Üzüm — meyvə kartı: Şamaxı bağlarının şirinliyi
Şamaxı və Gəncə üzümü Azərbaycan süfrəsinin payız bəzəyidir. Üzüm şirin və sulu meyvədir, amma nazik qabığı soyulmur. Bu kartda üzümü müalicə zamanı necə təhlükəsiz yemək lazım olduğunu izah edirik.

01Qısa cavab
02Sadə izah
Üzüm — nazik qabıq, soyulmur.
Dənə-dənə yuyun.
Udma çətinliyində yarıya bölün.
Rezveratrol kapsulu — müalicə deyil.
03Elmi izah
MSK: rezveratrol laboratoriyada öyrənilir, insanlarda xərçəngə qarşı təsiri sübut olunmayıb və bəzi dərmanlarla qarşılıqlı təsir göstərə bilər.
ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.
FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.
04Bədəndə nə baş verir?
Yumaq
Salxımı süzgəcdə axar su altında 30 saniyə yuyun, dənələri ovuşdurun.

Udmaq
Ağız quruluğu və ya udma çətinliyi zamanı dənələri yarıya bölün.

Yumaq və soymaq
Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvə
Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.
05Meyvə: dörd addım
Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.







06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
Yumaq | Salxımı süzgəcdə axar su altında 30 saniyə yuyun, dənələri ovuşdurun. |
Udmaq | Ağız quruluğu və ya udma çətinliyi zamanı dənələri yarıya bölün. |
Yumaq və soymaq | Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil. |
Kəsilmiş meyvə | Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın. |
07Əsas terminlər
- Rezveratrol
- Üzüm qabığında olan polifenol.
- Disfagiya
- Udma çətinliyi.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
- Kalium
- Ürək və əzələlər üçün mineral.
- Lif
- Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.
08Əsas fikirlər
- Üzümü diqqətlə yuyun.
- Əzilmiş dənələri atın.
- Şirə — pasterizə olunmuş.
- Axar su altında yuyun.
- Kəsilmişi tez yeyin.
09Tez-tez verilən suallar
Neytropeniyada üzüm olarmı?
Bəzi komandalar yaxşı yuyulmuş üzümə icazə verir, bəziləri yox — soruşun.
Qara üzüm daha faydalıdırmı?
Daha çox polifenol var, amma müalicə deyil.
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Neytropeniyada üzüm olarmı?
Qara üzüm daha faydalıdırmı?
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
12Mənbələr
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Resveratrol
- Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
- U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
- NHS. 5 A Day: what counts?
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- USDA. FoodData Central
- Cancer.Net (ASCO). Fatigue
- World Health Organization (WHO). Physical activity — fact sheet
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). Food Safety for Older Adults and People with Cancer, Diabetes, HIV/AIDS, Organ Transplants, and Autoimmune Diseases
- U.S. Food and Drug Administration. Antibacterial Soap? You Can Skip It
Yumaq
Udmaq
Kəsilmiş meyvə