Şaftalı — meyvə kartı: yumşaq və ətirli
Yetişmiş şaftalı yumşaq, şirəli və ətirlidir — ağız yaraları zamanı da yeyilə bilən meyvələrdəndir. Bu kartda şaftalını müalicə zamanı təhlükəsiz yemək yollarını izah edirik.
01Qısa cavab
02Sadə izah
Şaftalı — yumşaq və şirəli.
Tüklü qabığı soyun.
Qaynar su soymağı asanlaşdırır.
Konserv — yumşaq alternativ.
03Elmi izah
FDA: tüklü və ya kələ-kötür qabıqlı meyvələrdə mikroblar qala bilər; axar su altında ovuşduraraq yumaq riski azaldır.
ÜST: gündə ən azı 400 q meyvə və tərəvəz tövsiyə olunur; müalicə zamanı miqdar iştah və həkimin məsləhətinə görə dəyişə bilər.
FDA: meyvəni kəsməzdən və soymazdan əvvəl axar su altında yumaq lazımdır, çünki bıçaq mikrobları qabıqdan ətinə keçirə bilər.
04Bədəndə nə baş verir?
Soymaq
Şaftalıda xaç şəkilli kəsik edin, 30 saniyə qaynar suya, sonra buzlu suya — qabıq özü çıxır.
Konserv şaftalı
Bütöv, şişməmiş bankadan; ağız yaraları zamanı yumşaq desert (bax: «Konservlər — qida kartı: rahat ehtiyat, diqqətli seçim»).
Yumaq və soymaq
Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil.
Kəsilmiş meyvə
Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın.
05Meyvə: dörd addım
Bütöv seç, əzilmişi dəyiş, yu və soy, kəsilmişi tez ye.
06Əsas məqamlar cədvəldə
| Mövzu | Qısa izah |
|---|---|
 Soymaq | Şaftalıda xaç şəkilli kəsik edin, 30 saniyə qaynar suya, sonra buzlu suya — qabıq özü çıxır. |
 Konserv şaftalı | Bütöv, şişməmiş bankadan; ağız yaraları zamanı yumşaq desert (bax: «Konservlər — qida kartı: rahat ehtiyat, diqqətli seçim»). |
 Yumaq və soymaq | Əlləri yuyun, meyvəni axar su altında ovuşdurun, təmiz dəsmalla qurulayın, sonra soyun və ya kəsin. Sabun və ya xlorlu məhlul lazım deyil. |
 Kəsilmiş meyvə | Kəsilmiş meyvəni soyuducuda saxlayın və 1 gün ərzində yeyin; otaq temperaturunda 2 saatdan çox qoymayın. |
07Əsas terminlər
- Blanşirovka
- Qısa müddət qaynar suda saxlama.
- Beta-karotin
- A vitamininə çevrilən piqment.
- Neytropeniya
- Neytrofillərin azalması, infeksiya riski.
- Kalium
- Ürək və əzələlər üçün mineral.
- Lif
- Bağırsaq işinə kömək edən bitki hissəsi.
08Əsas fikirlər
- Şaftalını soyun.
- Əzilmişi atın.
- Konserv — yumşaq seçim.
- Axar su altında yuyun.
- Kəsilmişi tez yeyin.
09Tez-tez verilən suallar
Ağız yarasında şaftalı olarmı?
Yetişmiş, soyulmuş və ya konserv şaftalı adətən rahatdır.
Nektarin də eynidirmi?
Bəli, eyni qaydalar.
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
Xeyr. O, qidalanmanın xoş hissəsidir, müalicə deyil.
10Həkimə veriləcək suallar
Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.
Ağız yarasında şaftalı olarmı?
Nektarin də eynidirmi?
Bu meyvə leykozu müalicə edirmi?
12Mənbələr
- Leukemia & Lymphoma Society. Diet Guidelines for Immunosuppressed Patients
- U.S. FDA. Selecting and Serving Produce Safely
- NHS. 5 A Day: what counts?
- National Cancer Institute. Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- USDA. FoodData Central
- USDA Food Safety and Inspection Service. Molds on Food: Are They Dangerous?
- USDA Food Safety and Inspection Service. Freezing and Food Safety
- Food Standards Agency (UK). Chilling
- BMJ Supportive & Palliative Care, 2019. Neutropenic diets to prevent cancer infections: updated systematic review and meta-analysis
- JCO Oncology Practice, 2026. Neutropenic Diet Versus Liberalized Diet in Patients With Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis