← Geri
Diaqnostika və müayinələr

Flow sitometriya

Əlaqəli məqalə («Flow sitometriya (immunofenotipləmə)») qan analizlərini izah edir. Bu mövzu leykoz diaqnozunda əsas testlərdən birinə — flow sitometriyaya — dərindən baxır: necə işləyir və nəyi göstərir.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Kanalda hüceyrələr və lazer şüası.
Şəkil 1.Hüceyrələr lazerin qarşısından keçir.

01Qısa cavab

Flow sitometriya hüceyrələri bir-bir sürətlə sayan və onların səthindəki və içindəki xüsusi zülalları (markerləri) tanıyan cihazdır. Qan və ya sümük iliyi nümunəsinə flüoresan boyalarla işarələnmiş antitellər əlavə olunur; hər antitel öz markerinə bağlanır. Sonra hüceyrələr nazik kanaldan bir-bir lazer şüasının yanından keçir və cihaz hər hüceyrənin ölçüsünü, quruluşunu və işıqlanan rənglərini qeyd edir. Nəticədə minlərlə hüceyrə qruplara bölünür və anormal populyasiya görünür. Bu, leykozun mieloid və ya limfoid, B və ya T hüceyrəli olduğunu göstərir. Flow sitometriya həm də müalicədən sonra qalıq xəstəliyi (MQX) ölçmək üçün istifadə olunur.

02Sadə izah

Hüceyrələr bir-bir lazerdən keçir.

Rəngli antitellər markerləri tanıyır.

Qruplar anormal hüceyrələri göstərir.

03Elmi izah

CD markerləri: hüceyrə səthindəki zülallar “CD” nömrələri ilə adlandırılır (məs., CD19 — B hüceyrə, CD3 — T hüceyrə, CD33 — mieloid).

Həssaslıq: çoxrəngli flow sitometriya 10 000 normal hüceyrə arasında bir leykoz hüceyrəsini tapa bilər — MQX üçün vacibdir.

04Bədəndə nə baş verir?

Lazer qarşısında

Hər hüceyrə lazerdən keçərkən işığı səpələyir və rəngli siqnal verir.

Rəngli etiketlər

Antitellər hüceyrə markerlərinə bağlanaraq onları “işıqlandırır”.

Səthində rəngli etiketlər olan hüceyrələr.
Şəkil 2.Rəngli antitel etiketləri.

Qrup qrafiki

Anormal hüceyrələr qrafikdə ayrıca qrup kimi görünür.

Rəngli nöqtə qrupları.
Şəkil 3.Qrafikdə anormal qrup.

05Flow sitometriya addımları

Dörd addım.

Nümunə — Qan və ya ilik.1NümunəQan və ya ilik.
Etiket — Rəngli antitellər.2EtiketRəngli antitellər.
Lazer — Bir-bir oxunur.3LazerBir-bir oxunur.
Qruplar — Analiz edilir.4QruplarAnaliz edilir.

06Flow sitometriya nə deyir

SualCavab nümunəsi
Mieloid, yoxsa limfoid?AML və ya ALL
B, yoxsa T?B-ALL və ya T-ALL
Yetkin, yoxsa yetişməmiş?CLL və ya kəskin leykoz
Müalicədən sonra qalıq?MQX ölçmə
Hədəf markeri varmı?Bəzi antitel müalicələrinin seçimi

07Əsas terminlər

Flow sitometriya
Hüceyrələri bir-bir analiz edən üsul.
Marker
Hüceyrə zülalı-“nişan”.
CD
Marker adlandırma sistemi.
Flüoresan
İşıq altında parlayan boya.
MQX
Minimal qalıq xəstəlik.

08Əsas fikirlər

  • Flow sitometriya hüceyrələri bir-bir sayır.
  • Markerlər növü göstərir.
  • Mieloid və limfoid ayrılır.
  • B və T ayrılır.
  • MQX-ni ölçür.
  • Nəticə adətən 1–2 günə hazır olur.

09Tez-tez verilən suallar

Ağrılıdırmı?

Test laboratoriyada aparılır; sizdən adi qan və ya ilik nümunəsi götürülür.

Niyə həm qandan, həm ilikdən?

İlik daha dəqiq mənzərə verir; qan izləmə üçün rahatdır.

Hədəf markeri nə deməkdir?

Bəzi müalicələr müəyyən markerə yönəlir; flow onun olub-olmadığını göstərir («Flow sitometriya növü necə göstərir»).

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Ağrılıdırmı?

  2. Niyə həm qandan, həm ilikdən?

  3. Hədəf markeri nə deməkdir?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute (NCI). Definition: flow cytometry
  2. MedlinePlus. Bone marrow tests
  3. National Cancer Institute (NCI). Adult ALL treatment (PDQ), patient version
  4. National Cancer Institute (NCI). Adult Acute Myeloid Leukemia Treatment (PDQ®) — Patient Version
  5. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Bone marrow aspiration
  6. National Cancer Institute (NCI). The Genetics of Cancer
  7. National Cancer Institute (NCI). Biomarker Testing for Cancer Treatment
  8. National Cancer Institute (NCI). Questions to Ask Your Doctor about Your Diagnosis
  9. National Cancer Institute (NCI). Feelings and Cancer
  10. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: blast
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →