Gilas — meyvə kartı: yazın ilk şirinliyi
Gilas yazın ilk meyvələrindəndir — şirin, sulu və parlaq. Nazik qabığı soyulmur, çəyirdəyi isə udulmamalıdır. Bu kartda gilası müalicə zamanı təhlükəsiz yeməyi izah edirik.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Gilas — nazik qabıq.
Çatlamışları atın.
Çəyirdəyi çıxarın.
Kompot — təhlükəsiz seçim.
03Elmi izah
Antosianinlər: gilasa tünd qırmızı rəng verən polifenollar; onların leykozda müalicəvi təsiri sübut olunmayıb.
ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.
FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.
04Bədəndə nə baş verir?
Yumaq
Gilası süzgəcdə axar su altında yuyun, saplaqları yuyandan sonra qoparın.
Kompot
Yay kompotu qaynadılır — neytropeniya zamanı daha təhlükəsizdir.
Yumaq və soymaq
Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvə
Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.
05Meyvə: dörd addım
Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.
06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
 Yumaq | Gilası süzgəcdə axar su altında yuyun, saplaqları yuyandan sonra qoparın. |
 Kompot | Yay kompotu qaynadılır — neytropeniya zamanı daha təhlükəsizdir. |
| Yumaq və soymaq | Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil. |
 Kəsilmiş meyvə | Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın. |
07Əsas terminlər
- Antosianin
- Qırmızı-bənövşəyi rəng verən piqment.
- Çəyirdək
- Meyvənin bərk toxumu.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
- Kalium
- Ürək və əzələlər üçün mineral.
- Lif
- Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.
08Əsas fikirlər
- Gilası diqqətlə yuyun.
- Çəyirdəyi udmayın.
- Kompot — təhlükəsiz.
- Axar su altında yuyun.
- Kəsilmişi tez yeyin.
09Tez-tez verilən suallar
Gilas ishal yaradırmı?
Çox miqdarda bağırsağı yumşalda bilər; az yeyin.
Albalı da eynidirmi?
Bəli, qaydalar eynidir; albalı daha turşdur və ağız yarasında ağrı verə bilər.
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Gilas ishal yaradırmı?
Albalı da eynidirmi?
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
12Mənbələr
- Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
- U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
- NHS. 5 A Day: what counts?
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- USDA. FoodData Central
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Ginger
- Supportive Care in Cancer, 2023. 2023 updated MASCC/ESMO consensus recommendations: prevention of nausea and vomiting following high-emetic-risk antineoplastic agents
- Cancer, 2020. MASCC/ISOO clinical practice guidelines for the management of mucositis secondary to cancer therapy
- Cancer.Net (ASCO). Dehydration
- American Cancer Society. Diarrhea