← Geri
Ölkələr

Azərbaycan: dərmanlara çıxış

Leykoz müalicəsində dərman həm xəstəxanada, həm də evdə istifadə olunur. Bu fəsildə Azərbaycanda leykoz dərmanlarının adətən necə təmin edildiyini və nəyə diqqət etməyin vacib olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd göy fonda xəstəxana aptekində səliqəli düzülmüş şəffaf dərman qutuları.
Şəkil 1.Leykoz dərmanları xəstəxanada və evdə istifadə olunur.

01Qısa cavab

Stasionar kimyaterapiya dərmanları adətən müalicə aldığınız xəstəxana tərəfindən təmin olunur. ÜST-ün Avropa Müşahidəçiliyinə görə Azərbaycanda ambulator dərmanlar əsasən dövlət proqramları ilə verilir; bəzi xəstələr isə dərmanı apteklərdən özü alır. Hansı dərmanın hansı yolla təmin olunduğunu həkiminizdən və müəssisədən soruşun. Dərmanları yalnız rəsmi apteklərdən alın və orijinal qablaşdırmanı yoxlayın.

02Sadə izah

Xəstəxanada verilən kimyaterapiya adətən xəstəxana tərəfindən təmin olunur.

Evdə qəbul edilən bəzi dərmanlar dövlət proqramları ilə verilə bilər.

Dərmanı yalnız rəsmi apteklərdən və orijinal qablaşdırmada alın.

03Elmi izah

Ambulator dərmanlar: ÜST-ün Avropa Səhiyyə Sistemləri Müşahidəçiliyinə görə Azərbaycanda ambulator dərman təminatı əsasən hədəfli dövlət proqramları vasitəsilə həyata keçirilir.

Əsas dərmanlar siyahısı: ÜST-ün Əsas Dərmanlar Model Siyahısına leykoz müalicəsində istifadə olunan bir sıra kimyaterapiya dərmanları və imatinib kimi hədəf dərmanlar daxildir; ölkələr öz siyahılarını buna əsasən tərtib edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Xəstəxanada

İnduksiya və konsolidasiya kursları zamanı dərmanlar şöbədə hazırlanır və venadaxili verilir. Hansı dərmanın hansı mənbədən təmin olunduğunu şöbədən soruşmaq olar.

Evdə

Xronik leykozda (məsələn, CML-də) hədəf dərmanlar uzun müddət gündəlik qəbul edilir. Onların təminatı dövlət proqramı və ya digər yolla ola bilər — həkiminiz qaydanı izah edəcək.

Tünd göy fonda dövlət binasından ailə evinə uzanan işıq körpüsü üzərində dərman qutuları.
Şəkil 2.Ambulator dərmanlar çox vaxt dövlət proqramları ilə verilir.

Təhlükəsizlik

Saxta və ya düzgün saxlanmayan dərman təhlükəlidir. Qablaşdırmanın bütövlüyünü, son istifadə tarixini və saxlama şərtlərini yoxlayın. Xaricdən dərman gətirəndə həkim məktubu və resept lazımdır.

Orijinal qablaşdırma və sənədlər təhlükəsizliyin əsasıdır
Şəkil 3.Orijinal qablaşdırma və sənədlər təhlükəsizliyin əsasıdır.

05Dərmana gedən yol

Reseptdən gündəlik qəbula qədər.

Resept — Hematoloq dərmanı yazır.1ReseptHematoloq dərmanı yazır.
Əldə etmə — Xəstəxana, proqram və ya aptek.2Əldə etməXəstəxana, proqram və ya aptek.
Yoxlama — Qablaşdırma, tarix, saxlama.3YoxlamaQablaşdırma, tarix, saxlama.
Qəbul — Cədvəl üzrə və gündəliklə.4QəbulCədvəl üzrə və gündəliklə.
Fasiləsiz müalicəDərman vaxtında olur.
TəhlükəsizlikYalnız orijinal dərman.
AydınlıqKim nəyi təmin edir, bilirsiniz.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Xəstəxanadaİnduksiya və konsolidasiya kursları zamanı dərmanlar şöbədə hazırlanır və venadaxili verilir. Hansı dərmanın hansı mənbədən təmin olunduğunu şöbədən soruşmaq olar.
EvdəXronik leykozda (məsələn, CML-də) hədəf dərmanlar uzun müddət gündəlik qəbul edilir. Onların təminatı dövlət proqramı və ya digər yolla ola bilər — həkiminiz qaydanı izah edəcək.
TəhlükəsizlikSaxta və ya düzgün saxlanmayan dərman təhlükəlidir. Qablaşdırmanın bütövlüyünü, son istifadə tarixini və saxlama şərtlərini yoxlayın. Xaricdən dərman gətirəndə həkim məktubu və resept lazımdır.

07Əsas terminlər

Ambulator dərman
Evdə qəbul edilən dərman.
Hədəf dərman
Leykoz hüceyrəsinin konkret molekulunu hədəfləyən dərman.
Dövlət proqramı
Müəyyən xəstəliklər üçün dərmanları təmin edən proqram.
Qarşılıqlı təsir
Bir dərmanın digərinin təsirini dəyişməsi.

08Əsas fikirlər

  • Stasionar dərmanları xəstəxana təmin edir.
  • Ambulator dərmanlar çox vaxt dövlət proqramı ilə.
  • Yalnız rəsmi apteklər.
  • Dozanı özünüz dəyişməyin.
  • Dərman qurtarmadan əvvəl komandaya deyin.

09Tez-tez verilən suallar

Dərman apteklərdə yoxdursa?

Həkiminizə dərhal deyin; o, alternativ yol və ya ekvivalent dərman barədə qərar verəcək.

Generik dərman eyni təsir edirmi?

Qeydiyyatdan keçmiş generiklər eyni təsirli maddəni ehtiva edir. Dəyişiklik barədə həkiminizlə danışın.

Xaricdən dərman gətirmək olarmı?

Yalnız həkimlə razılaşdırılaraq, resept və sənədlərlə və gömrük qaydalarına uyğun.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Dərman apteklərdə yoxdursa?

  2. Generik dərman eyni təsir edirmi?

  3. Xaricdən dərman gətirmək olarmı?

Suallarım

12Mənbələr

  1. European Observatory on Health Systems and Policies (WHO). Azerbaijan: health system information and resources
  2. World Health Organization (WHO). WHO Model Lists of Essential Medicines
  3. National Cancer Institute (NCI). Drugs Approved for Leukemia
  4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Medical Tourism: Getting Medical Care in Another Country
  5. State haematology centre (Baku). Official website (in Azerbaijani)
  6. PubMed. Hematopoietic cell transplantation in Uzbekistan: first experience (PMID 26809683)
  7. AzerNews. Uzbekistan starts allogeneic bone marrow transplantation, 2024
  8. Darakchi.uz. Allogeneic and haploidentical transplants at the Center of Hematology, 2025
  9. UZ24. First allogeneic bone marrow transplants in children in Uzbekistan, 2024 (in Russian)
  10. Minsk Scientific and Practical Center for Surgery, Transplantology and Hematology. Hematology
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →