← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Qusma: mayeni qorumaq və nə vaxt kömək çağırmaq

Qusma maye və duz itkisinə, zəifliyə və dərmanların sorulmamasına səbəb ola bilər. Bu bölmədə qusmadan sonra mayeni necə bərpa etmək, yeməyə necə qayıtmaq və hansı hallarda dərhal kömək çağırmaq lazım olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Çarpayı yanında su stəkanı və buz parçaları.
Şəkil 1.Kiçik qurtumlar və buz.

01Qısa cavab

Qusmadan sonra 30–60 dəqiqə gözləyin, sonra kiçik qurtumlarla şəffaf maye için: su, şorba suyu, ağızdan rehidratasiya məhlulu, buz parçaları. Mayeni saxlaya bildikdə yumşaq qidalara (düyü, quru çörək, kartof) keçin. Ürəkbulanma dərmanlarını cədvəl üzrə qəbul edin. Qusduğunuz dərmanı yenidən içməzdən əvvəl komandanızdan soruşun. 24 saatda bir neçə dəfə qusma, qanlı qusma, maye saxlaya bilməmək, başgicəllənmə və ya az sidik — dərhal zəng edin.

02Sadə izah

Kiçik qurtumlarla maye.

Rehidratasiya məhlulu.

Sonra yumşaq qida.

Qusulan dərman — soruşun.

03Elmi izah

Dehidratasiya: tez-tez qusma natrium və kalium itkisinə, böyrək funksiyasının pisləşməsinə səbəb ola bilər; ağızdan rehidratasiya məhlulları duzu və mayeni birlikdə bərpa edir.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Mərhələli qayıdış

Şəffaf maye → şorba → düyü, kartof, peçenye → adi yemək.

Stəkanda şəffaf içki və açılmış paket.
Şəkil 2.Rehidratasiya məhlulu.

Ağız gigiyenası

Qusmadan sonra ağzı su ilə yaxalayın; dişləri yumşaq fırça ilə bir az sonra fırçalayın.

Şorba suyu, düyü və quru çörək.
Şəkil 3.Mərhələli qayıdış — Qusma: mayeni qorumaq və nə vaxt kömək çağırmaq

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Mərhələli qayıdışŞəffaf maye → şorba → düyü, kartof, peçenye → adi yemək.
Ağız gigiyenasıQusmadan sonra ağzı su ilə yaxalayın; dişləri yumşaq fırça ilə bir az sonra fırçalayın.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Dehidratasiya
Orqanizmin susuzlaşması.
Ağızdan rehidratasiya məhlulu
Su, duz və şəkərin xüsusi qarışığı.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Kiçik qurtumlar.
  • Mərhələli qida.
  • Xəbərdarlıq əlamətlərində zəng edin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Dərmanı içəndən sonra qusdum, yenidən içimmi?

Özbaşına yox — komandanızdan soruşun.

Qazlı içki kömək edirmi?

Bəzilərinə; qazını çıxarın və az-az için.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Dərmanı içəndən sonra qusdum, yenidən içimmi?

  2. Qazlı içki kömək edirmi?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  2. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  3. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  4. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  5. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Iron
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Potassium
  7. NHS. Vitamins and minerals: Iron
  8. NHS. Vitamins and minerals: Calcium
  9. NHS. Vitamins and minerals: Others (magnesium, potassium, zinc, selenium and more)
  10. NIH Office of Dietary Supplements. Iron — Fact Sheet for Consumers
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →