Psixologiya, ailə və məişət

Özünü günahlandırma: "Mən nə səhv etdim?"

Çox insan diaqnozdan sonra özünü və ya yaxınlarını günahlandırır: "Gec getdim", "Stress keçirdim", "Düzgün qidalanmadım", "Uşağıma nəsə ötürdüm". Bu hisslər təbiidir, amma çox vaxt faktlara əsaslanmır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Pəncərə kənarında oturmuş fikirli qadın
Şəkil 1.Leykoz sizin günahınız deyil

01Qısa cavab

Leykozun əksər hallarında səbəb qan hüceyrələrində təsadüfi genetik dəyişikliklərdir — onları qidalanma, stress və ya şəxsi davranış yaratmır. Valideynlər övladlarının leykozuna səbəb olmayıblar. Bəzi risk amilləri (məsələn, bəzi kimyəvi maddələr, əvvəlki müalicə) var, amma onlar da şəxsi günah deyil. Günahlandırma fikri gələndə onu adlandırın və özünüzə yaxın dostunuza deyəcəyiniz kimi danışın. Bu hisslər davam edirsə, psixoloqla danışın — günahkarlıq depressiyanın bir hissəsi ola bilər.

02Sadə izah

Leykoz — sizin günahınız deyil.

Səbəb — çox vaxt təsadüfi.

Valideynlər günahkar deyil.

Özünüzlə mehriban danışın.

03Elmi izah

NCI: leykozların çoxu qan hüceyrələrində həyat boyu təsadüfi yaranan genetik dəyişikliklərlə bağlıdır.

NCI: xərçənglə qarşılaşan insanların çoxu narahatlıq, kədər və ya qəzəb yaşayır; dəstək və müalicə həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır.

04Bədəndə nə baş verir?

"Əgər..." düşüncələri

Keçmişi dəyişmək olmaz; enerjini indiki addımlara yönəldin.

Ailədə

Ailə üzvləri də özlərini günahlandıra bilər — bu barədə açıq danışın.

DNT
Şəkil 3.DNT — Özünü günahlandırma: "Mən nə səhv etdim?"

Psixoonkologiya

Xərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.

Kiçik addımlar

Nəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

05Dəstək: dörd addım

Hiss et, adlandır, paylaş, kömək al.

Hiss et — Hisslərə icazə verin.1Hiss etHisslərə icazə verin.
Adlandır — Nə hiss etdiyinizi deyin.2AdlandırNə hiss etdiyinizi deyin.
Paylaş — Yaxın birinə danışın.3PaylaşYaxın birinə danışın.
Kömək al — Mütəxəssisə müraciət edin.4Kömək alMütəxəssisə müraciət edin.
DiqqətÖzünüzə qulaq asın.
ƏlaqəTək deyilsiniz.
DəstəkMütəxəssis yanınızda.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
"Əgər..." düşüncələriKeçmişi dəyişmək olmaz; enerjini indiki addımlara yönəldin.
AilədəAilə üzvləri də özlərini günahlandıra bilər — bu barədə açıq danışın.
PsixoonkologiyaXərçəng xəstələrinin emosional ehtiyaclarına yönəlmiş tibb sahəsi.
Kiçik addımlarNəfəs, hərəkət, yuxu və danışmaq — hər gün bir az.

07Əsas terminlər

Genetik mutasiya
Hüceyrə DNT-sində dəyişiklik.
Özünə şəfqət
Özünə mehriban yanaşma.
Psixoloq
Emosional dəstək üzrə mütəxəssis.
Distress
Xəstəliklə bağlı emosional gərginlik.

08Əsas fikirlər

  • Bu sizin günahınız deyil.
  • Fikri adlandırın.
  • Danışın.
  • Hisslər normaldır.
  • Dəstək istəyin.

09Tez-tez verilən suallar

Gec həkimə getdim, buna görədir?

Leykoz tez inkişaf edə bilər; müalicə indi başlayır və bu vacibdir.

Uşağıma genlə keçəcəkmi?

Əksər leykozlar irsi deyil; həkiminizdən soruşun.

Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Xeyr. Bu, ağır vəziyyətdə özünə qayğı göstərməkdir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Gec həkimə getdim, buna görədir?

  2. Uşağıma genlə keçəcəkmi?

  3. Psixoloqa getmək "dəli" olmaq deməkdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Feelings and Cancer
  2. National Cancer Institute. Adjusting to Cancer
  3. National Cancer Institute. Support for Caregivers
  4. World Health Organization. Mental health: strengthening our response
  5. National Cancer Institute. Skin and Nail Changes during Cancer Treatment
  6. National Cancer Institute. Coping – Life After Cancer Treatment
  7. National Cancer Institute. Coping – Cancer Support Groups
  8. National Cancer Institute. Sexual Health Issues in Women and Cancer Treatment
  9. National Cancer Institute. Sexual Health Issues in Men and Cancer Treatment
  10. National Cancer Institute (NCI). Spirituality in Cancer Care (PDQ®) – Patient Version
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt