← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Ağızda yaralar olduqda qidalanma: praktik menyu

Mukozit zamanı yemək ağrılı olur və çəki tez azala bilər. «Ağızda yaralar (mukozit): yeməyi asanlaşdırmaq»-də ağız qayğısından danışdıq; bu bölmə isə praktik menyu və enerji saxlama yollarına həsr olunub.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Qatıq, püre və kisel.
Şəkil 1.Sərin menyu — Ağızda yaralar olduqda qidalanma: praktik menyu

01Qısa cavab

Gün üçün ideyalar: səhər — ilıq süd sıyığı kərə yağı ilə; qəlyanaltı — sərin qatıq və ya kisel; nahar — püre şorba və kartof püresi; qəlyanaltı — süd kokteyli qamışla; şam — yumşaq omlet və ya bişmiş balıq sousla. Ağrıkəsicini həkimin dediyi kimi yeməkdən 20–30 dəqiqə əvvəl qəbul etmək olar. Qidanı zənginləşdirin ki, az həcmdə çox enerji alasınız. Turş, acı, duzlu, xırtıldayan və çox isti qidalardan çəkinin. 2–3 gün yaxşı yeyə və içə bilmirsinizsə, komandaya deyin — qidalandırıcı içki və ya başqa dəstək lazım ola bilər.

02Sadə izah

Sərin, hamar.

Ağrıkəsici — yeməkdən əvvəl.

Zənginləşdirin.

2–3 gün yemirsinizsə — deyin.

03Elmi izah

ESPEN: ağır mukozitdə qida qəbulu kəskin azalır; tekstura uyğunlaşdırılmış qida, ağrının idarəsi və lazım olduqda zond və ya venadaxili qidalanma tövsiyə olunur.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Qamış

Qamışla içmək mayeni yaralardan yan keçirməyə kömək edir.

Çarpayı yanında stəkan.
Şəkil 2.Qamışla kokteyl — Ağızda yaralar olduqda qidalanma: praktik menyu

Buz

Buz parçaları təhlükəsiz sudan olsun.

Kiçik kasada buz — Ağızda yaralar olduqda qidalanma: praktik menyu
Şəkil 3.Buz parçaları — Ağızda yaralar olduqda qidalanma: praktik menyu

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
QamışQamışla içmək mayeni yaralardan yan keçirməyə kömək edir.
BuzBuz parçaları təhlükəsiz sudan olsun.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Mukozit
Selikli qişanın iltihabı və yaralanması.
Zənginləşdirmə
Qidaya enerji və zülal əlavə etmək.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Yumşaq menyu.
  • Ağrını idarə edin.
  • Kömək istəyin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Dondurma olarmı?

Bağlı sənaye dondurması adətən olar və sərinləşdirir.

Kəskin ədviyyatsız dad necə verilir?

Kərə yağı, pendir, şüyüd, cəfəri.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Dondurma olarmı?

  2. Kəskin ədviyyatsız dad necə verilir?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  2. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  3. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  4. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  5. Centers for Disease Control and Prevention. Listeria (Listeriosis): People at Risk
  6. U.S. FDA. Talking About Juice Safety: What You Need to Know
  7. IDDSI. Framework
  8. FDA. Refrigerator Thermometers
  9. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  10. National Cancer Institute (NCI). Complementary and Alternative Medicine (CAM)
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →