Psixologiya, ailə və məişət

Transfuziyaya reaksiya: tanıyın və dərhal deyin

Transfuziya təhlükəsiz prosedurdur, amma reaksiyalar mümkündür: yüngül qaşınmadan nadir ağır hallara qədər. Heyət xüsusən ilk dəqiqələrdə yaxından izləyir; sizin sözünüz isə ən sürətli siqnaldır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Həkim xəstəxana çarpayısında oturan xəstə ilə danışır
Şəkil 1.Narahatlıq varsa, dərhal deyin

01Qısa cavab

Köçürmə zamanı özünüzü qəribə hiss etsəniz, dərhal zəngi basın və ya deyin: üşütmə, titrəmə, hərarət, qaşınma, səpgi, üz və ya dodaqların şişməsi, nəfəs darlığı, xırıltı, sinə və ya bel ağrısı, başgicəllənmə, narahatlıq hissi. Heyət köçürməni dayandırır, sizi yoxlayır və lazımi müalicəni edir. Hansı reaksiya olduğunu sonra komandadan soruşun və yadda saxlayın — növbəti köçürmələrdə ehtiyat tədbirləri ola bilər. Evdə gecikmiş əlamətlər üçün «Transfuziyadan sonra: nəyi izləməli»-a baxın.

02Sadə izah

Qəribə hiss — dərhal deyin.

Heyət dayandırır.

Reaksiyanı yadda saxlayın.

Növbəti dəfə — xəbərdar edin.

03Elmi izah

MedlinePlus: transfuziya reaksiyasının əlamətlərinə hərarət, titrəmə, bel ağrısı, nəfəs darlığı və tünd sidik daxildir; şübhədə köçürmə dərhal dayandırılır.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Növlər

Allergik, febril, hemolitik və həcm yüklənməsi ilə bağlı.

Yoxlamalar

Paket və qan nümunəsi yenidən yoxlanılır.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
NövlərAllergik, febril, hemolitik və həcm yüklənməsi ilə bağlı.
YoxlamalarPaket və qan nümunəsi yenidən yoxlanılır.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Febril reaksiya
Köçürmə zamanı hərarət.
Anafilaksiya
Ağır allergik reaksiya.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Hiss edin.
  • Deyin.
  • Yadda saxlayın.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Bir dəfə reaksiya oldu — yenə olacaq?

Mütləq deyil; komanda ehtiyat tədbirləri planlaya bilər.

Narahat etmək istəmirəm.

Heyət məhz bunun üçün oradadır — deyin.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Bir dəfə reaksiya oldu — yenə olacaq?

  2. Narahat etmək istəmirəm.

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. MedlinePlus. Blood transfusions
  2. MedlinePlus. Hemolytic transfusion reaction
  3. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  5. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  6. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). People at Increased Risk for Illness from Animals
  8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Aspergillosis Basics
  9. Journal of Clinical Oncology (ASCO and IDSA), 2018. Antimicrobial Prophylaxis for Adult Patients With Cancer-Related Immunosuppression: ASCO and IDSA Clinical Practice Guideline Update
  10. Biology of Blood and Marrow Transplantation, 2009. Guidelines for preventing infectious complications among hematopoietic cell transplantation recipients: a global perspective
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt