← Geri
Ölkələr

Azərbaycan: yerli yeməklər

Bu fəsildə tanış Azərbaycan yeməklərinə müalicə dövrünün qida təhlükəsizliyi baxımından baxırıq: hansılar adətən uyğundur, hansılar üçün ehtiyat lazımdır. Saytın «Yeməklər» bölməsində hər yemək üçün ayrıca səhifə var.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd göy fonda şəffaf saxsı qablarda piti və bir sini dolma, buxar qalxır.
Şəkil 1.Sulu və uzun bişən yeməklər adətən ən təhlükəsizdir.

01Qısa cavab

Plov, piti, bozbaş, dovğa, dolma, kufta-bozbaş, düşbərə, sulu xörəklər, qutab və təndir çörəyi təzə bişirilib isti verildikdə adətən təhlükəsiz seçimdir. Kabab, lülə-kabab və tikə kababı yalnız içi tam bişdikdə yemək olar. Kükü yumurta tam bişənə qədər qızardılmalıdır. Motal, kəndli ağ pendiri, evdə hazırlanmış qatıq və bazar südü pasterizə olunmadığı üçün neytropeniyada adətən tövsiyə edilmir. Şirniyyatlardan qaymaqlı və çiy yumurtalı kremlilər yerinə bişmiş xəmir şirniyyatları daha təhlükəsizdir.

02Sadə izah

Sulu, uzun bişən yeməklər — ən təhlükəsiz seçim.

Kabablar içi tam bişdikdə.

Kəndli süd məhsulları neytropeniyada adətən yox.

03Elmi izah

Temperatur: FoodSafety.gov-a görə quş əti 74 °C, qiymə 71 °C-yə qədər bişirilməlidir; termometr yoxdursa, içində çəhrayı qalmamalı, şirə şəffaf olmalıdır.

Saxlama: ÜST bişmiş yeməyi otaq temperaturunda 2 saatdan çox saxlamamağı və yenidən qızdıranda tam qızdırmağı tövsiyə edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Adətən uyğundur

Plov, piti, bozbaş, kufta-bozbaş, düşbərə, dolma, sulu tərəvəz xörəkləri, pasterizə olunmuş qatıqla dovğa, isti qutab, təzə təndir çörəyi.

Diqqətlə

Kabab, lülə, tikə — içi tam bişməlidir. Kükü və yumurtalı yeməklər tam bişməlidir. Paxlava, şəkərbura kimi bişmiş şirniyyatlar adətən uyğundur, kremli və qaymaqlı şirniyyatlar isə risklidir.

Tünd göy fonda kəsilmiş lülə-kabab, içi bərabər bişmiş, çəhrayı yoxdur.
Şəkil 2.Kabab yalnız içi tam bişdikdə.

Adətən tövsiyə olunmur

Motal, kəndli pendiri, bazar südü, evdə hazırlanmış qaymaq, az bişmiş ət, çiy göyərti salatları (yaxşı yuyulmadıqda), küçədə uzun saxlanılmış yeməklər.

Tünd göy fonda isti saj üzərində bişən göyərtili qutablar.
Şəkil 3.Təzə bişmiş isti xəmir yeməkləri uyğundur.

05Doğma yemək təhlükəsiz necə olur

Qazandan soyuducuya qədər.

Seçim — İsti, sulu yemək.1Seçimİsti, sulu yemək.
Bişirmə — Ət tam bişənə qədər.2BişirməƏt tam bişənə qədər.
Süfrə — Qazandan birbaşa boşqaba.3SüfrəQazandan birbaşa boşqaba.
Qalıq — 2 saat ərzində soyuducuya.4Qalıq2 saat ərzində soyuducuya.
Doğma dadSevdiyiniz yeməklər qalır.
Təhlükəsizlikİnfeksiya riski azalır.
QidalanmaZülal və enerji alırsınız.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Adətən uyğundurPlov, piti, bozbaş, kufta-bozbaş, düşbərə, dolma, sulu tərəvəz xörəkləri, pasterizə olunmuş qatıqla dovğa, isti qutab, təzə təndir çörəyi.
DiqqətləKabab, lülə, tikə — içi tam bişməlidir. Kükü və yumurtalı yeməklər tam bişməlidir. Paxlava, şəkərbura kimi bişmiş şirniyyatlar adətən uyğundur, kremli və qaymaqlı şirniyyatlar isə risklidir.
Adətən tövsiyə olunmurMotal, kəndli pendiri, bazar südü, evdə hazırlanmış qaymaq, az bişmiş ət, çiy göyərti salatları (yaxşı yuyulmadıqda), küçədə uzun saxlanılmış yeməklər.

07Əsas terminlər

Piti
Saxsı qabda bişirilən ət və noxud şorbası.
Motal
Dəri tuluqda yetişdirilən kəndli pendiri.
Qutab
Saj üzərində bişirilən nazik xəmir yeməyi.
Kükü
Göyərti və yumurta ilə bişirilən yemək.

08Əsas fikirlər

  • Sulu yeməklər ən təhlükəsizdir.
  • Kababın içi tam bişməlidir.
  • Kəndli süd məhsullarından çəkinin.
  • Qalığı tez soyudun.
  • Hər yemək üçün ayrıca səhifəyə baxın.

09Tez-tez verilən suallar

Toyda və ya qonaqlıqda nə yeyim?

Təzə bişmiş isti yeməkləri seçin; uzun müddət açıq qalmış soyuq qəlyanaltılardan çəkinin.

Qutab olarmı?

Təzə bişmiş isti qutab adətən uyğundur.

Paxlava olarmı?

Bişmiş xəmir şirniyyatı adətən uyğundur; şəkər səviyyəniz barədə həkiminizlə danışın.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Toyda və ya qonaqlıqda nə yeyim?

  2. Qutab olarmı?

  3. Paxlava olarmı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. FoodSafety.gov (U.S.). Food Safety for People with Cancer
  2. World Health Organization (WHO). Five keys to safer food
  3. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  4. NHS Blood and Transplant. Give blood
  5. NHS. Blood transfusion
  6. Anthony Nolan. Official website
  7. World Marrow Donor Association (WMDA). Official website
  8. EBMT. European Society for Blood and Marrow Transplantation
  9. EBMT / JACIE. JACIE accreditation
  10. National Cancer Institute (NCI). Leukemia — Patient Version
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →