← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Leykoz və böyrək xəstəliyi: maye, duz və kalium

Böyrəklər dərmanları və maddələr mübadiləsi qalıqlarını xaric edir. Leykoz müalicəsi (bəzi kimyaterapiya, antibiotiklər, şiş lizisi) böyrəkləri yükləyə bilər; əvvəlcədən böyrək xəstəliyi varsa, qidalanma daha diqqətli olmalıdır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Düyü, lobya və toyuq.
Şəkil 1.Böyrək üçün boşqab — Leykoz və böyrək xəstəliyi: maye, duz və kalium

01Qısa cavab

Maye, duz, kalium, fosfor və zülal hədləriniz böyrək funksiyanızdan və analizlərinizdən asılıdır — onları komanda və dietoloq müəyyən edir. Çox vaxt duzu, hazır və konserv məhsullarını azaltmaq tövsiyə olunur. Kalium yüksəkdirsə, banan, quru meyvə, kartof və pomidoru məhdudlaşdırmaq lazım ola bilər; kartofu doğrayıb suda isladıb və suyunu dəyişərək bişirmək kaliumu azaldır. Duz əvəzediciləri çox vaxt kalium ehtiva edir — işlətməyin. Ağrıkəsici və bitki əlavələrini həkimsiz qəbul etməyin.

02Sadə izah

Hədlər — analizə görə.

Az duz.

Kalium — lazım olduqda.

Duz əvəzedici yox.

03Elmi izah

NIDDK: böyrək xəstəliyində natrium, kalium, fosfor və zülalın idarəsi böyrəklərin yükünü azaldır və fəsadların qarşısını alır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Şiş lizisi

Müalicənin əvvəlində bol maye və dərmanlar böyrəkləri qoruyur — komandanın maye planına əməl edin.

Banan, quru ərik, kartof kölgədə.
Şəkil 2.Yüksək kalium kənarda.

Dializ

Dializdə olanlar üçün qaydalar fərqlidir; dializ komandası ilə razılaşdırın.

Su qabı və kiçik stəkan.
Şəkil 3.Maye ölçüsü — Leykoz və böyrək xəstəliyi: maye, duz və kalium

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Şiş lizisiMüalicənin əvvəlində bol maye və dərmanlar böyrəkləri qoruyur — komandanın maye planına əməl edin.
DializDializdə olanlar üçün qaydalar fərqlidir; dializ komandası ilə razılaşdırın.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Kalium
Ürək və əzələ üçün vacib mineral; artıqlığı təhlükəlidir.
Kreatinin
Böyrək funksiyasını göstərən analiz.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Analizə görə.
  • Duzu azaldın.
  • Əlavələrdən çəkinin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Çox su içmək böyrəyə yaxşıdırmı?

Həmişə yox; bəzən maye məhdudlaşdırılır.

Zülalı azaltmalıyammı?

Müalicə zamanı zülal vacibdir; miqdarı komanda müəyyən edir.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Çox su içmək böyrəyə yaxşıdırmı?

  2. Zülalı azaltmalıyammı?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. NIDDK. Eating & Nutrition for Chronic Kidney Disease
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. CDC. Raw Milk
  7. ESMO Open, 2021. Arends J et al. Cancer cachexia in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines
  8. American Cancer Society. Nutrition Once Treatment Starts
  9. NHS. Understanding calories
  10. British Dietetic Association. Malnutrition: Food Fact Sheet
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →