Qidalanma və gündəlik həyat

Qoxu dəyişikliyi: qoxulara qarşı sadə yollar

Müalicə zamanı qoxu hissi kəskinləşə və ya dəyişə bilər: əvvəl xoş olan yemək qoxusu ürəkbulanma yarada bilər. Bu bölmədə qoxuların təsirini azaltmağın yollarını izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Soyuq yeməyin qapağı üzdən uzaqda açılır.
Şəkil 1.Qapağı uzaqda açın — Qoxu dəyişikliyi: qoxulara qarşı sadə yollar

01Qısa cavab

Soyuq və ya otaq temperaturunda qidalar daha az qoxu verir. Mümkünsə başqası bişirsin, siz başqa otaqda olun. Mətbəxi havalandırın, aspiratoru işə salın, qabın qapağını üzünüzdən uzaqda açın. Güclü qoxulu yeməkləri (qızartma, balıq, kələm) müvəqqəti azaldın. Ətir, təmizləyici və tüstüdən uzaq durun. Soyumağa qoyduğunuz yeməyi 2 saatdan çox otaqda saxlamayın.

02Sadə izah

Soyuq qida az qoxu verir.

Başqası bişirsin.

Havalandırın.

2 saat qaydası.

03Elmi izah

Qoxu və dad birlikdə işləyir; kimyaterapiya qoxu reseptorlarını da təsirləndirir və qoxuya qarşı həssaslıq ürəkbulanmanı artıra bilər.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Yemək yeri

Mətbəxdən uzaq, sərin və təmiz havalı yer.

Aspirator və açıq qapı.
Şəkil 2.Havalandırma — Qoxu dəyişikliyi: qoxulara qarşı sadə yollar

Bişirmə

Qapaqlı qablar, sobada bişirmə, qısa vaxt.

Mətbəxdən uzaqda sakit künc.
Şəkil 3.Başqa otaqda yemək — Qoxu dəyişikliyi: qoxulara qarşı sadə yollar

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Yemək yeriMətbəxdən uzaq, sərin və təmiz havalı yer.
BişirməQapaqlı qablar, sobada bişirmə, qısa vaxt.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Hiperosmiya
Qoxuya artmış həssaslıq.
Parosmiya
Qoxunun təhrif olunması.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Soyuq qidalar.
  • Təmiz hava.
  • Qoxulu yeməkləri azaldın.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Bu nə qədər davam edir?

Çox vaxt müalicə bitəndən sonra azalır.

Ürəkbulanma ilə birlikdədirsə?

Ürəkbulanma bölməsinə baxın və komandaya deyin.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Bu nə qədər davam edir?

  2. Ürəkbulanma ilə birlikdədirsə?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  2. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  3. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  4. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  5. NHS. Salt: the facts
  6. American Heart Association. Sodium and salt
  7. MedlinePlus. Sodium in diet
  8. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Turmeric
  9. Food Standards Agency (UK). Best before and use-by dates
  10. Centers for Disease Control and Prevention. Botulism: Prevention
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt