← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Hərəkət: kiçik addımlar, böyük fayda

Müalicə zamanı yataqda çox qalmaq əzələ itkisinə, yorğunluğa və tromb riskinə səbəb olur. Uyğun hərəkət yorğunluğu azaldır, əhvalı və iştahı yaxşılaşdırır. Bu bölmədə təhlükəsiz hərəkət prinsiplərini izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Qapı yanında ayaqqabı.
Şəkil 1.Gəzinti ayaqqabısı — Hərəkət: kiçik addımlar, böyük fayda

01Qısa cavab

Gücünüzə görə başlayın: palatada və ya evdə gündə bir neçə dəfə 5–10 dəqiqə gəzinti. Yüngül güc məşqləri (yüngül çəkilər, elastik lent) əzələni qoruyur. Trombositlər çox az olduqda yıxılma və zərbə riski olan idmanlardan, neytropeniyada isə izdihamlı idman zallarından və hovuzlardan çəkinin. Mərkəzi kateter varsa, üzməkdən əvvəl soruşun. Qızdırma, başgicəllənmə, sinə ağrısı, nəfəs darlığı və ya ağır anemiya olduqda dayanın. Fizioterapevt sizə uyğun proqram hazırlaya bilər.

02Sadə izah

Gündə 5–10 dəqiqə.

Yüngül güc məşqləri.

Trombositlər az — ehtiyat.

Simptom — dayanın.

03Elmi izah

ACSM və NCI: müalicə zamanı və sonra fiziki aktivlik yorğunluğu, narahatlığı azaldır və fiziki funksiyanı yaxşılaşdırır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Qidalanma

Hərəkət iştahı artırır; məşqdən sonra zülallı qəlyanaltı faydalıdır.

Döşəkçə üzərində çəkilər.
Şəkil 2.Yüngül çəkilər — Hərəkət: kiçik addımlar, böyük fayda

Fizioterapevt

Xəstəxanada fizioterapevtə müraciət etməyi xahiş edin.

İşıqlı boş dəhliz — Hərəkət: kiçik addımlar, böyük fayda
Şəkil 3.Dəhlizdə gəzinti — Hərəkət: kiçik addımlar, böyük fayda

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
QidalanmaHərəkət iştahı artırır; məşqdən sonra zülallı qəlyanaltı faydalıdır.
FizioterapevtXəstəxanada fizioterapevtə müraciət etməyi xahiş edin.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Güc məşqi
Əzələni müqavimətlə işlədən məşq.
Fizioterapevt
Hərəkət bərpası üzrə mütəxəssis.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Az başlayın.
  • Mütəmadi olun.
  • Simptomlara qulaq asın.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

İdman zalına gedə bilərəmmi?

Neytropeniyada adətən yox; sakit saatlarda və komandanın icazəsi ilə.

Yoqa olarmı?

Yüngül yoqa çox vaxt olar.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. İdman zalına gedə bilərəmmi?

  2. Yoqa olarmı?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Physical Activity and Cancer
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. NIH Office of Dietary Supplements. Folate — Fact Sheet for Consumers
  7. Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source. Vitamins and Minerals
  8. Clinical Nutrition (ESPEN), 2022. Berger MM et al. ESPEN micronutrient guideline
  9. World Health Organization (WHO). Micronutrients
  10. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Minerals
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →