Ürəkbulanma zamanı qidalanma: nə və nə vaxt yemək
«Ürəkbulanma: kiçik addımlar, böyük rahatlıq»-də ürəkbulanmanın idarəsindən danışdıq. Bu bölmə praktik menyu və yemək vaxtı haqqındadır: ürəkbulanma günlərində necə kifayət qədər yemək olar.

01Qısa cavab
02Sadə izah
Səhər quru peçenye.
Soyuq, sadə qida.
Yaxşı vaxtda çox yeyin.
Sevimli yeməyi qoruyun.
03Elmi izah
NCI: ürəkbulanma zamanı sadə, quru, soyuq qidalar və kiçik porsiyalar daha yaxşı qəbul olunur.
ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.
NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.
04Bədəndə nə baş verir?
Öyrənilmiş ikrah
Ürəkbulanma zamanı yeyilən qidaya sonradan ikrah yarana bilər.

Dərman vaxtı
Ürəkbulanma dərmanından 30–60 dəqiqə sonra yemək daha asandır.

Dietoloq
Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyi
Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.
05Qidalanma: dörd addım
Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.







06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
Öyrənilmiş ikrah | Ürəkbulanma zamanı yeyilən qidaya sonradan ikrah yarana bilər. |
Dərman vaxtı | Ürəkbulanma dərmanından 30–60 dəqiqə sonra yemək daha asandır. |
Dietoloq | Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin. |
Qida təhlükəsizliyi | Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir. |
07Əsas terminlər
- Qida ikrahı
- Müəyyən qidaya qarşı öyrənilmiş nifrət.
- Antiemetik
- Ürəkbulanma əleyhinə dərman.
- Dietoloq
- Qidalanma üzrə mütəxəssis.
- Zülal
- Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Sadə və soyuq.
- Yaxşı anı tutun.
- Mayeni ayrı için.
- Pəhriz müalicə deyil.
- Dietoloqla danışın.
09Tez-tez verilən suallar
Zəncəfilli peçenye kömək edirmi?
Bəzilərinə kömək edir və zərərsizdir.
Heç nə yeyə bilmirəm?
Heç olmasa maye için və komandaya deyin.
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Zəncəfilli peçenye kömək edirmi?
Heç nə yeyə bilmirəm?
Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?
12Mənbələr
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
- Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
- World Health Organization. Healthy diet fact sheet
- National Cancer Institute (NCI). Mouth and Throat Problems during Cancer Treatment
- World Health Organization (WHO). Hand hygiene
- World Health Organization (WHO). Five keys to safer food manual
- National Cancer Institute (NCI). Fatigue and Cancer Treatment
- National Cancer Institute (NCI). Oral Complications of Chemotherapy and Head/Neck Radiation (PDQ®) – Patient Version
- National Cancer Institute (NCI). Nutrition in Cancer Care (PDQ®) – Patient Version
Öyrənilmiş ikrah