← Geri
Qidalanma və gündəlik həyat

Qarpız — meyvə kartı: yayın mayesi

Qarpız 90%-dən çox sudur — isti yay günlərində və iştah olmayanda sərinləşdirici maye mənbəyidir. Amma qarpız yerə yaxın böyüyür və iri olduğu üçün düzgün kəsmək vacibdir. Bu kartda bunu izah edirik.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Tünd lövhədə bütöv qarpız və dilim.
Şəkil 1.Qarpız — yayın mayesi.

01Qısa cavab

Qarpız su, az kalori, C vitamini və likopin verir. Qabığı yerlə təmasda olduğu üçün kəsməzdən əvvəl qabığı fırça ilə axar su altında yuyun — yoxsa bıçaq mikrobları ətinə keçirir. Bütöv qarpız alın; yarı kəsilmiş, pərakəndə satılan dilimlərdən çəkinin. Kəsilmiş qarpızı soyuducuda saxlayın və 1–2 gün ərzində yeyin. Maye məhdudiyyəti varsa, qarpız da hesablanır.

02Sadə izah

Qarpız — 90%-dən çox su.

Qabığı fırça ilə yuyun.

Bütöv qarpız alın.

Kəsilmişi soyuducuda.

03Elmi izah

CDC/FDA: qarpız və yemiş kimi qabıqlı meyvələr salmonella və listeriya yayılmaları ilə əlaqələndirilib; qabığı kəsməzdən əvvəl yumaq vacibdir.

ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.

FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Kəsmək

Qabığı yuyun, qurulayın, təmiz taxtada təmiz bıçaqla kəsin.

Axar su altında qarpız qabığı fırçalanır.
Şəkil 2.Qabığı fırça ilə yuyun.

Ürəkbulanma

Soyuq qarpız kubikləri ürəkbulanma zamanı bəzi insanlara xoş gəlir.

Soyuducuda bağlı şüşə qabda qarpız kubikləri.
Şəkil 3.Kəsilmişi soyuducuda saxlayın.

Yumaq və soymaq

Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.

Kəsilmiş meyvə

Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

05Meyvə: dörd addım

Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.

Bütöv meyvə — Ləkəsiz.1Bütöv meyvəLəkəsiz.
Əzilmiş əvəzinə — Təzə, bütöv.2Əzilmiş əvəzinəTəzə, bütöv.
Yu və soy — Axar su.3Yu və soyAxar su.
Tez ye — Soyuducuda 1 gün.4Tez yeSoyuducuda 1 gün.
VitaminTəbii mənbə.
LifBağırsaq üçün.
TəhlükəsizlikYumaq.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
KəsməkQabığı yuyun, qurulayın, təmiz taxtada təmiz bıçaqla kəsin.
ÜrəkbulanmaSoyuq qarpız kubikləri ürəkbulanma zamanı bəzi insanlara xoş gəlir.
Yumaq və soymaqƏlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvəKəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.

07Əsas terminlər

Likopin
Qırmızı rəng verən piqment.
Listeriya
Soyuqda da çoxala bilən bakteriya.
Neytropeniya
Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
Kalium
Ürək və əzələlər üçün mineral.
Lif
Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.

08Əsas fikirlər

  • Qabığı kəsməzdən əvvəl yuyun.
  • Bütöv qarpız alın.
  • Kəsilmişi tez yeyin.
  • Axar su altında yuyun.
  • Kəsilmişi tez yeyin.

09Tez-tez verilən suallar

Qarpız böyrəklərə yük salırmı?

Maye və kalium məhdudiyyəti varsa, həkimlə razılaşdırın.

Yarı kəsilmiş qarpız olarmı?

Neytropeniya zamanı yox; bütöv alın.

Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Qarpız böyrəklərə yük salırmı?

  2. Yarı kəsilmiş qarpız olarmı?

  3. Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?

Suallarım

12Mənbələr

  1. Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
  2. U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
  3. NHS. 5 A Day: what counts?
  4. National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
  5. USDA. FoodData Central
  6. American Cancer Society. Dietary Supplements: What Is Safe?
  7. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Dietary Supplements
  8. Clinical Pharmacology & Therapeutics, 2004. Effect of St John’s wort on imatinib mesylate pharmacokinetics
  9. Journal of Clinical Oncology, 2020. Dietary Supplement Use During Chemotherapy and Survival Outcomes of Patients With Breast Cancer Enrolled in a Cooperative Group Clinical Trial (SWOG S0221)
  10. Macmillan Cancer Support. Tiredness (fatigue) and cancer
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt

Saytın interaktiv versiyasını açın →