Psixologiya, ailə və məişət

Bədən mayeləri: evdə ehtiyat

Kimyaterapiyadan sonra bir neçə gün ərzində dərman qalıqları sidik, nəcis, qusuntu, tər və digər mayelərlə çıxa bilər. Sadə qaydalar ailəni qoruyur. Müddəti dərmandan asılıdır — komandadan soruşun.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Ağ səthdə mavi birdəfəlik əlcəklər
Şəkil 1.Bədən mayeləri ilə işləyəndə əlcək taxın

01Qısa cavab

Tualetdən sonra qapağı bağlayıb su buraxın; mümkünsə iki dəfə — komanda belə tövsiyə edirsə. Əlləri sabunla yuyun. Qusuntu və ya sidiklə çirklənmiş səthləri birdəfəlik əlcəklə təmizləyin, sonra sabunlu su ilə yuyun. Çirklənmiş əski və bezi bağlı paketdə atın. Çirkli paltarı ayrıca yuyun («Çirkli paltar: təhlükəsiz yuma»). Hamilə olan ailə üzvləri bu işləri görməsin. Cinsi əlaqədə prezervativ — komandanın dediyi müddətdə. Uşaqlar və ev heyvanları tualetdən uzaq olsun.

02Sadə izah

Qapağı bağlayın.

Təmizlik — əlcəklə.

Paltar — ayrıca.

Müddət — soruşun.

03Elmi izah

NCI: kimyaterapiya dərmanlarının qalıqları bədən mayelərində bir müddət ola bilər; ailə üzvləri üçün ehtiyat tədbirləri komanda ilə müzakirə olunmalıdır.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Xaric olma

Dərmanlar böyrək və bağırsaq vasitəsilə çıxır.

Ailə

Ehtiyat tədbirləri qayğı göstərənləri qoruyur.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Xaric olmaDərmanlar böyrək və bağırsaq vasitəsilə çıxır.
AiləEhtiyat tədbirləri qayğı göstərənləri qoruyur.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Bədən mayeləri
Sidik, nəcis, qusuntu, tər, sperma, vaginal sekret.
Birdəfəlik əlcək
Bir dəfə istifadə olunan əlcək.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Bağlayın.
  • Əlcək geyin.
  • Soruşun.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Ailəmi qucaqlaya bilərəm?

Bəli — qucaqlamaq və öpüşmək adətən təhlükəsizdir.

Qab-qacaq ayrı olmalıdır?

Adətən yox; adi yuma kifayətdir — komandadan soruşun.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Ailəmi qucaqlaya bilərəm?

  2. Qab-qacaq ayrı olmalıdır?

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Chemotherapy to Treat Cancer
  2. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  5. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  6. American Cancer Society. Mental Health and Distress
  7. American Cancer Society. Therapy, Counseling, and Support Resources for People with Cancer
  8. NCCN Guidelines for Patients. Distress During Cancer Care
  9. Cancer Research UK. Mental health and cancer
  10. Lancet Oncology, 2011. Prevalence of depression, anxiety, and adjustment disorder in oncological, haematological, and palliative-care settings: a meta-analysis of 94 interview-based studies
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt