← Geri
Tədqiqatlar və yeni üsullar

Tibbi tədqiqat nədir: sualdan cavaba

Tibbi tədqiqat — xəstəlik və müalicə haqqında suallara planlı, yoxlanıla bilən üsullarla cavab axtarmaqdır. Leykemiyada bu gün istifadə olunan hər müalicə vaxtilə tədqiqat idi.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Sualdan cavaba
Şəkil 1.Sualdan cavaba — Tibbi tədqiqat nədir: sualdan cavaba

01Qısa cavab

Tədqiqat sualla başlayır: niyə hüceyrə xərçəngə çevrilir, hansı dərman daha yaxşı kömək edir? Sonra alimlər plan qurur, məlumat toplayır və nəticəni yoxlayır. Tədqiqatlar laboratoriyada (hüceyrələr, heyvan modelləri), müşahidə ilə (xəstələrin məlumatları) və klinik tədqiqatlarda (könüllülərlə) aparılır. Nəticələr digər alimlər tərəfindən yoxlanılır və təkrarlanır. Yalnız bundan sonra yeni bilik praktikaya keçir. Bu yol uzun çəkir — çünki təhlükəsizlik sürətdən vacibdir.

02Sadə izah

Sual — plan — yoxlama.

Laboratoriya, müşahidə, klinik.

Nəticə — təkrarlanmalı.

Təhlükəsizlik — əvvəl.

03Elmi izah

NCI: klinik tədqiqatlar xəstəliyin qarşısının alınması, aşkarlanması və müalicəsinin yeni yollarını insanlarda yoxlayan araşdırmalardır.

NCI: yeni müalicələr laboratoriyadan klinik tədqiqatlara qədər mərhələ-mərhələ yoxlanılır; yalnız təhlükəsizliyi və faydası sübut olunanlar standart müalicəyə çevrilir.

04Bədəndə nə baş verir?

Növlər

Əsas (laboratoriya), müşahidə və klinik tədqiqatlar.

Gülümsəyən alim dolu laboratoriya masası arxasında işləyir
Şəkil 2.Tədqiqat laboratoriyasında iş

Etika

Hər tədqiqat etik komitə tərəfindən yoxlanılır.

Məlumat
Şəkil 3.Məlumat — Tibbi tədqiqat nədir: sualdan cavaba

Yeniliyi necə oxumalı

Tədqiqat xəbəri ümid verir, amma hər yenilik hər kəsə uyğun deyil. Kimdə, hansı mərhələdə, neçə nəfərdə yoxlandığına baxın.

Həkiminizlə danışın

Oxuduğunuzu həkiminizə göstərin: o, bunun sizin diaqnozunuz və müalicənizlə əlaqəsini izah edəcək. Müalicəni özbaşına dəyişməyin.

05Tədqiqat xəbərindən söhbətə: dörd addım

Oxuyun, yoxlayın, soruşun, birlikdə qərar verin.

Oxuyun — Etibarlı mənbədən.1OxuyunEtibarlı mənbədən.
Yoxlayın — Mərhələ, iştirakçılar, nəticə.2YoxlayınMərhələ, iştirakçılar, nəticə.
Soruşun — Həkiminizə göstərin.3SoruşunHəkiminizə göstərin.
Qərar — Birlikdə, tələsmədən.4QərarBirlikdə, tələsmədən.
MənbəEtibarlı sayt.
HəkimFərdi izah.
TəhlükəsizlikMüalicəni özbaşına dəyişməmək.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
NövlərƏsas (laboratoriya), müşahidə və klinik tədqiqatlar.
EtikaHər tədqiqat etik komitə tərəfindən yoxlanılır.
Yeniliyi necə oxumalıTədqiqat xəbəri ümid verir, amma hər yenilik hər kəsə uyğun deyil. Kimdə, hansı mərhələdə, neçə nəfərdə yoxlandığına baxın.
Həkiminizlə danışınOxuduğunuzu həkiminizə göstərin: o, bunun sizin diaqnozunuz və müalicənizlə əlaqəsini izah edəcək. Müalicəni özbaşına dəyişməyin.

07Əsas terminlər

Hipotez
Yoxlanılacaq fərziyyə.
Etik komitə
İştirakçıların hüquqlarını qoruyan müstəqil qrup.
Klinik tədqiqat
İnsanların könüllü iştirakı ilə yeni müalicənin yoxlanması.
Sübut
Etibarlı tədqiqatlarla təsdiqlənmiş nəticə.

08Əsas fikirlər

  • Sual verin.
  • Yoxlayın.
  • Təkrarlayın.
  • Mənbəni yoxlayın.
  • Həkimlə danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Tədqiqat nə qədər çəkir?

Laboratoriyadan aptekə qədər çox vaxt illər.

Kim maliyyələşdirir?

Dövlət, universitetlər, xeyriyyə və şirkətlər; bu açıq göstərilməlidir.

Bu yenilik mənə uyğundurmu?

Bunu yalnız müalicə edən həkim sizin diaqnozunuza, mərhələyə və vəziyyətinizə görə deyə bilər.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Tədqiqat nə qədər çəkir?

  2. Kim maliyyələşdirir?

  3. Bu yenilik mənə uyğundurmu?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. What Are Clinical Trials?
  2. National Cancer Institute. Phases of Clinical Trials
  3. National Cancer Institute. Using Trusted Resources
  4. National Cancer Institute (NCI). NCI Dictionary of Cancer Terms: graft-versus-host disease
  5. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: tyrosine kinase inhibitor
  6. NMDP (Be The Match). About transplant
  7. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: cytokine release syndrome
  8. National Cancer Institute. NCI Dictionary of Cancer Terms: mutation
  9. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Evaluating Health Information
  10. U.S. National Library of Medicine. ClinicalTrials.gov
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →