Qidalanma və gündəlik həyat

Leykoz və diabet: qan şəkərini idarə etmək

Diabet leykoz müalicəsini çətinləşdirə bilər: steroidlər və bəzi dərmanlar qan şəkərini qaldırır, infeksiyalar isə onu dəyişkən edir. Eyni zamanda kifayət qədər yemək də vacibdir. Bu bölmədə iki ehtiyacı necə uzlaşdırmağı izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Qlükometr və balanslı boşqab.
Şəkil 1.Şəkər və boşqab — Leykoz və diabet: qan şəkərini idarə etmək

01Qısa cavab

Steroid kursu zamanı qan şəkəri kəskin qalxa bilər — ölçmələri komandanın dediyi qədər tez-tez edin. Müntəzəm vaxtda yeyin, karbohidratları gün boyu bölün, şirin içkiləri su ilə əvəz edin. Tam taxıl, paxlalı, tərəvəz və zülal seçin. İştah yoxdursa və çəki azalırsa, ciddi məhdudiyyət lazım deyil — hədəfi komanda ilə dəyişin. İnsulin və ya tablet dozasını özbaşına dəyişməyin. Çox susuzluq, çox sidik, qarışıqlıq, titrəmə, tərləmə — dərhal deyin.

02Sadə izah

Steroidlər şəkəri qaldırır.

Müntəzəm yemək.

Şirin içki yox.

Dozanı özbaşına dəyişməyin.

03Elmi izah

ADA: diabetdə qidalanma fərdi olmalıdır; karbohidrat keyfiyyəti və miqdarı, müntəzəm qida qəbulu qan şəkərinə nəzarətə kömək edir.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Hipoqlikemiya

Yemək yeyə bilməyəndə insulin şəkəri çox sala bilər; həmişə tez təsirli şəkər yanınızda olsun.

Tam taxıl və paxlalı
Şəkil 2.Tam taxıl və paxlalı.

Endokrinoloq

Müalicə zamanı endokrinoloq və dietoloqla birlikdə plan qurun.

Boş təqvim və kiçik boşqab.
Şəkil 3.Steroid günləri — Leykoz və diabet: qan şəkərini idarə etmək

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
HipoqlikemiyaYemək yeyə bilməyəndə insulin şəkəri çox sala bilər; həmişə tez təsirli şəkər yanınızda olsun.
EndokrinoloqMüalicə zamanı endokrinoloq və dietoloqla birlikdə plan qurun.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Hipoqlikemiya
Qan şəkərinin çox düşməsi.
Steroid diabeti
Steroidlərin yaratdığı yüksək şəkər.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Ölçün.
  • Müntəzəm yeyin.
  • Dozanı komanda dəyişsin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Şirniyyat tamamilə qadağandırmı?

Xeyr, az miqdarda yeməkdən sonra olar.

Steroid bitəndə şəkər düşəcəkmi?

Çox vaxt bəli — dozaların azaldılması lazım ola bilər.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Şirniyyat tamamilə qadağandırmı?

  2. Steroid bitəndə şəkər düşəcəkmi?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. American Diabetes Association. Food & Nutrition
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. NIH Office of Dietary Supplements. Dietary Supplement Fact Sheets
  7. NHS. The Eatwell Guide
  8. FoodSafety.gov (U.S. HHS). Egg safety
  9. CDC. Salmonella and Eggs
  10. NHS. Milk and dairy in your diet
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt