← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Ortaq boşqab: ailə süfrəsində gigiyena

Azərbaycan süfrəsində ortaq boşqablar, bir stəkandan içmək və "dadına bax" adəti geniş yayılıb. Amma tüpürcək vasitəsilə soyuqdəymə, qrip, herpes və digər infeksiyalar keçə bilər. Bu bölmədə süfrə gigiyenasını isti ailə ənənəsini pozmadan necə qorumağı izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Fərdi boşqablar və xidmət qaşıqları.
Şəkil 1.Ailə süfrəsi — Ortaq boşqab: ailə süfrəsində gigiyena

01Qısa cavab

Hər ortaq qaba ayrıca xidmət qaşığı qoyun. Öz boşqabınız, qaşığınız, stəkanınız olsun; bir stəkandan, bir qaşıqdan, bir çəngəldən istifadə etməyin. Yeməyi birinci siz götürün. Başqasının dişlədiyi və ya dadına baxdığı yeməyi yeməyin. Uşaqlara yemək verərkən öz qaşığınızla dadına baxmayın. Ailədə xəstə varsa, maska taxsın və əllərini yusun. Bu qaydalar ailə süfrəsindən imtina demək deyil — birlikdə yemək əhvala yaxşı təsir edir.

02Sadə izah

Xidmət qaşığı.

Öz stəkan və qaşığınız.

Birinci götürün.

Dişlənmiş yemək yox.

03Elmi izah

Tədqiqatlar: tənəffüs və herpes virusları tüpürcək və ortaq qab-qacaqla asanlıqla keçir; neytropeniyada belə infeksiyalar ağır keçə bilər.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Qonaqlar

Qonaqlara nəzakətlə izah edin — çox vaxt anlayışla qarşılayırlar.

Düyü qabında qaşıq — Ortaq boşqab: ailə süfrəsində gigiyena
Şəkil 2.Xidmət qaşığı — Ortaq boşqab: ailə süfrəsində gigiyena

Çay süfrəsi

Mürəbbə qabına hər kəs öz qaşığını salmasın — ayrıca qaşıq qoyun.

Öz stəkan və qaşığınız.
Şəkil 3.Şəxsi dəst — Ortaq boşqab: ailə süfrəsində gigiyena

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
QonaqlarQonaqlara nəzakətlə izah edin — çox vaxt anlayışla qarşılayırlar.
Çay süfrəsiMürəbbə qabına hər kəs öz qaşığını salmasın — ayrıca qaşıq qoyun.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Herpes
Dodaqda qabarcıq yaradan virus.
Xidmət qaşığı
Ortaq qabdan yemək götürmək üçün qaşıq.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Ayrı qab-qacaq.
  • Xidmət qaşığı.
  • Süfrəni saxlayın.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Ailəm inciməz ki?

Aydın izah edin ki, bu, sizin qorunmağınız üçündür.

Övladımı öpə bilərəmmi?

Sağlamdırsa, yanağından olar; dodaqdan yox, xüsusən herpesdə.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Ailəm inciməz ki?

  2. Övladımı öpə bilərəmmi?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  2. World Health Organization. Food safety fact sheet
  3. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  4. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  5. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Ginger
  6. Supportive Care in Cancer, 2023. 2023 updated MASCC/ESMO consensus recommendations: prevention of nausea and vomiting following high-emetic-risk antineoplastic agents
  7. Cancer, 2020. MASCC/ISOO clinical practice guidelines for the management of mucositis secondary to cancer therapy
  8. Cancer.Net (ASCO). Dehydration
  9. American Cancer Society. Diarrhea
  10. NHS (UK). Dehydration
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →