Psixologiya, ailə və məişət

Valideynlər: övladı xəstə olanda və ya valideyn xəstə olanda

Uşaqda leykoz bütün ailəni dəyişir; valideynlər qorxu, günahkarlıq və yorğunluq yaşayır. Böyüklərdə isə yaşlı valideynlər övladlarının xəstəliyindən sarsılır. Bu bölmədə valideynlərə dəstəyi izah edirik.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026Oxuma müddəti ~1 dəq

Çarpayıda oturub oyuncaq ayını qucaqlayan qız — **Şəkil 1.**Uşaq xəstələnəndə bütün ailə dəyişir

01Qısa cavab

Valideynlər övladlarının leykozuna səbəb olmayıblar («Özünü günahlandırma: "Mən nə səhv etdim?"»). Uşaq leykozunda nəticələr bu gün çox yaxşıdır, amma müalicə uzundur — enerjini bölün. Növbə ilə xəstəxanada qalın, özünüz yeyin və yatın. Qardaş-bacılara diqqət ayırın — onlar da qorxur və qısqanc ola bilər. Uşağa yaşına uyğun izah edin («Uşağa necə izah etmək: dürüst, sadə, yaşa uyğun»). Məktəb və təhsil haqqında «Təhsil: müalicə zamanı öyrənməyə davam». Valideyn dəstək qrupları və sosial işçi kömək edə bilər.

02Sadə izah

Sizin günahınız deyil.

Növbə ilə qalın.

Qardaş-bacıları unutmayın.

Dəstək qrupları.

03Elmi izah

NCI: uşaq xərçəngində valideynlərin emosional dəstəyi və praktik köməyi bütün ailənin uyğunlaşmasına təsir edir.

NCI: xərçənglə qarşılaşan insanların çoxu narahatlıq, kədər və ya qəzəb yaşayır; dəstək və müalicə həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Qardaş-bacılar

Onlara sadə izah və xüsusi vaxt lazımdır.

Yaşlı valideynlər

Onları məlumatlı saxlayın, amma yükləməyin.

**Şəkil 3.**Gecə lampası — Valideynlər: övladı xəstə olanda və ya valideyn xəstə olanda

Psixoonkologiya

Xərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.

Kiçik addımlar

Nəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

05Dəstək: dörd addım

Hiss et, adlandır, paylaş, kömək al.

1Hiss etHisslərə icazə verin.

2AdlandırNə hiss etdiyinizi deyin.

3PaylaşYaxın birinə danışın.

4Kömək alMütəxəssisə müraciət edin.

DiqqətÖzünüzə qulaq asın.

ƏlaqəTək deyilsiniz.

DəstəkMütəxəssis yanınızda.

06Əsas məqamlar cədvəldə

Mövzu	Qısa izah
Qardaş-bacılar	Onlara sadə izah və xüsusi vaxt lazımdır.
Yaşlı valideynlər	Onları məlumatlı saxlayın, amma yükləməyin.
Psixoonkologiya	Xərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.
Kiçik addımlar	Nəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

07Əsas terminlər

Sosial işçi: Praktik və sosial məsələlərdə kömək edən mütəxəssis.
Dəstək qrupu: Oxşar vəziyyətdə olanların görüşü.
Psixoloq: Emosional dəstək üzrə mütəxəssis.
Distress: Xəstəliklə bağlı emosional gərginlik.

08Əsas fikirlər

Günahlandırmayın.
Növbə.
Kömək alın.
Hisslər normaldır.
Dəstək istəyin.

09Tez-tez verilən suallar

Uşağıma hər şeyi deyimmi?

Yaşına uyğun, dürüst və sadə («Uşağa necə izah etmək: dürüst, sadə, yaşa uyğun»).

Mən özüm çökürəm.

Psixoloqa müraciət edin — bu uşağa da kömək edir.

Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Xeyr. Bu, ağır vəziyyətdə özünə qayğı göstərməkdir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

Uşağıma hər şeyi deyimmi?
Mən özüm çökürəm.
Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

National Cancer Institute. Support for Families: Childhood Cancer
National Cancer Institute. Feelings and Cancer
National Cancer Institute. Adjusting to Cancer
National Cancer Institute. Support for Caregivers
World Health Organization. Mental health: strengthening our response
American Cancer Society. Working During Cancer Treatment
American Cancer Society. Work Accommodations When You or a Family Member Has Cancer
American Cancer Society. Financial and Insurance Matters
Macmillan Cancer Support. Money and work
Cancer and Careers. Resources for working people with cancer

Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.

Son yenilənmə: 14 oktyabr 2026← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →