← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

Mətbəx: təmiz səthlər, təhlükəsiz yemək

Neytropeniya zamanı qida ilə ötürülən infeksiyalar xüsusilə təhlükəlidir. Mətbəxin təşkili «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim»-dəki qida təhlükəsizliyi qaydalarını gündəlik həyata keçirməyə kömək edir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Təmiz mətbəx tezgahında təzə tərəvəzlər
Şəkil 1.Təmiz tezgah, təzə məhsullar

01Qısa cavab

Yemək hazırlamazdan əvvəl və çiy ət, toyuq, balıq, yumurtaya toxunduqdan sonra əlləri yuyun. Çiy və hazır yemək üçün ayrı taxta və bıçaq. Səthləri hər istifadədən sonra isti sabunlu su ilə silin. Süngərlər mikrob yığır — tez-tez dəyişin və ya yuyula bilən parçalardan istifadə edin, isti yuyun. Soyuducu 4 °C və ya aşağı, dondurucu −18 °C; soyuducu termometri kömək edir. Qalıqları örtüb 2 saat ərzində soyuducuya qoyun. Zibili tez-tez çıxarın («Zibil: tez çıxarmaq, toxunmamaq»). Mümkünsə, yeməyi xəstə yox, başqası hazırlasın, xüsusən çiy ətlə.

02Sadə izah

Əlləri yuyun.

Ayrı taxtalar.

Süngər — tez dəyişin.

Soyuducu — 4 °C.

03Elmi izah

ÜST: təhlükəsiz qidanın beş açarı — təmizlik, çiy və bişmişi ayırmaq, yaxşı bişirmək, təhlükəsiz temperatur, təmiz su və məhsul.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Çarpaz çirklənmə

Çiy ətdən mikroblar əllər, taxta və bıçaqla hazır yeməyə keçir.

Soyuducu

Soyuducunu müntəzəm təmizləyin, köhnə məhsulları atın.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Çarpaz çirklənməÇiy ətdən mikroblar əllər, taxta və bıçaqla hazır yeməyə keçir.
SoyuducuSoyuducunu müntəzəm təmizləyin, köhnə məhsulları atın.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Çarpaz çirklənmə
Mikrobların bir qidadan digərinə keçməsi.
Təhlükəli zona
4–60 °C, bakteriyaların sürətlə çoxaldığı aralıq.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Əlləri yuyun.
  • Ayırın.
  • Soyudun.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Qabyuyan maşın yaxşıdırmı?

Bəli, isti rejim yaxşı təmizləyir.

Xəstə yemək bişirə bilərmi?

Bəli, qaydalara əməl etsə; çiy ətlə işi başqası görsün.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qabyuyan maşın yaxşıdırmı?

  2. Xəstə yemək bişirə bilərmi?

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  2. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  5. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  6. Pediatric Blood & Cancer, 2015. Standards for the Psychosocial Care of Children With Cancer and Their Families: An Introduction to the Special Issue
  7. National Cancer Institute (NCI). Family Caregivers in Cancer (PDQ®) – Patient Version
  8. American Cancer Society. Chemotherapy Safety
  9. Cancer Research UK. Chemotherapy safety at home
  10. Macmillan Cancer Support. Supporting someone with cancer
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →