Sabun və dezinfeksiya: nə vaxt hansı vasitə
Təmizlik üçün güclü kimyəvi maddələr həmişə lazım deyil, bəzən isə zərərlidir. Bu bölmədə sabun, dezinfeksiya vasitələri və antiseptiklər arasındakı fərqi və onlardan necə təhlükəsiz istifadə etməyi izah edirik.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Əllər — adi sabun.
Əvvəl təmizlə, sonra dezinfeksiya.
Qarışdırmayın.
Havalandırın.
03Elmi izah
FDA: adi sabunla müqayisədə antibakterial sabunların infeksiyaların qarşısını almaqda üstünlüyü sübut olunmayıb.
ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.
04Bədəndə nə baş verir?
Nə vaxt dezinfeksiya?
Çiy ət, nəcis, qusma, qan və xəstə ailə üzvünün toxunduğu səthlər.
Dəri
Güclü vasitələrlə işləyərkən əlcək geyin.
Neytropeniya
Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalar
Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.
05Təhlükəsizlik: dörd addım
Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.
06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
 Nə vaxt dezinfeksiya? | Çiy ət, nəcis, qusma, qan və xəstə ailə üzvünün toxunduğu səthlər. |
| Dəri | Güclü vasitələrlə işləyərkən əlcək geyin. |
| Neytropeniya | Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir. |
 Ümumi qaydalar | Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir. |
07Əsas terminlər
- Dezinfeksiya
- Səthdə mikrobları öldürmək.
- Təsir müddəti
- Vasitənin səthdə qalması lazım olan vaxt.
- Qida yoluxması
- Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Sabun kifayətdir.
- Qarışdırmayın.
- Təlimatı oxuyun.
- Şübhədə — atın.
- Qızdırmada zəng edin.
09Tez-tez verilən suallar
Sirkə dezinfeksiya edirmi?
Etibarlı dezinfeksiyaedici deyil; təmizlik üçün olar.
Ozon və ya UV cihazları lazımdırmı?
Ev üçün adətən lazım deyil.
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Sirkə dezinfeksiya edirmi?
Ozon və ya UV cihazları lazımdırmı?
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
12Mənbələr
- U.S. Food and Drug Administration. Antibacterial Soap? You Can Skip It
- World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
- World Health Organization. Food safety fact sheet
- U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Turmeric
- American Cancer Society. Dietary Supplements: What Is Safe?
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). Dietary Supplements
- Clinical Pharmacology & Therapeutics, 2004. Effect of St John’s wort on imatinib mesylate pharmacokinetics
- Journal of Clinical Oncology, 2020. Dietary Supplement Use During Chemotherapy and Survival Outcomes of Patients With Breast Cancer Enrolled in a Cooperative Group Clinical Trial (SWOG S0221)