Süngərlər və mətbəx dəsmalları: gizli mikrob mənbəyi
Nəm mətbəx süngəri evdə bakteriyaların ən çox yığıldığı əşyalardandır. Dəsmallar da tez çirklənir. Bu bölmədə onları necə istifadə etmək və nə vaxt dəyişmək lazım olduğunu izah edirik.

01Qısa cavab
02Sadə izah
Süngər — quru saxlayın.
Tez-tez dəyişin.
Çiy ət şirəsi — kağız dəsmal.
Dəsmallar — hər gün.
03Elmi izah
Tədqiqatlar: mətbəx süngərlərində çox sıx bakteriya koloniyaları tapılıb; dezinfeksiyadan sonra bakteriyalar tez geri qayıdır, ona görə dəyişmək daha effektivdir.
ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.
04Bədəndə nə baş verir?
Fırçalar
Qab fırçaları süngərdən tez quruyur və daha gigiyenikdir.

Kağız dəsmal
Neytropeniya zamanı əlləri qurulamaq üçün daha təhlükəsizdir.

Neytropeniya
Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalar
Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.
05Təhlükəsizlik: dörd addım
Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.







06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
Fırçalar | Qab fırçaları süngərdən tez quruyur və daha gigiyenikdir. |
Kağız dəsmal | Neytropeniya zamanı əlləri qurulamaq üçün daha təhlükəsizdir. |
Neytropeniya | Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir. |
Ümumi qaydalar | Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir. |
07Əsas terminlər
- Bakteriya koloniyası
- Bir yerdə çoxalan bakteriyalar.
- Birdəfəlik dəsmal
- Bir dəfə işlədilib atılan kağız.
- Qida yoluxması
- Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Quru saxlayın.
- Tez-tez dəyişin.
- Ayrı dəsmallar.
- Şübhədə — atın.
- Qızdırmada zəng edin.
09Tez-tez verilən suallar
Süngəri ağartıcıda saxlamaq olarmı?
Kömək edir, amma dəyişmək daha sadə və etibarlıdır.
Parça dəsmal pisdirmi?
Xeyr, gündəlik dəyişilirsə olar.
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Süngəri ağartıcıda saxlamaq olarmı?
Parça dəsmal pisdirmi?
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
12Mənbələr
- World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
- World Health Organization. Food safety fact sheet
- U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Eating Well During Your Cancer Treatment
- Macmillan Cancer Support. Eating problems and cancer
- Clinical Nutrition, 2017. ESPEN guidelines on nutrition in cancer patients
- Journal of Clinical Oncology, 2020. Management of Cancer Cachexia: ASCO Guideline
- FoodSafety.gov (U.S. HHS). 4 Steps to Food Safety
- FoodSafety.gov (U.S. HHS). Cold Food Storage Chart
Fırçalar
Kağız dəsmal
Ümumi qaydalar