← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Udma çətinliyi: təhlükəsiz və rahat yemək

Ağız və boğaz yaraları, infeksiyalar və şüa müalicəsi udmağı ağrılı və ya çətin edə bilər. Bəzən qida və ya maye "yanlış yola" gedir və öskürək yaranır. Bu bölmədə udmağı asanlaşdıran qidaları və təhlükəli əlamətləri izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Üç kasada kök, noxud və kartof püresi.
Şəkil 1.Hamar püre — Udma çətinliyi: təhlükəsiz və rahat yemək

01Qısa cavab

Yumşaq, hamar, nəm qidalar seçin: püre, sıyıq, qatıq, yumurta, şorba. Qidanı sous və ya şorba suyu ilə nəmləndirin, kiçik tikələr edin və yavaş yeyin. Dik oturun və yeməkdən sonra 30 dəqiqə uzanmayın. Yeyərkən tez-tez öskürmə, boğulma, səsin dəyişməsi, sinədə qida ilişməsi hissi və ya qızdırma varsa, komandanıza deyin. Lazım olarsa, mütəxəssis udma qiymətləndirməsi və qatılaşdırılmış içkilər təklif edə bilər.

02Sadə izah

Hamar, nəm qida.

Kiçik tikə, yavaş.

Dik oturun.

Öskürək, boğulma — deyin.

03Elmi izah

Disfagiya: aspirasiya (qidanın tənəffüs yoluna düşməsi) pnevmoniya riskini artırır; udma testi və tekstura uyğunlaşdırılmış pəhriz bunu azaldır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Teksturlar

Püre, xırda doğranmış yumşaq, qatılaşdırılmış maye — dərəcəni mütəxəssis seçir.

Yastıqlı dik stul və kasa.
Şəkil 2.Dik oturuş — Udma çətinliyi: təhlükəsiz və rahat yemək

Ağrı

Yeməkdən əvvəl həkimin təyin etdiyi ağrıkəsici kömək edə bilər.

Stəkanda dayanan qaşıq.
Şəkil 3.Qatılaşdırılmış içki.

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
TeksturlarPüre, xırda doğranmış yumşaq, qatılaşdırılmış maye — dərəcəni mütəxəssis seçir.
AğrıYeməkdən əvvəl həkimin təyin etdiyi ağrıkəsici kömək edə bilər.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Disfagiya
Udma çətinliyi.
Aspirasiya
Qida və ya mayenin tənəffüs yoluna düşməsi.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Hamar və nəm.
  • Dik oturun.
  • Öskürəyi deyin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Hər şeyi blenderdən keçirməliyəmmi?

Tekstura sizə uyğun seçilməlidir; komandadan soruşun.

Həblər udulmursa?

Özbaşına əzməyin — bəzi dərmanlar əzilmir; farmasevtdən soruşun.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Hər şeyi blenderdən keçirməliyəmmi?

  2. Həblər udulmursa?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. IDDSI. Framework
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. World Health Organization. Botulism fact sheet
  7. USDA Food Safety and Inspection Service. Shelf-Stable Food Safety
  8. NHS. Botulism
  9. European Food Safety Authority. Hepatitis A virus in frozen berries
  10. NHS. Probiotics
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →