Qidalanma və gündəlik həyat

Bal: təbii şirinlik, amma ehtiyatla

Bal Azərbaycan süfrəsinin sevimli hissəsidir. Amma çiy (emal olunmamış) bal bakteriya sporları və göbələk daşıya bilər. Neytropeniya zamanı bu, infeksiya riski yaradır. Bu bölmədə balı müalicə zamanı necə təhlükəsiz istifadə etməyi izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Qaranlıq masada qızılı bal.
Şəkil 1.Bağlı bal — Bal: təbii şirinlik, amma ehtiyatla

01Qısa cavab

Neytropeniya zamanı çiy baldan, şanı baldan və bazardan və ya arıçıdan alınmış emal olunmamış baldan çəkinin. Çox vaxt yalnız istiliklə emal olunmuş (pasterizə edilmiş) bağlı bal və ya bişmiş məmulatlarda bal tövsiyə olunur — komandanızın qaydasına əməl edin. Bal şəkərdir: diabetdə və ya steroid zamanı qan şəkərini qaldırır. Bal leykozu sağaltmır və immuniteti "gücləndirmir". 1 yaşdan kiçik uşaqlara heç vaxt bal verməyin. Bankaya hər dəfə təmiz qaşıq salın.

02Sadə izah

Çiy bal yox (neytropeniyada).

Emal olunmuş, bağlı.

Bişmiş məmulatda — olar.

Bal — şəkərdir.

03Elmi izah

Tədqiqatlar: çiy balda Clostridium botulinum sporları və maya göbələkləri aşkar edilə bilər; istilik emalı bu riski azaldır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Öskürəyə qarşı

Bal böyüklərdə öskürəyi yüngülləşdirə bilər, amma müalicə deyil.

Kölgədə şan, işıqda bağlı banka.
Şəkil 2.Şan kənarda — Bal: təbii şirinlik, amma ehtiyatla

Ağız yaraları

Bal ilə yaraları müalicə etmək üçün komandadan soruşun; tibbi bal ayrıca məhsuldur.

İsti sıyığa bal tökülür.
Şəkil 3.Sıyıqda bal — Bal: təbii şirinlik, amma ehtiyatla

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Öskürəyə qarşıBal böyüklərdə öskürəyi yüngülləşdirə bilər, amma müalicə deyil.
Ağız yaralarıBal ilə yaraları müalicə etmək üçün komandadan soruşun; tibbi bal ayrıca məhsuldur.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Pasterizə olunmuş bal
İstiliklə emal olunmuş bal.
Şan
Arı mumu pətəkləri ilə bal.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Çiy baldan çəkinin.
  • Bağlı və emal olunmuş.
  • Şəkər kimi say.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Kəndimizin balı daha yaxşı deyilmi?

Dadlı ola bilər, amma neytropeniyada risklidir.

Bal çayda olarmı?

İsti çayda emal olunmuş bal adətən olar.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Kəndimizin balı daha yaxşı deyilmi?

  2. Bal çayda olarmı?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  2. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  3. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  4. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  5. NIH Office of Dietary Supplements. Magnesium — Fact Sheet for Consumers
  6. World Health Organization (WHO). Anaemia — fact sheet
  7. World Health Organization (WHO). Cancer: Carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat (Q&A)
  8. NHS. Can reheating rice cause food poisoning?
  9. U.S. FDA. Bad Bug Book: Phytohaemagglutinin (kidney bean lectin)
  10. Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source. Legumes and Pulses
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt