← Geri
Ölkələr

Azərbaycan: hematologiya

Hematologiya qan və sümük iliyi xəstəlikləri ilə məşğul olan tibb sahəsidir. Azərbaycanda leykozla qarşılaşan insan əsasən hematoloji komandanın əlində olur. Bu fəsildə hematoloji xidmətin necə işlədiyini, kimlərin komandaya daxil olduğunu və ondan nə gözləmək lazım olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~2 dəq
Tünd göy fonda dəyirmi masa ətrafında arxadan görünən şəffaf siluetlər, mərkəzdə parlayan hüceyrə modeli.
Şəkil 1.Leykozu bütöv komanda müalicə edir.

01Qısa cavab

Azərbaycanda hematoloji xidmətin mərkəzi Bakıdakı milli hematologiya mərkəzidir; onun rəsmi saytına görə burada qan xəstəliklərinin diaqnostikası, müalicəsi, laborator müayinələr, transfuziologiya və sümük iliyi transplantasiyası aparılır. Hematoloji komandaya hematoloq, tibb bacıları, laborantlar, transfuzioloq, lazım olduqda reanimatoloq, infeksionist və digər mütəxəssislər daxildir. Kəskin leykozun müalicəsi əsasən stasionarda, xronik leykozun nəzarəti isə çox vaxt ambulator aparılır.

02Sadə izah

Hematoloq qan xəstəliklərinin həkimidir; leykozun müalicə planını o qurur.

Komandada tibb bacıları, laborantlar və digər mütəxəssislər də var.

Mürəkkəb hallar konsiliumda — bir neçə həkimin birgə müzakirəsində həll olunur.

Müalicə stasionarda (yataqlı) və ya ambulator (gündüz) aparılır.

03Elmi izah

Mərkəzin funksiyaları: mərkəzin rəsmi saytına görə burada hematoloji və onkohematoloji xəstəliklərin diaqnostikası və müalicəsi, laborator diaqnostika, transfuziologiya və sümük iliyi transplantasiyası həyata keçirilir.

Komanda yanaşması: Cancer.Net (ASCO) xərçəng müalicəsinin müxtəlif mütəxəssislərdən ibarət komanda tərəfindən aparıldığını izah edir və komandanın hər üzvü ilə tanış olmağı tövsiyə edir.

Diaqnozun əsası: NCI-yə görə kəskin leykozun diaqnozu qan və sümük iliyi müayinələrinə, o cümlədən axın sitometriyası və genetik testlərə əsaslanır; bu testlər müalicə seçiminə təsir edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Hematoloji komanda kimlərdən ibarətdir?

Müalicə edən hematoloq, şöbə müdiri, növbətçi həkimlər, tibb bacıları, laboratoriya mütəxəssisləri, transfuzioloq. Lazım olduqda reanimatoloq, infeksionist, kardioloq, stomatoloq, psixoloq da qoşulur.

Laboratoriya

Qan və sümük iliyinin mikroskopik müayinəsi, axın sitometriyası və digər testlər diaqnozun əsasıdır. Bəzi xüsusi genetik testlər üçün nümunə başqa laboratoriyaya, bəzən xaricə göndərilə bilər — bunu həkiminizdən soruşun.

Sümük iliyinin müayinəsi diaqnozun əsasıdır
Şəkil 2.Sümük iliyinin müayinəsi diaqnozun əsasıdır.

Hansı xidmətlər var?

Diaqnostika, kimyaterapiya, qan köçürmə, infeksiyaların müalicəsi, sümük iliyi transplantasiyası və nəzarət. Uşaqlar üçün ayrıca uşaq hematologiyası xidmətləri mövcuddur.

Tünd göy fonda dəhlizdə sıra ilə beş fənər, hər birində kiçik simvol.
Şəkil 3.Hematoloji mərkəz bir neçə xidməti birləşdirir.

05Hematoloji yardım dörd addımda

Konsultasiyadan müalicəyə.

Konsultasiya — Hematoloqla ilk görüş.1KonsultasiyaHematoloqla ilk görüş.
Müayinə — Sümük iliyi və laborator testlər.2MüayinəSümük iliyi və laborator testlər.
Konsilium — Həkimlər planı birlikdə müzakirə edir.3KonsiliumHəkimlər planı birlikdə müzakirə edir.
Müalicə — Stasionarda və ya ambulator.4MüalicəStasionarda və ya ambulator.
Bir komandaKim nəyə cavabdehdir, bilirsiniz.
Dəqiq diaqnozPlan testlərə əsaslanır.
Aydın əlaqəKimə zəng edəcəyinizi bilirsiniz.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Hematoloji komanda kimlərdən ibarətdir?Müalicə edən hematoloq, şöbə müdiri, növbətçi həkimlər, tibb bacıları, laboratoriya mütəxəssisləri, transfuzioloq. Lazım olduqda reanimatoloq, infeksionist, kardioloq, stomatoloq, psixoloq da qoşulur.
LaboratoriyaQan və sümük iliyinin mikroskopik müayinəsi, axın sitometriyası və digər testlər diaqnozun əsasıdır. Bəzi xüsusi genetik testlər üçün nümunə başqa laboratoriyaya, bəzən xaricə göndərilə bilər — bunu həkiminizdən soruşun.
Hansı xidmətlər var?Diaqnostika, kimyaterapiya, qan köçürmə, infeksiyaların müalicəsi, sümük iliyi transplantasiyası və nəzarət. Uşaqlar üçün ayrıca uşaq hematologiyası xidmətləri mövcuddur.

07Əsas terminlər

Hematoloq
Qan xəstəlikləri üzrə həkim.
Konsilium
Bir neçə həkimin birgə qərar verdiyi müzakirə.
Axın sitometriyası
Hüceyrələri səth «nişanlarına» görə təyin edən test.
Stasionar
Xəstəxanada yataqlı müalicə.

08Əsas fikirlər

  • Mərkəzi müəssisə — Bakıdakı Milli Mərkəz.
  • Planı hematoloq qurur.
  • Mürəkkəb hallar konsiliumda müzakirə olunur.
  • Bəzi testlər başqa laboratoriyaya göndərilə bilər.
  • Uşaqlar üçün ayrıca xidmət var.

09Tez-tez verilən suallar

Həkimimi seçə bilərəmmi?

Bu, müəssisənin qaydalarından asılıdır. Sualınızı şöbə müdirinə və ya qeydiyyata verin.

Hansı suallar verməliyəm?

Diaqnozun tam adı, genetik xüsusiyyətlər, müalicənin məqsədi və müddəti, gecə kimə zəng etməli.

Testlər xaricə göndərilirmi?

Bəzən, xüsusi genetik testlər üçün. Həkiminiz bunun lazım olub-olmadığını deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Həkimimi seçə bilərəmmi?

  2. Hansı suallar verməliyəm?

  3. Testlər xaricə göndərilirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. State haematology centre (Baku). Official website (in Azerbaijani)
  2. Official website of the President of the Republic of Azerbaijan. Decree on the establishment of the national haematology centre, 23 December 2019 (in Azerbaijani)
  3. Cancer.Net (ASCO). The Oncology Team
  4. National Cancer Institute (NCI). Adult Acute Myeloid Leukemia Treatment (PDQ®) – Patient Version
  5. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Bone marrow aspiration
  6. ESMO. ESMO Patient Guides
  7. European Observatory on Health Systems and Policies (WHO). Azerbaijan: health system information and resources
  8. European Union Agency for Asylum (EUAA). MedCOI Topical Report: Georgia, Haematology, 2026 (PDF)
  9. New Hospitals (Tbilisi). Center of Oncohematology and Bone Marrow Transplantation
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →