Ölkələr

Azərbaycan: səhiyyə sistemi

Leykozla mübarizədə səhiyyə sisteminin necə qurulduğunu bilmək vaxta və əsəblərə qənaət edir: hara müraciət etmək, göndəriş necə alınır, nəyi sığorta ödəyir. Bu fəsildə Azərbaycanın səhiyyə sisteminin əsas hissələrini sadə dillə izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~2 dəq
Tünd göy fonda pilləli şəffaf şüşə piramida: altda poliklinika, ortada xəstəxana, yuxarıda böyük mərkəz.
Şəkil 1.Səhiyyə sistemi ilkin, ikinci və üçüncü səviyyədən ibarətdir.

01Qısa cavab

Azərbaycanda səhiyyə dövlət və özəl sektordan ibarətdir. Dövlət xəstəxanalarının və poliklinikalarının əksəriyyətini TƏBİB (Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi) idarə edir, səhiyyə siyasətini isə Səhiyyə Nazirliyi müəyyən edir. 1 aprel 2021-ci ildən icbari tibbi sığorta bütün ölkəni əhatə edir; onu İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi idarə edir. Adətən ilk əlaqə ailə həkimi və ya poliklinikadır, ixtisaslaşmış yardım üçün göndəriş verilir. Bəzi dərmanlar və xidmətlər ayrıca dövlət proqramları ilə təmin olunur.

02Sadə izah

Səhiyyə Nazirliyi qaydaları və siyasəti müəyyən edir, TƏBİB dövlət xəstəxanalarını idarə edir.

İcbari tibbi sığorta ölkə sakinlərini əhatə edir; xidmətlər paketi müəyyən olunub.

Adətən əvvəlcə ailə həkimi və ya poliklinika, sonra göndərişlə ixtisaslaşmış mərkəz.

Özəl klinikalar da var; orada xidmətlər adətən ödənişlidir.

03Elmi izah

Sığorta: Səhiyyə Nazirliyinə görə icbari tibbi sığorta 2020-ci ilin yanvarından mərhələli tətbiq olunub və 1 aprel 2021-ci ildən bütün ərazini əhatə edir.

Xidmətlər paketi: ÜST-ün Avropa Müşahidəçiliyinə görə paketə təcili, ilkin, ambulator və stasionar yardım daxildir; ambulator dərmanlar isə əsasən dövlət proqramları ilə təmin olunur.

Ziyarətçilər üçün: Böyük Britaniya XİN-in məlumatına görə Bakıdan kənarda tibbi imkanlar məhdud ola bilər, xaricilərə tam səyahət sığortası tövsiyə olunur.

04Bədəndə nə baş verir?

Səviyyələr

İlkin səviyyə — ailə həkimi və poliklinika; ikinci səviyyə — rayon və şəhər xəstəxanaları; üçüncü səviyyə — Bakıdakı ixtisaslaşmış mərkəzlər, o cümlədən milli hematologiya mərkəzi. Leykoz müalicəsi üçüncü səviyyədə aparılır.

Sığorta necə işləyir?

Sakinlər icbari tibbi sığorta ilə əhatə olunur. Xidmət sığorta ilə əlaqəli müəssisədə və göndərişlə göstərilir. Hansı xidmətin paketə daxil olduğunu müəssisədən və agentliyin rəsmi saytından öyrənmək olar.

Tünd göy fonda isti pəncərəli evin üzərində firuzəyi işıqdan qalxan.
Şəkil 2.İcbari tibbi sığorta ölkə sakinlərini əhatə edir.

Dövlət və özəl

Bəzi müayinələr üçün insanlar özəl laboratoriya və klinikalara da müraciət edir. Özəl müəssisədə aldığınız nəticələri mütləq hematoloqunuza göstərin ki, bütün məlumat bir yerdə olsun.

Tünd göy fonda yan-yana uzanan firuzəyi və qızılı iki işıq yolu, uzaqda birləşir.
Şəkil 3.Dövlət və özəl yardım yolları bir məqsədə aparır.

05Sistemdə hərəkət

İlk müraciətdən evə qayıdana qədər.

Ailə həkimi — İlk müraciət və analizlər.1Ailə həkimiİlk müraciət və analizlər.
Göndəriş — Ixtisaslaşmış yardıma yönləndirmə.2GöndərişIxtisaslaşmış yardıma yönləndirmə.
Mərkəz — Hematoloji müayinə və müalicə.3MərkəzHematoloji müayinə və müalicə.
Evdə — Plan üzrə nəzarət davam edir.4EvdəPlan üzrə nəzarət davam edir.
Az itkiLazımsız gedişlər azalır.
Ödənişdə aydınlıqNəyin sığortaya daxil olduğunu soruşursunuz.
Bütöv məlumatBütün nəticələr bir qovluqda.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
Səviyyələrİlkin səviyyə — ailə həkimi və poliklinika; ikinci səviyyə — rayon və şəhər xəstəxanaları; üçüncü səviyyə — Bakıdakı ixtisaslaşmış mərkəzlər, o cümlədən milli hematologiya mərkəzi. Leykoz müalicəsi üçüncü səviyyədə aparılır.
Sığorta necə işləyir?Sakinlər icbari tibbi sığorta ilə əhatə olunur. Xidmət sığorta ilə əlaqəli müəssisədə və göndərişlə göstərilir. Hansı xidmətin paketə daxil olduğunu müəssisədən və agentliyin rəsmi saytından öyrənmək olar.
Dövlət və özəlBəzi müayinələr üçün insanlar özəl laboratoriya və klinikalara da müraciət edir. Özəl müəssisədə aldığınız nəticələri mütləq hematoloqunuza göstərin ki, bütün məlumat bir yerdə olsun.

07Əsas terminlər

Səhiyyə Nazirliyi
Səhiyyə siyasətini müəyyən edən dövlət orqanı.
TƏBİB
Dövlət tibb müəssisələrini idarə edən qurum.
İcbari tibbi sığorta
Sakinləri əhatə edən dövlət tibbi sığortası.
Göndəriş
Bir həkimdən digər mütəxəssisə rəsmi yönləndirmə.

08Əsas fikirlər

  • Nazirlik siyasəti, TƏBİB xəstəxanaları idarə edir.
  • İcbari sığorta 2021-dən bütün ölkədə.
  • Yol adətən ailə həkimindən başlayır.
  • Leykoz üçüncü səviyyədə müalicə olunur.
  • Ödəniş detallarını müəssisədən soruşun.

09Tez-tez verilən suallar

Göndərişsiz hematoloqa getmək olarmı?

Qaydalar dəyişə bilər; təcili hallarda birbaşa müraciət edilir. Planlı qəbul üçün müəssisədən soruşun.

Özəl klinikada aldığım analizlər qəbul olunurmu?

Adətən baxılır, lakin bəzi testləri mərkəz yenidən edə bilər. Bu normaldır.

Əcnəbiyəm, sığorta məni əhatə edirmi?

Bu statusunuzdan asılıdır. Səfər edənlərə tam səyahət sığortası tövsiyə olunur.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Göndərişsiz hematoloqa getmək olarmı?

  2. Özəl klinikada aldığım analizlər qəbul olunurmu?

  3. Əcnəbiyəm, sığorta məni əhatə edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. European Observatory on Health Systems and Policies (WHO). Azerbaijan: health system information and resources
  2. GOV.UK (FCDO). Azerbaijan travel advice: health
  3. National Cancer Institute (NCI). Finding Health Care Services
  4. GOV.UK (FCDO). Azerbaijan travel advice: getting help
  5. State haematology centre (Baku). Official website (in Azerbaijani)
  6. Official website of the President of the Republic of Azerbaijan. Decree on the establishment of the national haematology centre, 23 December 2019 (in Azerbaijani)
  7. International Agency for Research on Cancer (IARC/WHO). Global Cancer Observatory: Cancer Today
  8. Cancer.Net (ASCO). The Oncology Team
  9. Tibbqazeti.az (AZERTAC). International conference marking ten years of bone marrow transplantation in Azerbaijan, 2024 (in Azerbaijani)
  10. European Reference Network on Rare Haematological Diseases. EuroBloodNet
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt