← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Ağız quruluğu: nəmliyi saxlamaq

Bəzi dərmanlar, şüa müalicəsi və transplantasiyadan sonra ağız quruya bilər. Quru ağızda çeynəmək, udmaq və danışmaq çətinləşir, diş çürüyü və infeksiya riski artır. Bu bölmədə ağzı nəm saxlamağın sadə yollarını izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Pəncərə yanında su butulkası.
Şəkil 1.Gün boyu su — Ağız quruluğu: nəmliyi saxlamaq

01Qısa cavab

Gün boyu tez-tez kiçik qurtumlarla su için və yanınızda su saxlayın. Qidanı sous, şorba suyu və ya qatıqla nəmləndirin. Quru, xırtıldayan və çox şirin qidalardan, spirtdən və kofeindən çəkinin. Şəkərsiz saqqız və ya konfet tüpürcəyi artıra bilər (həkiminiz icazə verirsə). Gecə nəmləndirici və dodaq balzamı kömək edir. Ağız quruluğu davam edirsə, komanda süni tüpürcək və ya başqa vasitə təklif edə bilər.

02Sadə izah

Tez-tez qurtum su.

Qidaya sous.

Spirt və kofeindən uzaq.

Diş qayğısı vacibdir.

03Elmi izah

Kserostomiya: tüpürcək azaldıqda diş çürüyü və ağız infeksiyaları artır; şüa müalicəsi və transplantasiyadan sonrakı reaksiyalar uzunmüddətli səbəb ola bilər.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Yemək

Yumşaq, nəm qidalar: güveç, sıyıq, püre, bişmiş meyvə.

Bol souslu bişmiş ət və tərəvəz.
Şəkil 2.Souslu yemək — Ağız quruluğu: nəmliyi saxlamaq

Dişlər

Yumşaq fırça, flüorlu pasta, müntəzəm stomatoloq — komandanızla razılaşdırın.

Gecə buxar verən kiçik cihaz.
Şəkil 3.Nəmləndirici — Ağız quruluğu: nəmliyi saxlamaq

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
YeməkYumşaq, nəm qidalar: güveç, sıyıq, püre, bişmiş meyvə.
DişlərYumşaq fırça, flüorlu pasta, müntəzəm stomatoloq — komandanızla razılaşdırın.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Kserostomiya
Ağız quruluğu.
Süni tüpürcək
Ağzı nəmləndirən xüsusi vasitə.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Tez-tez su için.
  • Qidanı nəmləndirin.
  • Dişlərə qulluq edin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Limonlu su olarmı?

Turş içkilər yaralı ağızda ağrı verə bilər; yara yoxdursa, az miqdarda olar.

Keçəcəkmi?

Çox vaxt müalicədən sonra yaxşılaşır; bəzən uzun çəkir.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Limonlu su olarmı?

  2. Keçəcəkmi?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. NCI. Mouth and Throat Problems
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source. Legumes and Pulses
  7. American Institute for Cancer Research. Dry Beans and Peas (Legumes)
  8. Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source. Nuts for the heart
  9. NHS. 5 A Day: what counts?
  10. American Institute for Cancer Research. Recommendations for Cancer Prevention
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →