← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Buz və dondurma: soyuq, amma təhlükəsiz olsun

Dondurma mikrobları öldürmür — yalnız onların çoxalmasını dayandırır. Ona görə buz təhlükəsiz sudan, dondurma isə pasterizə olunmuş süddən olmalıdır. Bu bölmədə soyuq qidaların təhlükəsizliyini izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Qaynadılmış sudan buz.
Şəkil 1.Ev buzu — Buz və dondurma: soyuq, amma təhlükəsiz olsun

01Qısa cavab

Evdə buzu bağlı butulka suyundan və ya qaynadılıb soyudulmuş sudan hazırlayın. Kafe, restoran və küçədə buzlu içkilərdən çəkinin. Bağlı paketdə sənaye dondurması adətən olar. Aparatdan verilən yumşaq dondurma (soft-serve), ev dondurması və açıq satılan dondurmadan çəkinin — aparatlar çətin təmizlənir və Listeria aşkarlanmış hallar var. Ərimiş dondurmanı yenidən dondurmayın. Ağız yaralarında sərin dondurma və buz rahatlıq verə bilər. Müəyyən kimyaterapiya zamanı buz udmaq tövsiyə olunur, bəzisində isə (məsələn, oksaliplatin) soyuqdan çəkinmək lazımdır — komandadan soruşun.

02Sadə izah

Buz — təhlükəsiz sudan.

Bağlı sənaye dondurması.

Soft-serve yox.

Ərimişi yenidən dondurmayın.

03Elmi izah

Tədqiqatlar: soft-serve aparatları və açıq dondurma ilə əlaqəli Listeria xəstəlik halları təsvir olunub.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Ev dondurması

Çiy yumurtalı reseptlərdən çəkinin; pasterizə olunmuş məhsullarla hazırlayın.

Qapaqlı dondurma stəkanı.
Şəkil 2.Bağlı dondurma — Buz və dondurma: soyuq, amma təhlükəsiz olsun

Buz paketləri

Qida üçün olmayan buzu içkiyə qoymayın.

Kölgədə dondurma aparatı.
Şəkil 3.Aparat kənarda — Buz və dondurma: soyuq, amma təhlükəsiz olsun

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Ev dondurmasıÇiy yumurtalı reseptlərdən çəkinin; pasterizə olunmuş məhsullarla hazırlayın.
Buz paketləriQida üçün olmayan buzu içkiyə qoymayın.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Soft-serve
Aparatdan verilən yumşaq dondurma.
Listeria
Soyuqda yaşaya bilən bakteriya.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Təhlükəsiz buz.
  • Bağlı dondurma.
  • Aparat dondurması yox.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Restoranda buzlu su olarmı?

Müalicə zamanı buzsuz və bağlı butulka su istəyin.

Meyvəli buz (fruktovıy led) olarmı?

Bağlı sənaye məhsulu adətən olar.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Restoranda buzlu su olarmı?

  2. Meyvəli buz (fruktovıy led) olarmı?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  2. World Health Organization. Food safety fact sheet
  3. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  4. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  5. USDA Food Safety and Inspection Service. Leftovers and Food Safety
  6. USDA Food Safety and Inspection Service. Molds on Food: Are They Dangerous?
  7. USDA Food Safety and Inspection Service. Freezing and Food Safety
  8. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Selecting and Serving Produce Safely
  9. Food Standards Agency (UK). Chilling
  10. BMJ Supportive & Palliative Care, 2019. Neutropenic diets to prevent cancer infections: updated systematic review and meta-analysis
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →