Bal: təbii şirinlik, amma ehtiyatla
Bal Azərbaycan süfrəsinin sevimli hissəsidir. Amma çiy (emal olunmamış) bal bakteriya sporları və göbələk daşıya bilər. Neytropeniya zamanı bu, infeksiya riski yaradır. Bu bölmədə balı müalicə zamanı necə təhlükəsiz istifadə etməyi izah edirik.

01Qısa cavab
02Sadə izah
Çiy bal yox (neytropeniyada).
Emal olunmuş, bağlı.
Bişmiş məmulatda — olar.
Bal — şəkərdir.
03Elmi izah
Tədqiqatlar: çiy balda Clostridium botulinum sporları və maya göbələkləri aşkar edilə bilər; istilik emalı bu riski azaldır.
ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.
NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.
04Bədəndə nə baş verir?
Öskürəyə qarşı
Bal böyüklərdə öskürəyi yüngülləşdirə bilər, amma müalicə deyil.

Ağız yaraları
Bal ilə yaraları müalicə etmək üçün komandadan soruşun; tibbi bal ayrıca məhsuldur.

Dietoloq
Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyi
Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.
05Qidalanma: dörd addım
Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.







06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
Öskürəyə qarşı | Bal böyüklərdə öskürəyi yüngülləşdirə bilər, amma müalicə deyil. |
Ağız yaraları | Bal ilə yaraları müalicə etmək üçün komandadan soruşun; tibbi bal ayrıca məhsuldur. |
Dietoloq | Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin. |
Qida təhlükəsizliyi | Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir. |
07Əsas terminlər
- Pasterizə olunmuş bal
- İstiliklə emal olunmuş bal.
- Şan
- Arı mumu pətəkləri ilə bal.
- Dietoloq
- Qidalanma üzrə mütəxəssis.
- Zülal
- Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Çiy baldan çəkinin.
- Bağlı və emal olunmuş.
- Şəkər kimi say.
- Pəhriz müalicə deyil.
- Dietoloqla danışın.
09Tez-tez verilən suallar
Kəndimizin balı daha yaxşı deyilmi?
Dadlı ola bilər, amma neytropeniyada risklidir.
Bal çayda olarmı?
İsti çayda emal olunmuş bal adətən olar.
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Kəndimizin balı daha yaxşı deyilmi?
Bal çayda olarmı?
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
12Mənbələr
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
- Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
- World Health Organization. Healthy diet fact sheet
- NIH Office of Dietary Supplements. Magnesium — Fact Sheet for Consumers
- World Health Organization (WHO). Anaemia — fact sheet
- World Health Organization (WHO). Cancer: Carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat (Q&A)
- NHS. Can reheating rice cause food poisoning?
- U.S. FDA. Bad Bug Book: Phytohaemagglutinin (kidney bean lectin)
- Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source. Legumes and Pulses
Öskürəyə qarşı
Ağız yaraları
Dietoloq