← Geri
Müalicədən sonra və remissiya

Uzunmüddətli sağlamlıq

Leykozdan sonra uzunmüddətli sağlamlıq yalnız gec təsirlərə nəzarət deyil, həm də hər kəs üçün vacib olan adi sağlamlıq qayğısıdır. Bu mövzuda illər boyu sağlam qalmağın əsas prinsiplərini bir yerə toplayırıq.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~2 dəq
Üfüqə gedən işıq yolu.
Şəkil 1.Uzunmüddətli sağlamlıq uzun yoldur.

01Qısa cavab

Remissiya uzandıqca diqqət tədricən leykozdan ümumi sağlamlığa keçir. Uzunmüddətli sağlamlığın dörd əsas dayağı var. Birincisi, nəzarət: fərdi nəzarət planına əsaslanan illik müayinə (mövzu «Nəzarət təqvimi»), riskə uyğun gec təsir yoxlamaları (ürək, tiroid, sümüklər, ikinci xərçəng — mövzu «İkinci xərçəng riski») və hər kəs üçün tövsiyə olunan adi skrininqlər — qan təzyiqi, şəkər, xolesterol, çəki, dəri, yaşa uyğun xərçəng skrininqləri. İkincisi, sağlam vərdişlər: balanslı qidalanma (mövzu «Remissiyada qidalanma»), müntəzəm fiziki aktivlik (mövzu «Hərəkətə qayıdış»), tütündən imtina və spirtin məhdudlaşdırılması (mövzu «Tütün və spirtli içkilər haqqında məlumat»), günəşdən qorunma, kifayət qədər yuxu. Üçüncüsü, qoruma: peyvəndlər (transplantasiyadan sonra yenidən peyvənd planı daxil olmaqla), infeksiyaların vaxtında müalicəsi, diş və göz müayinələri. Dördüncüsü, ruhi sağlamlıq: stressin idarə edilməsi, sosial əlaqələr, lazım olduqda psixoloji dəstək (mövzu «Psixoloji yardım nə vaxt lazımdır»). Bu sahədə ailə həkimi əsas tərəfdaşdır: o, hematoloq və ya sağ qalanlar klinikası ilə birlikdə işləyir. Müalicə xülasənizi, nəzarət planınızı və nəticələrinizi saxlayın (mövzu «Sənədləri necə saxlamalı»).

02Sadə izah

Uzunmüddətli sağlamlıq — gec təsirlər + adi qayğı.

Dayaqlar — nəzarət, vərdişlər, qoruma, ruhi sağlamlıq.

Adi skrininqləri unutmayın.

Ailə həkimi — əsas tərəfdaş.

Sənədlərinizi saxlayın.

03Elmi izah

Sağ qalanların qayğısı: ACS qeyd edir ki, sağ qalanlar həm gec təsirlər üçün nəzarətə, həm də hər kəs üçün tövsiyə olunan profilaktik qayğıya ehtiyac duyur.

Nəzarət planı: NCI müalicə xülasəsi və nəzarət planının həkimlər arasında koordinasiyanı yaxşılaşdırdığını vurğulayır.

Vərdişlər: ACS və WHO sağlam qidalanma, fiziki aktivlik, tütündən imtina və spirtin məhdudlaşdırılmasının ürək-damar, diabet və xərçəng riskini azaltdığını göstərir.

Ömür boyu nəzarət: COG uşaqlıqda müalicə almış sağ qalanlar üçün ömür boyu riskə əsaslanan nəzarət tövsiyə edir.

04Bədəndə nə baş verir?

Uzunmüddətli sağlamlıq nədir?

Bu, gec təsirlərə nəzarət və hər kəs üçün vacib olan adi profilaktik qayğının birləşməsidir — illər boyu.

Dörd dayaq

Nəzarət, sağlam vərdişlər, qoruma (peyvəndlər, infeksiyalar), ruhi sağlamlıq. Hamısı bir-birini dəstəkləyir.

Dörd rəngli işıq sütunu.
Şəkil 2.Sağlamlığın dörd dayağı.

Adi skrininqlər

Qan təzyiqi, şəkər, xolesterol, çəki, dəri müayinəsi və yaşa uyğun xərçəng skrininqləri — onları ailə həkiminiz planlayır.

Peyvəndlər

Mövsümi qrip peyvəndi və digər tövsiyə olunan peyvəndlər. Transplantasiyadan sonra peyvəndlər yenidən edilir — planı komanda verir.

Ailə həkimi ilə işləmək

Ona müalicə xülasənizi verin, risklərinizi izah edin, nəticələri paylaşın. O, hematoloqla əlaqə saxlaya bilər.

Içində isti işıq olan klinika qapısı.
Şəkil 3.Ailə həkimi — tərəfdaşınız.

Nə vaxt həkimə zəng etməli

Narahatedici əlamətlər — qızdırma, qanaxma, yeni ağrı, nəfəs darlığı — görüşlər arasında da həkimə deyilməlidir. Erkən müraciət həmişə gecikmədən yaxşıdır.

05Illər boyu sağlamlıq

Addımlar.

Illik — Ildə bir dəfə müayinə.1IllikIldə bir dəfə müayinə.
Skrininq — Təzyiq, şəkər, xolesterol, dəri.2SkrininqTəzyiq, şəkər, xolesterol, dəri.
Peyvənd — Peyvəndləri vaxtında edin.3PeyvəndPeyvəndləri vaxtında edin.
Vərdişlər — Qida, hərəkət, yuxu.4VərdişlərQida, hərəkət, yuxu.
NəzarətPlan davam edir.
VərdişlərSağlam həyat.
RifahRuhi sağlamlıq.

06Uzunmüddətli sağlamlıq yoxlama siyahısı (sadələşdirilmiş)

SahəNəKim
Gec təsirlərRiskə əsaslanan testlərHematoloq, sağ qalanlar klinikası
Adi skrininqlərTəzyiq, şəkər, xolesterol, dəriAilə həkimi
PeyvəndlərQrip və digər tövsiyələrAilə həkimi, komanda
Diş və gözMüntəzəm müayinələrStomatoloq, oftalmoloq
Ruhi sağlamlıqƏhval, stressPsixoloq, həkim

* Fərdi siyahınızı həkimlə qurun.

07Əsas terminlər

Profilaktika
Xəstəliyin qarşısını alan qayğı.
Skrininq
Əlamət yaranmamış yoxlama.
Ailə həkimi
Ümumi sağlamlıq üzrə əsas həkim.
Nəzarət planı
Hansı yoxlamaların nə vaxt ediləcəyi.
Peyvənd
Infeksiyadan qoruyan vasitə.
Sağ qalanlar klinikası
Uzunmüddətli nəzarət üzrə klinika.

08Əsas fikirlər

  • Ildə bir dəfə müayinə olun.
  • Adi skrininqləri unutmayın.
  • Sağlam vərdişləri qoruyun.
  • Peyvəndləri vaxtında edin.
  • Ruhi sağlamlığa diqqət edin.
  • Ailə həkiminizi məlumatlandırın.

09Tez-tez verilən suallar

Leykozdan illər keçib — hələ də nəzarət lazımdır?

Bəli, adətən sadə illik müayinə şəklində.

Ailə həkimim leykoz barədə az bilir — nə edim?

Ona müalicə xülasənizi və nəzarət planınızı verin.

Hansı peyvəndlər lazımdır?

Bu, müalicənizdən asılıdır; həkiminizdən soruşun.

Ən vacib bir vərdiş hansıdır?

Tütündən uzaq durmaq və müntəzəm hərəkət ən böyük təsir göstərir.

Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Xeyr. Bu ümumi təhsil məlumatıdır; sizin vəziyyətinizi yalnız müalicə edən həkim qiymətləndirir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Leykozdan illər keçib — hələ də nəzarət lazımdır?

  2. Ailə həkimim leykoz barədə az bilir — nə edim?

  3. Hansı peyvəndlər lazımdır?

  4. Ən vacib bir vərdiş hansıdır?

  5. Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. American Cancer Society. Long-term Health Concerns
  2. American Cancer Society. Be Healthy After Treatment
  3. National Cancer Institute. Follow-Up Medical Care
  4. Children's Oncology Group. Long-Term Follow-Up Guidelines for Survivors of Childhood, Adolescent and Young Adult Cancers
  5. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Health Checkup
  6. World Health Organization. Physical activity
  7. National Cancer Institute (NCI). Follow-Up Medical Care
  8. National Cancer Institute (NCI). Cancer Survivorship
  9. Cancer.Net (ASCO). Follow-Up Care After Cancer Treatment
  10. Leukemia & Lymphoma Society (LLS). Long-Term and Late Effects of Treatment
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →