Qidalanma və gündəlik həyat

Balığın təhlükəsizliyi: faydalı, amma yalnız bişmiş

Balıq zülal və omeqa-3 yağ turşuları mənbəyidir. Amma çiy və az bişmiş balıq, dəniz məhsulları və soyuq hisə verilmiş balıq bakteriya və parazit daşıya bilər. Bu bölmədə müalicə zamanı balığı necə təhlükəsiz yemək lazım olduğunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Çəngəllə ayrılan qeyri-şəffaf filé.
Şəkil 1.Bişmiş balıq — Balığın təhlükəsizliyi: faydalı, amma yalnız bişmiş

01Qısa cavab

Balığı ən azı 63 °C-yə qədər, əti qeyri-şəffaf olub asanlıqla lay-lay ayrılana qədər bişirin. Suşi, çiy balıq, çiy istiridyə, az duzlu və ya soyuq hisə verilmiş balıq (məsələn, yüngül duzlu qızılbalıq) və kürüdən müalicə dövründə çəkinin, əgər komandanız başqa demirsə. Konservləşdirilmiş balıq adətən təhlükəsizdir. Təzə balığı eyni gün və ya ertəsi gün bişirin. Civəsi yüksək iri yırtıcı balıqları (qılıncbalıq, köpəkbalığı) az yeyin.

02Sadə izah

63 °C, qeyri-şəffaf.

Suşi və çiy balıq yox.

Soyuq hisə verilmiş balıq yox.

Konserv — adətən olar.

03Elmi izah

FDA: balıq 63 °C (145 °F) daxili temperatura qədər bişirilməlidir; soyuq hisə verilmiş balıq Listeria riski daşıyır.

ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.

04Bədəndə nə baş verir?

Seçim

Təzə balığın gözləri parlaq, əti bərk, iyi təzə olmalıdır.

Suşi kənarda, bişmiş balıq önündə.
Şəkil 2.Çiy balıq kənarda — Balığın təhlükəsizliyi: faydalı, amma yalnız bişmiş

Dəniz məhsulları

Krevet, midiya və kalamarı tam bişirin; açılmayan midiyaları atın.

Buz üzərində parlaq gözlü balıq.
Şəkil 3.Təzə balıq — Balığın təhlükəsizliyi: faydalı, amma yalnız bişmiş

Neytropeniya

Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.

Ümumi qaydalar

Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

05Təhlükəsizlik: dörd addım

Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.

Yoxla — Tarix və vəziyyət.1YoxlaTarix və vəziyyət.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Hazırla — Təmiz və tam.3HazırlaTəmiz və tam.
Vaxtında — Gecikdirmə.4VaxtındaGecikdirmə.
TəmizlikƏllər və səthlər.
Tam bişirməMikroblar ölür.
SoyuqÇoxalma yavaşlayır.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
SeçimTəzə balığın gözləri parlaq, əti bərk, iyi təzə olmalıdır.
Dəniz məhsullarıKrevet, midiya və kalamarı tam bişirin; açılmayan midiyaları atın.
NeytropeniyaNeytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalarBu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.

07Əsas terminlər

Soyuq hisə
Yüksək istilik olmadan hisə vermə; mikroblar ölmür.
Omeqa-3
Balıqda olan faydalı yağ turşuları.
Qida yoluxması
Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Tam bişirin.
  • Çiy və soyuq hisədən çəkinin.
  • Təzəni tez bişirin.
  • Şübhədə — atın.
  • Qızdırmada zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

İsti hisə verilmiş balıq olarmı?

Buxar çıxana qədər qızdırılıbsa, adətən olar — komandadan soruşun.

Balıq yağı kapsulu içimmi?

Özbaşına yox; trombositlər azdırsa, qanaxmaya təsir edə bilər.

Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. İsti hisə verilmiş balıq olarmı?

  2. Balıq yağı kapsulu içimmi?

  3. Bu qaydalar həmişəlikdirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
  2. World Health Organization. Food safety fact sheet
  3. U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
  4. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About C. diff
  6. National Cancer Institute (NCI). Nausea and Vomiting and Cancer Treatment
  7. National Cancer Institute (NCI). Appetite Loss and Cancer Treatment
  8. American Cancer Society. Nutrition for People with Cancer
  9. World Health Organization (WHO). Healthy diet — fact sheet
  10. Clinical Nutrition, 2021. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt