← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Qida və dərmanlar: nə ilə, nə vaxt

Bəzi qidalar dərmanların sorulmasını və ya parçalanmasını dəyişir. Leykoz müalicəsində bu xüsusilə vacibdir: tirozinkinaz inhibitorları, antifungal dərmanlar və immunosupressantlar qidaya həssasdır. Bu bölmədə əsas qaydaları izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Kölgədə qreypfrut və pomelo.
Şəkil 1.Qreypfrut kənarda — Qida və dərmanlar: nə ilə, nə vaxt

01Qısa cavab

Hər dərmanın ac və ya tox qəbul edilməsi qaydasını əczaçıdan soruşun və ona əməl edin. Qreypfrut, pomelo, seviliya portağalı və onların şirələri bir çox dərmanın (məsələn, bəzi TKİ-lər, siklosporin, takrolimus) qan səviyyəsini artırır — onlardan çəkinin. Süd, kalsium, dəmir və antasidlər bəzi dərmanların sorulmasını azaldır; vaxt aralığı lazım ola bilər. Varfarin qəbul edirsinizsə, K vitamini olan yaşıl tərəvəzləri qəfil artırıb-azaltmayın. Dərmanları su ilə için.

02Sadə izah

Ac və ya tox — soruşun.

Qreypfrut yox.

Süd və kalsium — vaxt aralığı.

Dərman — su ilə.

03Elmi izah

FDA: qreypfrut şirəsi bağırsaqda CYP3A4 fermentini bloklayır və bəzi dərmanların qanda səviyyəsini təhlükəli dərəcədə artırır.

NCCIH: "təbii" sözü "təhlükəsiz" demək deyil; əlavələrin tərkibi və keyfiyyəti dərmanlar kimi ciddi yoxlanmır.

04Bədəndə nə baş verir?

Pozakonazol və digərləri

Bəzi dərmanlar yağlı yeməklə daha yaxşı sorulur — təlimata baxın.

Dərman və yemək
Şəkil 2.Dərman və yemək — Qida və dərmanlar: nə ilə, nə vaxt

Spirt

Bir çox dərmanla qarşılıqlı təsir göstərir və qaraciyəri yükləyir.

Boş vərəqli aptek piştaxtası.
Şəkil 3.Əczaçı — Qida və dərmanlar: nə ilə, nə vaxt

Qarşılıqlı təsir

Əlavələr qaraciyər fermentləri (CYP3A4 kimi) vasitəsilə dərmanların qanda səviyyəsini dəyişə bilər.

Qida birinci

Müxtəlif qidalanma çox vaxt lazım olan vitaminləri verir; əlavələr yalnız ehtiyac olduqda.

05Əlavələr: dörd addım

Siyahı yaz, komandaya göstər, sübutu yoxla, yalnız razılıqla qəbul et.

Siyahı — Hər şeyi yazın.1SiyahıHər şeyi yazın.
Göstər — Həkim və əczaçı.2GöstərHəkim və əczaçı.
Yoxla — Sübut və risk.3YoxlaSübut və risk.
Razılıq — Yalnız icazə ilə.4RazılıqYalnız icazə ilə.
AçıqlıqHər şeyi deyin.
QidaƏvvəlcə boşqab.
TəhlükəsizlikQarşılıqlı təsir.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Pozakonazol və digərləriBəzi dərmanlar yağlı yeməklə daha yaxşı sorulur — təlimata baxın.
SpirtBir çox dərmanla qarşılıqlı təsir göstərir və qaraciyəri yükləyir.
Qarşılıqlı təsirƏlavələr qaraciyər fermentləri (CYP3A4 kimi) vasitəsilə dərmanların qanda səviyyəsini dəyişə bilər.
Qida birinciMüxtəlif qidalanma çox vaxt lazım olan vitaminləri verir; əlavələr yalnız ehtiyac olduqda.

07Əsas terminlər

CYP3A4
Bir çox dərmanı parçalayan ferment.
TKİ
Tirozinkinaz inhibitoru, məsələn, imatinib.
Qida əlavəsi
Vitamin, mineral, bitki və ya digər maddədən ibarət məhsul.
Qarşılıqlı təsir
Bir maddənin digərinin təsirini dəyişməsi.

08Əsas fikirlər

  • Qaydanı soruşun.
  • Qreypfrutdan çəkinin.
  • Vaxtı izləyin.
  • Əlavə müalicə deyil.
  • Hər əlavəni deyin.

09Tez-tez verilən suallar

Portağal olarmı?

Adi şirin portağal adətən olar; seviliya (acı) portağal yox.

Dərmanı şirə ilə içə bilərəmmi?

Ən yaxşısı sudur, əgər başqa deyilməyibsə.

"Təbii" əlavə zərərsizdirmi?

Xeyr. Təbii maddələr də güclü təsir və qarşılıqlı təsir göstərə bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Portağal olarmı?

  2. Dərmanı şirə ilə içə bilərəmmi?

  3. "Təbii" əlavə zərərsizdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. U.S. Food and Drug Administration. Grapefruit Juice and Some Drugs Don't Mix
  2. NIH Office of Dietary Supplements. Dietary Supplement Fact Sheets
  3. NCCIH. Using Dietary Supplements Wisely
  4. National Cancer Institute. Complementary and Alternative Medicine
  5. Memorial Sloan Kettering. About Herbs, Botanicals and Other Products
  6. European Food Safety Authority (EFSA). Salmonella
  7. Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source. Protein
  8. U.S. FDA. Advice about Eating Fish
  9. MedlinePlus. Prednisone
  10. World Health Organization. Brucellosis fact sheet
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →