← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Əllərin yuyulması: ən sadə və ən güclü qoruma

İnfeksiyaların çoxu əllər vasitəsilə keçir. Leykoz müalicəsi zamanı əl gigiyenası həm xəstə, həm ailə, həm də qonaqlar üçün ən vacib qoruyucu vərdişdir. Bu bölmədə əlləri nə vaxt və necə yumağı izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Sabunlu əllər barmaq aralarını ovuşdurur.
Şəkil 1.Barmaq araları — Əllərin yuyulması: ən sadə və ən güclü qoruma

01Qısa cavab

Əlləri sabun və su ilə ən azı 20 saniyə yuyun: ovuclar, barmaq araları, baş barmaqlar, dırnaqlar və biləklər. Təmiz dəsmal və ya birdəfəlik kağızla qurulayın. Yeməkdən və bişirmədən əvvəl, çiy ətə toxunduqdan, tualetdən, burun silməkdən, heyvana və zibilə toxunduqdan sonra, xəstəxanaya girib-çıxanda yuyun. Görünən çirk yoxdursa, spirtli əl antiseptiki də olar. Qonaqlardan da əllərini yumağı xahiş etməkdən çəkinməyin.

02Sadə izah

Sabun + 20 saniyə.

Barmaq araları və dırnaqlar.

Təmiz dəsmal.

Qonaqlar da yusun.

03Elmi izah

ÜST və CDC: düzgün əl gigiyenası xəstəxana infeksiyalarının və qida yoluxmalarının ən təsirli qarşısını alan tədbirlərdən biridir.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Antiseptik

Ən azı 60% spirtli; əllər quruyana qədər sürtün. Görünən çirkdə sabun lazımdır.

Çarpayı yanında dispenser.
Şəkil 2.Əl antiseptiki — Əllərin yuyulması: ən sadə və ən güclü qoruma

Dəri

Tez-tez yumaq dərini qurudur; ətirsiz nəmləndirici krem işlədin.

Birdəfəlik kağız dəsmal.
Şəkil 3.Qurulamaq — Əllərin yuyulması: ən sadə və ən güclü qoruma

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
AntiseptikƏn azı 60% spirtli; əllər quruyana qədər sürtün. Görünən çirkdə sabun lazımdır.
DəriTez-tez yumaq dərini qurudur; ətirsiz nəmləndirici krem işlədin.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

Əl antiseptiki
Mikrobları öldürən spirtli vasitə.
Kontakt yolu
Mikrobların toxunma ilə keçməsi.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • 20 saniyə sabunla.
  • Əsas anlarda yuyun.
  • Hamı yusun.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Antibakterial sabun lazımdırmı?

Adi sabun kifayətdir.

Həkimdən əllərini yumağı xahiş etmək olarmı?

Bəli, bu normaldır və sizi qoruyur.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Antibakterial sabun lazımdırmı?

  2. Həkimdən əllərini yumağı xahiş etmək olarmı?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. World Health Organization (WHO). Hand hygiene
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. World Health Organization (WHO). Five keys to safer food manual
  7. National Cancer Institute (NCI). Nutrition in Cancer Care (PDQ®) – Patient Version
  8. NCCIH (U.S. NIH). Herbs at a Glance
  9. World Health Organization (WHO). World Hand Hygiene Day
  10. American Cancer Society. Preventing Infections in People with Cancer
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →