← Geri
Psixologiya, ailə və məişət

Burun qanaması: nə etməli

Trombositlər az olanda burun selikli qişası asan qanayır, xüsusən quru havada. Düzgün mövqe və təzyiq çox vaxt kömək edir; bəzən isə təcili kömək lazımdır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Taxta masanın üstündə salfet qutusu
Şəkil 1.Burun qanamasında salfet əlinizin altında olsun

01Qısa cavab

Oturun və bir az irəli əyilin — başı arxaya atmayın, qan boğaza axmasın. Burnun yumşaq hissəsini barmaqlarla sıxın və 10–15 dəqiqə buraxmadan saxlayın, ağızla nəfəs alın. Burun körpüsünə soyuq kompres qoymaq olar. Sonrakı saatlarda burnu sümkürməyin, əyilməyin, ağır qaldırmayın. Qarşısını almaq üçün: otaqda nəmləndirici, komanda icazəsi ilə duzlu sprey və ya gel, burnu qurdalamamaq. 20 dəqiqədən çox davam edən, çox güclü qanama, başgicəllənmə, boğaza çox qan axması — təcili yardım və komanda.

02Sadə izah

İrəli əyilin.

Sıxın 10–15 dəq.

Başı arxaya — yox.

20 dəq+ — təcili.

03Elmi izah

NHS və MedlinePlus: burun qanamasında irəli əyilib burnun yumşaq hissəsini 10–15 dəqiqə sıxmaq tövsiyə olunur; uzun və güclü qanama təcili yardım tələb edir.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Kiesselbach sahəsi

Burun önündəki damar şəbəkəsi — qanamanın ən çox yeri.

Quru hava

Selikli qişanı çatlada bilər.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Kiesselbach sahəsiBurun önündəki damar şəbəkəsi — qanamanın ən çox yeri.
Quru havaSelikli qişanı çatlada bilər.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Epistaksis
Burun qanaması.
Nəmləndirici
Havaya nəm verən cihaz.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Əyilin.
  • Sıxın.
  • Gözləyin.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Burnuma pambıq qoyum?

Komanda deməsə yox; təzyiq daha etibarlıdır.

Tez-tez qanayır.

Komandaya deyin — trombositləri yoxlamaq lazım ola bilər.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Burnuma pambıq qoyum?

  2. Tez-tez qanayır.

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. NHS. Nosebleed
  2. MedlinePlus. Nosebleed
  3. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  5. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  6. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  7. Cancer and Careers. Resources for working people with cancer
  8. Ministry of Labour and Social Protection of Population (Azerbaijan). Disability assessment: general information (in Azerbaijani)
  9. JAMA, 2009. Cancer survivors and unemployment: a meta-analysis and meta-regression
  10. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 2018. The financial burden and distress of patients with cancer: Understanding and stepping-up action on the financial toxicity of cancer treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →