Diaqnostika və müayinələr

İmmunofenotip

Əlaqəli məqalə («Flow sitometriya (immunofenotipləmə)») qan analizlərini izah edir. Bu mövzu flow sitometriyanın nəticəsinə — immunofenotipə — yəni hüceyrənin “şəxsiyyət vəsiqəsinə” dərindən baxır.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Səthində rəngli nişanlar olan hüceyrə.
Şəkil 1.Hüceyrənin marker vəsiqəsi.

01Qısa cavab

İmmunofenotip hüceyrənin səthində və içində hansı markerlərin olduğunu göstərən təsvirdir. Hər hüceyrə növünün öz marker “dəsti” var: B hüceyrələrdə CD19, CD20, CD22; T hüceyrələrdə CD3, CD5, CD7; mieloid hüceyrələrdə CD13, CD33, MPO; yetişməmiş hüceyrələrdə CD34 və TdT. Leykoz hüceyrəsinin immunofenotipi onun hansı xəttə (mieloid, B, T) və hansı yetkinlik mərhələsinə aid olduğunu göstərir. Bəzən leykoz hüceyrələri qeyri-adi kombinasiya daşıyır — bu “leykozla əlaqəli immunofenotip” müalicədən sonra az sayda qalan hüceyrələri tapmağa kömək edir. Nadir hallarda hüceyrə iki xəttin markerlərini daşıyır (qarışıq fenotipli kəskin leykoz).

02Sadə izah

İmmunofenotip — hüceyrənin vəsiqəsi.

Marker dəsti xətti göstərir.

Qeyri-adi kombinasiya izləməyə kömək edir.

03Elmi izah

Xətt markerləri: MPO mieloid, sitoplazmatik CD3 T, CD19 ilə birlikdə CD79a/CD22 B xəttini müəyyən edir.

LAIP: leykozla əlaqəli anormal immunofenotip MQX ölçməsinin əsasıdır.

04Bədəndə nə baş verir?

Hüceyrə vəsiqəsi

Markerlər hüceyrənin kim olduğunu göstərən nişanlardır.

Xətt ağacı

Kök hüceyrədən mieloid, B və T budaqları ayrılır; hər birinin öz markerləri var.

Kök hüceyrədən budaqlanan ağac.
Şəkil 2.Hüceyrə xətləri ağacı.

Barmaq izi

Leykoz hüceyrəsinin marker kombinasiyası barmaq izi kimi unikal ola bilər.

Rəngli nöqtələrdən barmaq izi.
Şəkil 3.Unikal marker barmaq izi.

05İmmunofenotip necə qurulur

Dörd addım.

Kök — Erkən markerlər.1KökErkən markerlər.
Xətt — Budağa xas markerlər.2XəttBudağa xas markerlər.
Yetkinlik — Markerlər dəyişir.3YetkinlikMarkerlər dəyişir.
Uyğunluq — Xətt müəyyən edilir.4UyğunluqXətt müəyyən edilir.

06Əsas marker qrupları

XəttNümunə markerlər
YetişməmişCD34, TdT
MieloidCD13, CD33, CD117, MPO
B hüceyrəCD19, CD20, CD22, CD79a
T hüceyrəCD3, CD5, CD7
CLL nümunəsiCD5 + CD19 + CD23

07Əsas terminlər

İmmunofenotip
Hüceyrə markerlərinin təsviri.
Xətt
Hüceyrənin mənsub olduğu ailə.
MPO
Miyeloperoksidaza — mieloid marker.
TdT
Yetişməmiş limfoid hüceyrə markeri.
Qarışıq fenotip
İki xəttin markerləri birlikdə.

08Əsas fikirlər

  • İmmunofenotip hüceyrənin vəsiqəsidir.
  • Markerlər xətti göstərir.
  • Yetkinlik mərhələsini də göstərir.
  • Qeyri-adi kombinasiya MQX-yə kömək edir.
  • Hesabatı həkim izah etsin.
  • Digər testlərlə birlikdə oxunur.

09Tez-tez verilən suallar

CD20 müsbətdir — nə deməkdir?

Hüceyrələrdə CD20 var; bu, bəzi antitel müalicələrinin seçimində nəzərə alına bilər.

İmmunofenotip dəyişə bilərmi?

Bəzən müalicədən sonra və ya residivdə dəyişir; buna görə təkrar yoxlanır.

Qarışıq fenotip nə deməkdir?

Nadir növdür; müalicə planını həkim fərdi seçir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. CD20 müsbətdir — nə deməkdir?

  2. İmmunofenotip dəyişə bilərmi?

  3. Qarışıq fenotip nə deməkdir?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Definition: flow cytometry
  2. National Cancer Institute (NCI). Adult ALL treatment (PDQ), patient version
  3. National Cancer Institute (NCI). Adult AML treatment (PDQ), patient version
  4. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: absolute neutrophil count
  5. National Cancer Institute (NCI). Hairy Cell Leukemia Treatment (PDQ®) — Patient Version
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Bone marrow biopsy
  7. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: Philadelphia chromosome
  8. Blood (American Society of Hematology), 2022. Diagnosis and management of AML in adults: 2022 recommendations from an international expert panel on behalf of the ELN
  9. National Cancer Institute (NCI). Childhood Acute Myeloid Leukemia and Other Myeloid Malignancies Treatment (PDQ®) — Patient Version
  10. National Cancer Institute (NCI). Understanding Cancer Prognosis
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt