← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

Corab və ayaqqabı: yıxılma və infeksiyadan qorunma

Müalicə zamanı ayaqlar zəifləyə, uyuşa (neyropatiya) və şişə bilər; dəri zədələri asan infeksiyalaşır. Doğru corab və ayaqqabı bunlardan qoruyur.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Yataq otağında xalçanın üstündə yumşaq başmaqlı ayaqlar
Şəkil 1.Evdə sürüşməyən rahat başmaqlar

01Qısa cavab

Evdə və xəstəxanada ayaqyalın gəzməyin. Arxası qapalı, sürüşməyən altı olan şap-şap və ya ayaqqabı geyin. Yumşaq pambıq corab, sıx rezinsiz; gündə dəyişin. Duşda şəxsi rezin şap-şap istifadə edin. Hər gün ayaqları yoxlayın: yara, qabarcıq, qızartı, dırnaq ətrafında iltihab. Ayaq dırnaqlarını düz kəsin; trombositlər və ya neytrofillər aşağı olanda dırnaq və döyənək işlərini komandaya soruşmadan etməyin («Dırnaqlar: qısa, təmiz, kəsiksiz»). Neyropatiya varsa, isti suyun temperaturunu əl ilə yoxlayın.

02Sadə izah

Ayaqyalın gəzməyin.

Sürüşməyən, arxası qapalı.

Duşda şəxsi şap-şap.

Ayaqları yoxlayın.

03Elmi izah

NCI: bəzi kimyəvi terapiya dərmanları periferik neyropatiya yaradır; bu, yıxılma və ayaq zədəsi riskini artırır.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Neyropatiya

Uyuşma ayaqdakı zədəni hiss etməməyə səbəb ola bilər.

Şişkinlik

Ayaqqabı sıxırsa, daha geniş ölçü seçin və komandaya deyin.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
NeyropatiyaUyuşma ayaqdakı zədəni hiss etməməyə səbəb ola bilər.
ŞişkinlikAyaqqabı sıxırsa, daha geniş ölçü seçin və komandaya deyin.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Periferik neyropatiya
Əl-ayaqda sinir zədəsi, uyuşma.
Paronixiya
Dırnaq ətrafı iltihabı.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Ayaqyalın yox.
  • Sürüşməyən.
  • Yoxlayın.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Ayaqlarım uyuşur.

Komandaya deyin; ehtiyatla gəzin.

Pedikür etdirə bilərəmmi?

Qan göstəriciləri normal olana qədər adətən yox — soruşun.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Ayaqlarım uyuşur.

  2. Pedikür etdirə bilərəmmi?

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  3. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  4. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  5. American Cancer Society. Financial and Insurance Matters
  6. Macmillan Cancer Support. Money and work
  7. Cancer and Careers. Resources for working people with cancer
  8. Ministry of Labour and Social Protection of Population (Azerbaijan). Disability assessment: general information (in Azerbaijani)
  9. JAMA, 2009. Cancer survivors and unemployment: a meta-analysis and meta-regression
  10. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 2018. The financial burden and distress of patients with cancer: Understanding and stepping-up action on the financial toxicity of cancer treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →