saxlamaq»).

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
AntiseptikƏn azı 60% spirtli vasitə əksər mikroblara təsir edir.
Quru dəriTez-tez yumaq dərini qurudur — ətirsiz krem sürün («Quru dəri: nəmi saxlamaq»).
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Spirtli antiseptik
Əllər üçün spirt əsaslı vasitə.
Əl gigiyenası
Əllərin yuyulması və ya təmizlənməsi.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • 20 saniyə.
  • Antiseptik.
  • Krem.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Antiseptik sabundan yaxşıdırmı?

Görünən çirk yoxdursa, eyni dərəcədə effektivdir.

Uşaqlara necə öyrətmək?

İki dəfə "Ad günün mübarək" mahnısı qədər yumaq.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Antiseptik sabundan yaxşıdırmı?

  2. Uşaqlara necə öyrətmək?

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  4. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  5. American Cancer Society. What a Cancer Caregiver Does
  6. Blood Cancer UK. Preventing infection
  7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). People at Increased Risk for Illness from Animals
  8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Aspergillosis Basics
  9. Journal of Clinical Oncology (ASCO and IDSA), 2018. Antimicrobial Prophylaxis for Adult Patients With Cancer-Related Immunosuppression: ASCO and IDSA Clinical Practice Guideline Update
  10. Biology of Blood and Marrow Transplantation, 2009. Guidelines for preventing infectious complications among hematopoietic cell transplantation recipients: a global perspective
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →