← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Yuxu və yorğunluq: enerjini bölüşdürmək

Xərçənglə bağlı yorğunluq adi yorğunluqdan fərqlidir: yuxu ilə tam keçmir. Anemiya, müalicə, az yemək, infeksiya və narahatlıq buna səbəb ola bilər. Bu bölmədə yorğunluqla yaşamağın və yuxunu yaxşılaşdırmağın yollarını izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Gecə zəif işıq — Yuxu və yorğunluq: enerjini bölüşdürmək
Şəkil 1.Sakit yataq otağı — Yuxu və yorğunluq: enerjini bölüşdürmək

01Qısa cavab

Enerjinizi planlaşdırın: vacib işləri gücünüz ən çox olan vaxta qoyun, köməyi qəbul edin. Gündüz qısa (20–30 dəqiqəlik) istirahət edin, uzun gündüz yuxusu gecə yuxusunu poza bilər. Yüngül hərəkət yorğunluğu azaldır. Hər gün eyni vaxtda yatın və durun. Axşam qəhvə, çay və ağır yeməkdən çəkinin. Kifayət qədər maye və zülal yorğunluğa qarşı kömək edir. Ani güclü yorğunluq, nəfəs darlığı, ürəkdöyünmə, solğunluq və ya qızdırma — komandaya deyin; anemiya və ya infeksiya ola bilər.

02Sadə izah

Enerjini planlaşdırın.

Qısa gündüz istirahəti.

Yüngül hərəkət.

Eyni vaxtda yatın.

03Elmi izah

NCI: fiziki aktivlik xərçənglə bağlı yorğunluğu azaldan ən yaxşı sübut olunmuş üsullardandır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Yuxusuzluq

Steroidlər yuxunu poza bilər; dozanı səhər qəbul etmək haqqında komandadan soruşun.

Pəncərə yanında kreslo və pləd.
Şəkil 2.Qısa istirahət — Yuxu və yorğunluq: enerjini bölüşdürmək

Narahatlıq

Psixoloq və ya rahatlama texnikaları yuxuya kömək edir.

İsti süd və kitab — Yuxu və yorğunluq: enerjini bölüşdürmək
Şəkil 3.Axşam ritualı — Yuxu və yorğunluq: enerjini bölüşdürmək

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
YuxusuzluqSteroidlər yuxunu poza bilər; dozanı səhər qəbul etmək haqqında komandadan soruşun.
NarahatlıqPsixoloq və ya rahatlama texnikaları yuxuya kömək edir.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Xərçənglə bağlı yorğunluq
İstirahətlə tam keçməyən yorğunluq.
Anemiya
Hemoqlobinin azalması.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Planlaşdırın.
  • Hərəkət edin.
  • Yuxu ritmi.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Yuxu dərmanı içə bilərəmmi?

Yalnız həkimin təyini ilə.

Enerji içkisi kömək edərmi?

Xeyr, ürəkdöyünmə və yuxusuzluq verə bilər.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Yuxu dərmanı içə bilərəmmi?

  2. Enerji içkisi kömək edərmi?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Fatigue and Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. American Cancer Society. Eating Problems
  7. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Vitamins
  8. NHS. Vitamins and minerals: B vitamins and folic acid
  9. NHS. Vitamins and minerals: Vitamin K
  10. NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin B12 — Fact Sheet for Consumers
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →