Qidalanma və gündəlik həyat

Suyun qaynadılması: düzgün necə etmək

Suyu qaynatmaq bakteriya, virus və parazitləri öldürməyin ən sadə və etibarlı yoludur. Amma bunu düzgün etmək lazımdır. «Suyun təhlükəsizliyi: içməli su, buz və qaynatma»-də təhlükəsiz su mənbələrindən danışdıq; bu bölmə qaynatmanın özünə həsr olunub.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Buxarlanan çaydan — Suyun qaynadılması: düzgün necə etmək
Şəkil 1.Şiddətli qaynama — Suyun qaynadılması: düzgün necə etmək

01Qısa cavab

Suyu şiddətli qaynamaya (böyük, davamlı qabarcıqlar) gətirin və ən azı 1 dəqiqə qaynadın; dağlıq yerlərdə (təxminən 2000 m-dən yuxarı) 3 dəqiqə. Avtomatik sönən elektrik çaydanı adətən şiddətli qaynamaya çatır. Qapaqlı, təmiz qabda soyudun və 24 saat ərzində istifadə edin. Qaynatma kimyəvi çirkləri (məsələn, nitratları, ağır metalları) təmizləmir. Qaynadılmış sudan buz, uşaq qidası və diş fırçalama üçün istifadə edə bilərsiniz. Çaydanı təmiz saxlayın, ərpi müntəzəm təmizləyin.

02Sadə izah

Şiddətli qaynama.

Ən azı 1 dəqiqə.

Qapaqlı qabda soyudun.

24 saat ərzində.

03Elmi izah

ÜST: şiddətli qaynatma suda olan patogen mikroorqanizmləri etibarlı şəkildə öldürür.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Termos

Qaynar suyu termosda saxlamaq çay üçün rahatdır.

Qapaqlı şüşə qab — Suyun qaynadılması: düzgün necə etmək
Şəkil 2.Soyuyan su — Suyun qaynadılması: düzgün necə etmək

Filtr + qaynatma

Filtr dadı və bəzi kimyəvi maddələri yaxşılaşdırır, qaynatma mikrobları öldürür.

Qaz sobasında qazan.
Şəkil 3.Qazanda qaynama — Suyun qaynadılması: düzgün necə etmək

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
TermosQaynar suyu termosda saxlamaq çay üçün rahatdır.
Filtr + qaynatmaFiltr dadı və bəzi kimyəvi maddələri yaxşılaşdırır, qaynatma mikrobları öldürür.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Şiddətli qaynama
Davamlı, böyük qabarcıqlı qaynama.
Ərp
Çaydanda yığılan əhəng qatı.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Şiddətlə qaynadın.
  • Örtülü saxlayın.
  • Tez istifadə edin.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Mikrodalğalı sobada qaynatmaq olarmı?

Olar, amma qeyri-bərabər qızır və qəfil qaynama riski var; çaydan daha yaxşıdır.

Qaynadılmış suyu yenidən qaynatmaq zərərlidirmi?

Xeyr, adətən zərərsizdir.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Mikrodalğalı sobada qaynatmaq olarmı?

  2. Qaynadılmış suyu yenidən qaynatmaq zərərlidirmi?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Drinking-water fact sheet
  2. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  3. World Health Organization. Food safety fact sheet
  4. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  5. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  6. European Food Safety Authority (EFSA), 2010. Scientific Opinion on Dietary reference values for water
  7. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Cancer and Complementary Health Approaches: What You Need To Know
  8. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). St. John’s Wort
  9. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Turmeric
  10. American Cancer Society. Dietary Supplements: What Is Safe?
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt