← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Qəbizlik: dərmanlar, maye və hərəkət

Qəbizlik leykoz müalicəsində tez-tez olur: ağrıkəsici opioidlər, ürəkbulanma dərmanları, vinkristin kimi kimyaterapiya, az yemək, az maye və az hərəkət buna səbəb ola bilər. Bu bölmədə qəbizliyin qarşısını almağın və nə vaxt kömək istəməyin yollarını izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
İsti su və qara gavalı kompotu.
Şəkil 1.Maye və kompot — Qəbizlik: dərmanlar, maye və hərəkət

01Qısa cavab

Kifayət qədər maye için (komanda məhdudlaşdırmayıbsa). Bişmiş tərəvəz, yulaf, bişmiş meyvə, qara gavalı kompotu kimi lifli, amma təhlükəsiz qidalar seçin. Gücünüz çatdıqca gəzin. İşlədici dərmanları komanda təyin edir; neytropeniya və ya trombositopeniya zamanı şam, imalə və rektal termometrdən istifadə etməyin. 3 gündən çox nəcis yoxdursa, qarın ağrısı, köp, qusma və ya qaz çıxmırsa, komandanıza deyin.

02Sadə izah

Kifayət qədər maye.

Bişmiş lifli qida.

Hərəkət.

Şam və imalə yox (neytropeniyada).

03Elmi izah

NCI: opioidlər və vinkristin bağırsaq hərəkətini zəiflədir; qəbizliyin qarşısı çox vaxt dərmanla əvvəlcədən alınır.

ESPEN: xərçəng xəstələrində çəki və əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər enerji və zülal vacibdir; qidalanma vəziyyəti müntəzəm qiymətləndirilməlidir.

NCI: müalicənin yan təsirləri (ürəkbulanma, dad dəyişikliyi, ağız yaraları) üçün praktik qida məsləhətləri mövcuddur.

04Bədəndə nə baş verir?

Lif

Tədricən artırın və maye ilə birlikdə; çiy qabıqlı qidalar qida təhlükəsizliyi qaydalarına tabedir.

Yulaf sıyığı və bişmiş tərəvəz.
Şəkil 2.Bişmiş lif — Qəbizlik: dərmanlar, maye və hərəkət

Ritm

Səhər isti içki və yeməkdən sonra tualetə vaxt ayırmaq kömək edir.

Boş, işıqlı xəstəxana dəhlizi.
Şəkil 3.Yüngül gəzinti — Qəbizlik: dərmanlar, maye və hərəkət

Dietoloq

Çəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.

Qida təhlükəsizliyi

Neytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

05Qidalanma: dörd addım

Qiymətləndir, riskli olanı dəyiş, təhlükəsiz bişir, mütəmadi ye.

Qiymətləndir — Çəki və iştah.1QiymətləndirÇəki və iştah.
Dəyiş — Təhlükəsiz seçim.2DəyişTəhlükəsiz seçim.
Bişir — Tam isti.3BişirTam isti.
Mütəmadi ye — Kiçik porsiyalar.4Mütəmadi yeKiçik porsiyalar.
GücEnerji.
ZülalƏzələ üçün.
TəhlükəsizlikQida qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
LifTədricən artırın və maye ilə birlikdə; çiy qabıqlı qidalar qida təhlükəsizliyi qaydalarına tabedir.
RitmSəhər isti içki və yeməkdən sonra tualetə vaxt ayırmaq kömək edir.
DietoloqÇəki itkisi, iştahsızlıq və ya xüsusi pəhriz ehtiyacı varsa, xəstəxanada dietoloqla görüş istəyin.
Qida təhlükəsizliyiNeytropeniya zamanı qida təhlükəsizliyi qaydaları (bax: «Əl yuma: ən sadə qoruma» və «Yumurta və süd məhsulları: təhlükəsiz seçim») hər mərhələdə qüvvədədir.

07Əsas terminlər

İşlədici
Nəcisi yumşaldan və ya bağırsağı stimullaşdıran dərman.
Opioid
Güclü ağrıkəsici; qəbizlik verə bilər.
Dietoloq
Qidalanma üzrə mütəxəssis.
Zülal
Əzələ və toxumaların bərpası üçün qida maddəsi.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Maye və bişmiş lif.
  • Hərəkət.
  • 3 gün yoxdursa — deyin.
  • Pəhriz müalicə deyil.
  • Dietoloqla danışın.

09Tez-tez verilən suallar

Özüm işlədici ala bilərəmmi?

Komandadan soruşun; bəziləri müalicə ilə uyğun deyil.

Kəpək əlavə edim?

Tədricən və yalnız kifayət qədər maye ilə; komandaya deyin.

Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Xeyr. Yaxşı qidalanma müalicəyə dözümlülüyü dəstəkləyir, amma müalicə etmir.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Özüm işlədici ala bilərəmmi?

  2. Kəpək əlavə edim?

  3. Xüsusi pəhriz leykozu sağalda bilərmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. NCI. Constipation and Cancer Treatment
  2. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  3. ESPEN. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer (2021)
  4. Leukemia & Lymphoma Society. Food and Nutrition
  5. World Health Organization. Healthy diet fact sheet
  6. National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Chamomile
  7. National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Peppermint Oil
  8. National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Cinnamon
  9. National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Sage
  10. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs. Nigella sativa
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →