Sümük iliyi
Harada yerləşir
Sümüklərin içindəki yumşaq, süngərvari toxuma. Böyüklərdə qan yaradan (qırmızı) ilik əsasən çanaq sümüklərində, döş sümüyündə, qabırğalarda, onurğada, kəllədə və uzun sümüklərin uclarında olur.
Nə iş görür
Kök hüceyrələrdən bütün qan hüceyrələrini yaradır: oksigen daşıyan eritrositləri, infeksiya ilə mübarizə aparan leykositləri və qanaxmanı dayandıran trombositləri. Hər gün milyardlarla yeni hüceyrə yaranır.
Qanla əlaqəsi
Qanın «fabriki»: dövran edən hüceyrələrin hamısı burada başlayır.
Müalicə zamanı niyə vacibdir
Leykoz sümük iliyində yetişməmiş hüceyrələrin (blastların) nəzarətsiz çoxalması ilə başlayır; onlar normal qan yaranmasını sıxışdırır — buna görə anemiya, infeksiyalar və qanaxma ola bilər. Diaqnoz və müalicəyə cavabı yoxlamaq üçün sümük iliyi analizi götürülür (adətən çanaq sümüyünün arxasından). Kimyaterapiya iliyi müvəqqəti zəiflədir, göstəricilər aşağı düşür, sonra bərpa olunur; kök hüceyrə transplantasiyası qan yaranmasını yeniləyir.
Əlaqəli mövzular
Lüğətdə
Sümük iliyiKök hüceyrə (qanyaradıcı kök hüceyrə)Qanyaranma (hemopoez)BlastSümük iliyi aspirasiyasıNadir (ən aşağı nöqtə)