← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Qreypfrut — meyvə kartı: dərmanlarla ən məşhur qarşılıqlı təsir

Qreypfrut sağlam görünən meyvədir, amma o, onlarla dərmanın qanda səviyyəsini dəyişə bilər. Leykoz müalicəsində istifadə olunan bəzi dərmanlar da bunlara daxildir. Bu kartda qreypfrutun niyə xüsusi diqqət tələb etdiyini izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd lövhədə çəhrayı qreypfrutlar.
Şəkil 1.Qreypfrut — gözəl, amma ehtiyatlı.

01Qısa cavab

Qreypfrut və onun şirəsi bağırsaqdakı CYP3A4 fermentini bloklayır və bəzi dərmanların qanda səviyyəsini təhlükəli dərəcədə artıra bilər. Bu, bəzi tirozin kinaz inhibitorlarına, siklosporin və takrolimusa, bəzi statinlərə və digər dərmanlara aiddir. Təsir bir stəkandan sonra bir gündən çox davam edə bilər. Müalicə zamanı həkiminiz icazə verməyibsə, qreypfrut, pomelo və acı portağaldan çəkinin.

02Sadə izah

Qreypfrut dərman səviyyəsini artırır.

Bir stəkan da kifayətdir.

Təsir bir gündən çox davam edə bilər.

Pomelo və acı portağal da.

03Elmi izah

FDA: qreypfrut şirəsi CYP3A4 fermentini bloklayır, nəticədə bəzi dərmanlar qanda çox yığılır və yan təsirlər artır.

Furanokumarinlər bu təsirin səbəbidir; onlar pomelo və acı (Seville) portağalda da var.

ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.

FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Hansı dərmanlar?

Bəzi tirozin kinaz inhibitorları, immunosupressantlar (siklosporin, takrolimus), bəzi statinlər, ürək və təzyiq dərmanları. Siyahını əczaçı ilə yoxlayın.

Solda kölgədə qreypfrut, sağda dərman qutusu.
Şəkil 2.Qreypfrut və dərmanlar.

Nə ilə əvəz etmək?

Şirin portağal, alma, armud — adətən bu təsiri yoxdur (bax: «Portağal — meyvə kartı: C vitamini və ehtiyat», «Alma — meyvə kartı: Quba bağlarından süfrəyə»).

Önündə portağal və alma, arxada qreypfrut.
Şəkil 3.Şirin portağal və alma ilə əvəz edin.

Yumaq və soymaq

Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.

Kəsilmiş meyvə

Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

05Meyvə: dörd addım

Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.

Bütöv meyvə — Ləkəsiz.1Bütöv meyvəLəkəsiz.
Əzilmiş əvəzinə — Təzə, bütöv.2Əzilmiş əvəzinəTəzə, bütöv.
Yu və soy — Axar su.3Yu və soyAxar su.
Tez ye — Soyuducuda 1 gün.4Tez yeSoyuducuda 1 gün.
VitaminTəbii mənbə.
LifBağırsaq üçün.
TəhlükəsizlikYumaq.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Hansı dərmanlar?Bəzi tirozin kinaz inhibitorları, immunosupressantlar (siklosporin, takrolimus), bəzi statinlər, ürək və təzyiq dərmanları. Siyahını əczaçı ilə yoxlayın.
Nə ilə əvəz etmək?Şirin portağal, alma, armud — adətən bu təsiri yoxdur (bax: «Portağal — meyvə kartı: C vitamini və ehtiyat», «Alma — meyvə kartı: Quba bağlarından süfrəyə»).
Yumaq və soymaqƏlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvəKəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

07Əsas terminlər

CYP3A4
Dərmanları parçalayan ferment.
Tirozin kinaz inhibitoru
Bəzi leykozlarda istifadə olunan hədəfli dərman.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
Kalium
Ürək və əzələlər üçün mineral.
Lif
Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.

08Əsas fikirlər

  • Qreypfrutdan çəkinin (icazə yoxdursa).
  • Pomelo və acı portağal da.
  • Dərman siyahınızı yoxlayın.
  • Axar su altında yuyun.
  • Kəsilmişi tez yeyin.

09Tez-tez verilən suallar

Bir dilim yesəm nə olar?

Az miqdar da təsir edə bilər; həkiminizə deyin, xüsusən hədəfli dərman qəbul edirsinizsə.

Dərmanı səhər, qreypfrutu axşam içsəm?

Xeyr, təsir uzun sürür; vaxtı ayırmaq kömək etmir.

Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Bir dilim yesəm nə olar?

  2. Dərmanı səhər, qreypfrutu axşam içsəm?

  3. Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. U.S. FDA. Grapefruit Juice and Some Drugs Don’t Mix
  2. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
  3. U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
  4. NHS. 5 A Day: what counts?
  5. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  6. USDA. FoodData Central
  7. NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin D Fact Sheet
  8. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Nutrition
  9. NHS. Vitamins and minerals
  10. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Ferritin Blood Test
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →