← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Ev gigiyenası: təhlükəsiz və rahat ev

Müalicə zamanı vaxtın çoxu evdə keçir. Evi steril etmək lazım deyil, amma bəzi sadə vərdişlər infeksiya riskini xeyli azaldır. Bu bölmədə ev, heyvanlar, bitkilər və təmir haqqında əsas qaydaları izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Açıq pəncərəli işıqlı otaq.
Şəkil 1.Havalandırma — Ev gigiyenası: təhlükəsiz və rahat ev

01Qısa cavab

Evi müntəzəm, nəm üsulla təmizləyin və havalandırın. Hamamda və mətbəxdə kifin qarşısını alın. Dəsmal və yataq dəstini tez-tez dəyişin, şəxsi dəsmal və diş fırçası paylaşmayın. Pişik qumu, quş qəfəsi, akvarium və heyvan nəcisini başqası təmizləsin. Torpaq, bağ işi, kompost və tozlu təmirdən müalicə dövründə çəkinin; təmir varsa, başqa otaqda qalın. Xəstə ailə üzvləri əllərini tez-tez yusun və mümkün qədər məsafə saxlasın.

02Sadə izah

Nəm təmizlik və hava.

Kif yox.

Heyvan təmizliyi — başqası.

Torpaq və təmir tozu yox.

03Elmi izah

Kif göbələkləri (Aspergillus): torpaq, kompost və tikinti tozunda olur; immuniteti çox zəif insanlarda ağır ağciyər infeksiyası yarada bilər.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Ev heyvanları

Heyvanı saxlamaq çox vaxt olar; peyvəndli və sağlam olsun, cızma və dişləmədən qaçın.

Küncdə qum qabı və əlcək.
Şəkil 2.Pişik qumu — Ev gigiyenası: təhlükəsiz və rahat ev

Paltar

Adi yuma kifayətdir; dəsmalları isti suda yumaq olar.

Pəncərə önündə torpaqlı dibçək.
Şəkil 3.Torpaq kənarda — Ev gigiyenası: təhlükəsiz və rahat ev

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Ev heyvanlarıHeyvanı saxlamaq çox vaxt olar; peyvəndli və sağlam olsun, cızma və dişləmədən qaçın.
PaltarAdi yuma kifayətdir; dəsmalları isti suda yumaq olar.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Aspergillus
Torpaq və tozda olan kif göbələyi.
Toksoplazma
Pişik nəcisi ilə keçə bilən parazit.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Nəm təmizlik.
  • Heyvan nəcisinə toxunmayın.
  • Torpaq və tozdan çəkinin.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Evi xüsusi dezinfeksiya etməliyəmmi?

Adətən adi təmizlik kifayətdir.

Tozsoranı özüm işlədə bilərəmmi?

Toz qaldırır; mümkünsə başqası etsin, siz başqa otaqda olun.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Evi xüsusi dezinfeksiya etməliyəmmi?

  2. Tozsoranı özüm işlədə bilərəmmi?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  2. World Health Organization. Food safety fact sheet
  3. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  4. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  5. Food Standards Agency (UK). Chilling
  6. BMJ Supportive & Palliative Care, 2019. Neutropenic diets to prevent cancer infections: updated systematic review and meta-analysis
  7. JCO Oncology Practice, 2026. Neutropenic Diet Versus Liberalized Diet in Patients With Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis
  8. National Cancer Institute (NCI). Nausea and Vomiting Related to Cancer Treatment (PDQ®) – Patient Version
  9. American Cancer Society. Nausea and Vomiting
  10. American Cancer Society. Poor Appetite
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →