Mərci şorbası
Qırmızı mərci, soğan və kartofla bişirilən yumşaq, püre halında şorba; Azərbaycan evlərində hər gün bişirilir.
Yaxşı bişmiş isti yemək
Tərkibi
- qırmızı mərci
- soğan
- kök
- kartof
- kərə yağı
- quru nanə
- duz
- su və ya bulyon
Necə hazırlanır
Mərci yuyulur, tərəvəzlə birlikdə yumşalana qədər 30–40 dəqiqə bişirilir, sonra əzilir və kərə yağında qovrulmuş soğan və quru nanə əlavə olunur.
Aşağı immunitetdə qida təhlükəsizliyi
Müalicə dövründə necə hazırlamaq
Təzə bişirib isti verin. Ağızda yaralar olduqda limon və acı istiot əlavə etməyin; qalığı tez soyudub 1 gün ərzində yeyin.
Müalicə dövründə qidalanma həkiminizlə razılaşdırılır. Müalicə dövrü üçün 7 günlük nümunə menyu →
Saxlanması
Tez soyudun (2 saatdan gec olmayaraq), dayaz qablarda soyuducuya qoyun, 1–2 gün ərzində yeyin. Aşağı göstəricilər dövründə bir çox komanda 24 saat məsləhət görür. Porsiyalarla dondurmaq olar.
Qızdırılması
Yalnız bir dəfə qızdırın — qaynayana qədər, arada qarışdıraraq. Ilıq yox, buxarlanan isti olmalıdır.
Hansı simptomlarda uyğun ola bilər
- Ürəkbulanma. Yumşaq dadlı, çox yağlı olmayan, ilıq və ya otaq temperaturunda kiçik porsiyalarla yemək olar.
- Ağızda yaralar. Yumşaq və nəmdir; acı və turş əlavələr olmadan daha asan yeyilir.
- Qəbizlik. Lifli tərkib (paxlalılar, tərəvəz, taxıl) qəbizlikdə kömək edə bilər — kifayət qədər maye ilə birlikdə.
- İştahsızlıq. Kiçik porsiyada çox enerji və zülal verir — iştah az olanda faydalı ola bilər.
Bunlar ümumi müşahidələrdir: nəyin sizə uyğun olduğu gündən-günə dəyişə bilər.
Müalicə mərhələləri
- Müalicədən əvvəluyğun ola bilər
- Kurs zamanıuyğun ola bilər
- Aşağı göstəricilər (neytropeniya)Təzə bişmiş və isti haldauyğun ola bilər
- Kurslar arasındauyğun ola bilər
- Müalicədən sonrauyğun ola bilər
Mərhələ qeydləri ümumidir. Aşağı göstəricilər dövründə yalnız müalicə komandanızın qida qaydalarına əməl edin.
Digər xəstəliklər olduqda
- Mədə-bağırsaq. Lifi çoxdur. Bağırsaq iltihabı, ishal və ya bağırsaq əməliyyatından sonra uyğunluğunu komandanızla müzakirə edin.
- Böyrək. Kalium mənbəyi ola bilər (pomidor, kartof, paxlalılar, quru meyvə). Böyrək xəstəliyində kalium məhdudiyyətini komandanızla müzakirə edin.
- Mədə-bağırsaq, Ağciyər. Paxlalı və ya kələmli tərkib qaz və köp yarada bilər; mədə-bağırsaq və ağciyər xəstəliyində (köp nəfəsi çətinləşdirə bilər) bunu nəzərə alın.
Qida dəyəri (100 q üçün)
Bu yemək üçün etibarlı mənbəyə əsaslanan qida dəyəri hələ əlavə edilməyib.
Bu mətbəxdən digər yeməklər
- Plov
- Yarpaq dolması
- Düşbərə
- Piti
- Qutab
- Dovğa
- Göyərti kükü
- Ləvəngi
- Toyuq şorbası (əriştəli)
- Küftə bozbaş
- Xaş
- Xəngəl
- Kələm dolması
- Üç bacı dolması (badımcan, bibər, pomidor)
- Şah plov
- Şüyüd plov
- Fisincan plov
- Sabzı qovurma
- Turşu qovurma
- Lülə kabab
- Tikə kabab
- Nərə kababı
- Sac içi
- Toyuq bozartması
- Toyuq çığırtması
- Cız-bız
- Pomidor-yumurta
- Südlü düyü sıyığı
- Çoban salatı
- Motal pendiri
- Ayran
- Şəkərbura
- Paxlava
- Firni
- Quru meyvə kompotu
- Təndir çörəyi
Əlaqəli mövzular
Qida təhlükəsizliyiNeytropenik pəhriz (aşağı mikroblu pəhriz)Pasterizə edilmişDaxili bişmə temperaturuQalıq yeməklərÇarpaz çirklənmə
Mənbələr
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Safer Food Choices for People With Weakened Immune Systems
- FoodSafety.gov (U.S. HHS). Cook to a Safe Minimum Internal Temperature
- USDA Food Safety and Inspection Service. Leftovers and Food Safety
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). Food Safety for Older Adults and People with Cancer, Diabetes, HIV/AIDS, Organ Transplants, and Autoimmune Diseases
- Food Standards Agency (UK). Chilling
- World Health Organization (WHO). Five keys to safer food manual
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Food Safety During Cancer Treatment
- National Cancer Institute (NCI). Eating Hints: Before, during, and after Cancer Treatment
- BMJ Supportive & Palliative Care, 2019. Neutropenic diets to prevent cancer infections: updated systematic review and meta-analysis
- U.S. Department of Agriculture (USDA). FoodData Central — Food and Nutrient Database for Dietary Studies (FNDDS)