Balığın təhlükəsizliyi: faydalı, amma yalnız bişmiş
Balıq zülal və omeqa-3 yağ turşuları mənbəyidir. Amma çiy və az bişmiş balıq, dəniz məhsulları və soyuq hisə verilmiş balıq bakteriya və parazit daşıya bilər. Bu bölmədə müalicə zamanı balığı necə təhlükəsiz yemək lazım olduğunu izah edirik.

01Qısa cavab
02Sadə izah
63 °C, qeyri-şəffaf.
Suşi və çiy balıq yox.
Soyuq hisə verilmiş balıq yox.
Konserv — adətən olar.
03Elmi izah
FDA: balıq 63 °C (145 °F) daxili temperatura qədər bişirilməlidir; soyuq hisə verilmiş balıq Listeria riski daşıyır.
ÜST: qida yolu ilə keçən xəstəliklər immuniteti zəif insanlarda daha ağır keçir; beş açar — təmizlik, ayırma, tam bişirmə, təhlükəsiz temperatur, təhlükəsiz su və xammal.
04Bədəndə nə baş verir?
Seçim
Təzə balığın gözləri parlaq, əti bərk, iyi təzə olmalıdır.

Dəniz məhsulları
Krevet, midiya və kalamarı tam bişirin; açılmayan midiyaları atın.

Neytropeniya
Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir.
Ümumi qaydalar
Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir.
05Təhlükəsizlik: dörd addım
Yoxla, riskli olanı dəyiş, düzgün hazırla, vaxtında istifadə et.







06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
Seçim | Təzə balığın gözləri parlaq, əti bərk, iyi təzə olmalıdır. |
Dəniz məhsulları | Krevet, midiya və kalamarı tam bişirin; açılmayan midiyaları atın. |
Neytropeniya | Neytrofillər azaldıqda adi mikroblar da ağır infeksiya yarada bilər; ona görə qaydalar daha sərtdir. |
Ümumi qaydalar | Bu bölmə «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim» və «Qida təhlükəsizliyi: dörd sadə qayda»-dəki ümumi qida təhlükəsizliyi qaydalarının bir hissəsidir. |
07Əsas terminlər
- Soyuq hisə
- Yüksək istilik olmadan hisə vermə; mikroblar ölmür.
- Omeqa-3
- Balıqda olan faydalı yağ turşuları.
- Qida yoluxması
- Qida və ya su ilə keçən infeksiya.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması.
08Əsas fikirlər
- Tam bişirin.
- Çiy və soyuq hisədən çəkinin.
- Təzəni tez bişirin.
- Şübhədə — atın.
- Qızdırmada zəng edin.
09Tez-tez verilən suallar
İsti hisə verilmiş balıq olarmı?
Buxar çıxana qədər qızdırılıbsa, adətən olar — komandadan soruşun.
Balıq yağı kapsulu içimmi?
Özbaşına yox; trombositlər azdırsa, qanaxmaya təsir edə bilər.
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
Xeyr. Çox vaxt qan göstəriciləri bərpa olunduqca yumşaldılır; komandanız deyəcək.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
İsti hisə verilmiş balıq olarmı?
Balıq yağı kapsulu içimmi?
Bu qaydalar həmişəlikdirmi?
12Mənbələr
- World Health Organization. Five Keys to Safer Food manual
- World Health Organization. Food safety fact sheet
- U.S. Food and Drug Administration. Safe Food Handling
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About C. diff
- National Cancer Institute (NCI). Nausea and Vomiting and Cancer Treatment
- National Cancer Institute (NCI). Appetite Loss and Cancer Treatment
- American Cancer Society. Nutrition for People with Cancer
- World Health Organization (WHO). Healthy diet — fact sheet
- Clinical Nutrition, 2021. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer
Seçim
Ümumi qaydalar