Qidalanma və gündəlik həyat

Üzüm — meyvə kartı: Şamaxı bağlarının şirinliyi

Şamaxı və Gəncə üzümü Azərbaycan süfrəsinin payız bəzəyidir. Üzüm şirin və sulu meyvədir, amma nazik qabığı soyulmur. Bu kartda üzümü müalicə zamanı necə təhlükəsiz yemək lazım olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd lövhədə yaşıl və qara üzüm salxımları.
Şəkil 1.Şamaxı üzümü — Üzüm — meyvə kartı: Şamaxı bağlarının şirinliyi

01Qısa cavab

Üzüm su, təbii şəkər, kalium və polifenollar verir. Nazik qabığı soyulmadığı üçün neytropeniya zamanı daha diqqətli yumaq lazımdır və bəzi komandalar ağır neytropeniyada onu məhdudlaşdırır. Salxımı axar su altında dənə-dənə yuyun, əzilmiş və çatlamış dənələri atın. Udma çətinliyi varsa, dənələri yarıya bölün. Üzüm şirəsi pasterizə olunmuş olmalıdır. Rezveratrol əlavələri müalicə deyil.

02Sadə izah

Üzüm — nazik qabıq, soyulmur.

Dənə-dənə yuyun.

Udma çətinliyində yarıya bölün.

Rezveratrol kapsulu — müalicə deyil.

03Elmi izah

MSK: rezveratrol laboratoriyada öyrənilir, insanlarda xərçəngə qarşı təsiri sübut olunmayıb və bəzi dərmanlarla qarşılıqlı təsir göstərə bilər.

ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.

FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Yumaq

Salxımı süzgəcdə axar su altında 30 saniyə yuyun, dənələri ovuşdurun.

Süzgəcdə yuyulan üzüm.
Şəkil 2.Axar su altında yuyun.

Udmaq

Ağız quruluğu və ya udma çətinliyi zamanı dənələri yarıya bölün.

Ağ boşqabda yarıya bölünmüş üzüm.
Şəkil 3.Udmaq üçün yarıya bölün.

Yumaq və soymaq

Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.

Kəsilmiş meyvə

Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

05Meyvə: dörd addım

Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.

Bütöv meyvə — Ləkəsiz.1Bütöv meyvəLəkəsiz.
Əzilmiş əvəzinə — Təzə, bütöv.2Əzilmiş əvəzinəTəzə, bütöv.
Yu və soy — Axar su.3Yu və soyAxar su.
Tez ye — Soyuducuda 1 gün.4Tez yeSoyuducuda 1 gün.
VitaminTəbii mənbə.
LifBağırsaq üçün.
TəhlükəsizlikYumaq.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
YumaqSalxımı süzgəcdə axar su altında 30 saniyə yuyun, dənələri ovuşdurun.
UdmaqAğız quruluğu və ya udma çətinliyi zamanı dənələri yarıya bölün.
Yumaq və soymaqƏlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvəKəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

07Əsas terminlər

Rezveratrol
Üzüm qabığında olan polifenol.
Disfagiya
Udma çətinliyi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
Kalium
Ürək və əzələlər üçün mineral.
Lif
Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.

08Əsas fikirlər

  • Üzümü diqqətlə yuyun.
  • Əzilmiş dənələri atın.
  • Şirə — pasterizə olunmuş.
  • Axar su altında yuyun.
  • Kəsilmişi tez yeyin.

09Tez-tez verilən suallar

Neytropeniyada üzüm olarmı?

Bəzi komandalar yaxşı yuyulmuş üzümə icazə verir, bəziləri yox — soruşun.

Qara üzüm daha faydalıdırmı?

Daha çox polifenol var, amma müalicə deyil.

Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Neytropeniyada üzüm olarmı?

  2. Qara üzüm daha faydalıdırmı?

  3. Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Resveratrol
  2. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
  3. U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
  4. NHS. 5 A Day: what counts?
  5. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  6. USDA. FoodData Central
  7. Cancer.Net (ASCO). Fatigue
  8. World Health Organization (WHO). Physical activity — fact sheet
  9. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Food Safety for Older Adults and People with Cancer, Diabetes, HIV/AIDS, Organ Transplants, and Autoimmune Diseases
  10. U.S. Food and Drug Administration. Antibacterial Soap? You Can Skip It
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt