← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Fermentləşmiş məhsullar — qida kartı: qatıq, kefir, turşu

Qatıq, ayran, kefir, kələm turşusu, xiyar turşusu — Azərbaycan süfrəsinin adi hissəsidir. Fermentləşmə dad və faydalı bakteriyalar verir, amma müalicə zamanı bu bakteriyalara diqqət lazımdır. Bu kartda təhlükəsiz seçimi izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Qatıq, kefir və turşu tanış süfrədir
Şəkil 1.Qatıq, kefir və turşu tanış süfrədir.

01Qısa cavab

Pasterizə olunmuş süddən hazırlanmış, bağlı fabrik qablaşdırmasında qatıq, kefir və ayran adətən müalicə zamanı yeyilə bilər, lakin neytropeniya zamanı öz komandanızın qaydasına əməl edin. Evdə fermentləşdirilmiş məhsullar, kombuça və pasterizə olunmamış süd məhsulları riskli ola bilər. Kələm turşusunu isti yeməkdə bişirmək olar. Probiotik kapsulları yalnız həkimlə razılaşdıraraq qəbul edin. Turşular çox duzlu olur.

02Sadə izah

Fermentləşmə — bakteriyaların işidir.

Pasterizə olunmuş süd və bağlı qab daha təhlükəsizdir.

Ev fermenti neytropeniya zamanı riskli ola bilər.

Probiotik kapsulları — yalnız həkimlə.

03Elmi izah

LLS immun sistemi zəif xəstələrə pasterizə olunmamış süd məhsullarından və ev şəraitində fermentləşdirilmiş məhsullardan çəkinməyi tövsiyə edir.

NCCIH bildirir ki, ağır xəstəliyi və ya zəif immuniteti olan insanlarda probiotiklər nadir hallarda ağır infeksiyalara səbəb olub.

Duz: turşu məhsulları çox natrium saxlayır; steroid müalicəsi zamanı ödem və təzyiqə təsir edə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Hansılar daha təhlükəsizdir?

Pasterizə olunmuş süddən fabrik qatığı, kefiri, ayranı; bağlı fabrik bankasında turşu; bişirilmiş kələm turşusu.

Soyuducu rəfində bağlı qatıq və kefir.
Şəkil 2.Bağlı fabrik qablaşdırmasını seçin.

Nədən ehtiyat etmək?

Bazarda açıq satılan qatıq, ev kefiri, kombuça, ev turşusu — neytropeniya zamanı.

Qazanda qaynayan kələm şorbası.
Şəkil 3.Kələm turşusunu isti yeməkdə bişirin.

Bişirmə

Kələm turşusunu şorba və ya bişmiş yeməkdə istifadə etmək riski azaldır.

Saxlama

Açılmış qatığı soyuducuda saxlayın və tez yeyin; qapağı şişmiş qabı atın.

05Fermentləşmiş: dörd addım

Bağlı seç, ev fermentini dəyiş, bişir, açılmışı tez ye.

Bağlı qab — Pasterizə olunmuş.1Bağlı qabPasterizə olunmuş.
Ev fermenti əvəzinə — Fabrik qabı.2Ev fermenti əvəzinəFabrik qabı.
Bişir — İsti şorbada.3Bişirİsti şorbada.
Tez ye — Açıldıqdan sonra.4Tez yeAçıldıqdan sonra.
DadTanış süfrə.
ZülalQatıq, kefir.
TəhlükəsizlikPasterizə.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Hansılar daha təhlükəsizdir?Pasterizə olunmuş süddən fabrik qatığı, kefiri, ayranı; bağlı fabrik bankasında turşu; bişirilmiş kələm turşusu.
Nədən ehtiyat etmək?Bazarda açıq satılan qatıq, ev kefiri, kombuça, ev turşusu — neytropeniya zamanı.
BişirməKələm turşusunu şorba və ya bişmiş yeməkdə istifadə etmək riski azaldır.
SaxlamaAçılmış qatığı soyuducuda saxlayın və tez yeyin; qapağı şişmiş qabı atın.

07Əsas terminlər

Fermentləşmə
Bakteriya və ya maya ilə qidanın dəyişməsi.
Probiotik
Faydalı sayılan canlı mikroorqanizmlər.
Pasterizə
Mikrobları məhv edən istilik emalı.
Kombuça
Fermentləşdirilmiş çay içkisi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Pasterizə olunmuş süd məhsulu seçin.
  • Bağlı fabrik qablaşdırması seçin.
  • Ev fermentindən ehtiyat edin.
  • Probiotik kapsulu — həkimlə.
  • Turşuda duza diqqət.

09Tez-tez verilən suallar

Qatıq yemək olarmı?

Pasterizə olunmuş süddən, bağlı qabda — adətən bəli; neytropeniya zamanı komandanızdan soruşun.

Kombuça olarmı?

Neytropeniya zamanı tövsiyə olunmur.

Probiotik bağırsağa kömək edərmi?

Bəzi hallarda, amma zəif immunitetdə risk var — yalnız həkimlə.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qatıq yemək olarmı?

  2. Kombuça olarmı?

  3. Probiotik bağırsağa kömək edərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
  2. U.S. FDA / USDA. Food Safety for Older Adults and People with Cancer, Diabetes, HIV/AIDS, Organ Transplants, and Autoimmune Diseases
  3. National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Probiotics: What You Need To Know
  4. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  5. NHS. Probiotics
  6. USDA Food Safety and Inspection Service. Poultry: safe handling and preparation
  7. USDA Food Safety and Inspection Service. The Big Thaw — Safe Defrosting Methods
  8. NHS. Meat in your diet
  9. World Health Organization (WHO). Campylobacter — fact sheet
  10. European Food Safety Authority (EFSA). Salmonella
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →